II SA/Wa 1603/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska (spraw.) Sędzia WSA Anna Mierzejewska Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., którą to decyzją zobowiązano J. B. do dokonania zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w kwocie 2.995,20 zł, ustalając termin jego zwrotu na dzień [...] maja 2010 r. Jako podstawę materialnoprawną organ wskazał art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 z późn. zm.) oraz § 7 i § 8 ust. 1 pkt 3, ust. 2 w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom SG równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 z późn. zm.) w zw. z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2009 r. w sprawie zniesienia niektórych oddziałów SG oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia oddziałów Straży Granicznej (Dz. U. Nr 160, poz. 1273). W motywach uzasadnienia organ podał, że decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r., Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej orzekł o utracie uprawnień do pobierania przez J. B. z dniem [...] października 2006 r. równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, albowiem w wyniku przeprowadzonej w dniu [...] października 2006 r. wizji lokalnej stwierdzono komisyjnie, że zamieszkuje on we własnym domu w miejscowości [...] przy ul. [...]. Organ wyjaśnił, że datę [...] października 2006 r. przyjęto jako datę utraty uprawnień do pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Stwierdził, że stosownie do § 8 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wykonawczego, wypłacone już z tego tytułu kwoty podlegają zwrotowi, jako pobrane nienależnie. Organ podkreślił jednocześnie, że utrata uprawnień do pobierania przedmiotowego świadczenia została stwierdzona prawomocną decyzją Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2007 r. i decyzja ta nie podlega weryfikacji w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Wyjaśnił, że roszczenie o zwrot kwot wypłaconych tytułem równoważnika pieniężnego stało się wymagalne od dnia [...] maja 2007 r., tj. od daty pierwszego rozstrzygnięcia organu o zwrocie nienależnie pobranej kwoty za brak lokalu mieszkalnego niezależnie od tego, że rozstrzygnięcie to zostało przez organ II instancji uchylone decyzją z [...] maja 2008 r. nr [...]. Decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej stała się przedmiotem skargi J. B. do tutejszego Sądu. Kwestionując prawidłowość zaskarżonej decyzji, skarżący podniósł zarzut przedawnienia. Twierdził, że skoro okres przedawnienia wynosi 3 lata i jego bieg rozpoczął się od dnia [...] maja 2007 r., to roszczenie powinno "przestać być wymagalne po dniu [...] maja 2010 r.". Strona skarżąca zarzuciła też naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Materialną podstawę prawną wydania przedmiotowej decyzji stanowił przepis art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 234, poz. 1997 z późn. zm.) oraz § 7 i § 8 ust. 1 pkt 3, ust. 2 w zw. z § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania funkcjonariuszom SG równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych warunków jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania (Dz. U. Nr 118, poz. 1014 z późn. zm.) w zw. z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 września 2009 r. w sprawie zniesienia niektórych oddziałów SG oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia oddziałów Straży Granicznej (Dz. U. Nr 160, poz. 1273). Zgodnie z art. 96 ust. 1 powołanej ustawy, funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast w świetle § 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r., równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się funkcjonariuszowi Straży Granicznej w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członek jego rodziny nie posiada domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, kwoty równoważnika pieniężnego wypłacone za brak lokalu mieszkalnego podlegają zwrotowi w razie ich nienależnego pobrania na skutek zaistnienia innych okoliczności (niż wymienione w pkt 1-2), uzasadniających zwrot nienależnie otrzymanego świadczenia. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy w okresie pobierania przez skarżącego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego istniała podstawa do jego pobierania. Podstawą tą winna zaś być prawomocna i ważna decyzja organu administracji, przyznająca stronie uprawnienie do tego równoważnika. Jak wynika z analizy akt administracyjnych, w stosunku do skarżącego była wydana decyzja przyznająca mu prawo do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Jednakże decyzją Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] kwietnia 2007 r. (k-4) orzeczono o utracie z dniem [...] października 2006 r. uprawnień do tego równoważnika. Bezsporne jest, iż powyższa decyzja jest prawomocna. A zatem od daty w niej określonej, tj. od dnia [...] października 2006 r. skarżący utracił prawo do pobierania tego świadczenia. Stąd też kwoty wypłacone skarżącemu po dacie [...] października 2006 r. wypłacane były bez podstawy prawnej. Wobec powyższego uznać należy, iż organ prawidłowo nakazał skarżącemu dokonanie zwrotu pobranego równoważnika, bowiem stan faktyczny sprawy wskazuje na to, iż nie istniała ważna i wiążąca podstawa do jego wypłacania. Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze, a zmierzających do wykazania zasadności wypłacania skarżącemu spornego równoważnika, wskazać należy, iż w realiach niniejszej sprawy Sąd nie miał podstawy prawnej do ich badania. Przedmiotem oceny jest bowiem jedynie skarżona decyzja. Ona więc wyznacza zakres przedmiotowy sprawy administracyjnej. Oznacza to, że badaniu podlegają jedynie te przesłanki, które legły u podstaw wydania skarżonej decyzji. Jak zaś już wskazano na wstępie niniejszego uzasadnienia, istota przedmiotowej sprawy dotyczyła istnienia podstawy do wypłacania równoważnika. Podstawa ta winna zaś być rozumiana jako akt prawny, przyznający prawo do równoważnika (decyzja o jego przyznaniu), a nie okoliczności faktyczne, uzasadniające wydanie decyzji o przyznaniu prawa do równoważnika. W związku z powyższym argumenty podnoszone w skardze pozostają bez związku z istotą niniejszej sprawy, a tym samym nie mają wpływu na rozstrzygnięcie. Mogłyby one zostać podniesione w innym postępowaniu np. w sprawie zakończonej wydaniem decyzji o utracie prawa do równoważnika. Natomiast dla wyniku niniejszej sprawy liczy się tylko to, czy w okresie wypłacania równoważnika skarżącemu istniała w obrocie prawnym prawomocna i ważna decyzja, przyznająca takie uprawnienie. Skoro taka decyzja nie istniała, organ zasadnie orzekł o zwrocie kwot wypłaconych bez podstawy prawnej. Odnosząc się do zarzutu przedawnienia, stwierdzić należy, iż zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Trzeba przypomnieć, iż decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] (k-5 akt administracyjnych), organ orzekł o zwrocie nienależnie pobranego równoważnika. Powyższa decyzja przerwała bieg przedawnienia – art. 111 ust. 3 pkt 1 ustawy o Straży Granicznej. Nie doszło zatem do przedawnienia roszczenia organu w stosunku do skarżącego z tytułu zwrotu nienależnie pobranego równoważnika za brak lokalu mieszkalnego – art. 111 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej. W tym stanie sprawy, uznając skarżoną decyzję za prawidłową, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).