II SA/Wa 1605/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-04

Skład orzekający: Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek strony o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać ponownie rozpoznany, jeśli prawo pomocy w tym zakresie zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego w tym samym postępowaniu?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli prawo to zostało już przyznane prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego w tym samym postępowaniu, a nie zostało cofnięte. Strona spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że utrzymuje się jedynie z niskich dochodów z pomocy społecznej i nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego bez uszczerbku dla własnego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący R. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, wnosząc skargę na decyzję Rektora Uniwersytetu W. o skreśleniu z listy studentów. Skarżący wykazał niskie dochody z zasiłku stałego i brak majątku. Wcześniej referendarz sądowy przyznał już skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano R. H. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. H. na decyzję Rektora Uniwersytetu W. z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie przyznania zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać R. H. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w niniejszej sprawie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W toku postępowania sądowego R. H. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący wskazał, że uzyskuje bardzo niskie dochody z tytułu zasiłku stałego przyznanego przez Prezydenta [...] na dowód czego dołączył kserokopię decyzji tego organu z dnia [...] października 2015 r., nr [...]. Ponadto z oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach wynika, że skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada żadnego majątku. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że w myśl przepisu art. 243 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U.2016, poz. 780 ze zm.), dalej "ustawa p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Podkreślenia wymaga, że prawomocne orzeczenie wydane w przedmiocie prawa pomocy wyklucza rozpoznanie następnego wniosku złożonego w tym samym postępowaniu sądowoadministracyjnym, przez tę samą stronę, w tym samym zakresie, opartego na tych samych podstawach faktycznych. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie, bowiem jak wynika z akt sprawy postanowieniem referendarza sądowego z dnia 27 listopada 2016 r., (k- 60) referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jednocześnie, do chwili obecnej, prawo to nie zostało skarżącemu cofnięte na podstawie art. 249 ustawy p.p.s.a. Powyższe oznacza, że w toku całego postępowania sądowego (aż do jego prawomocnego zakończenia) skarżący zwolniony jest od kosztów sądowych. Z tych względów nie może skutecznie domagać ponownego przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Dlatego rozpoznanie ponownie złożonego przez skarżącego wniosku jest zbędne. Stosownie zaś do art. 249a ustawy p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Wobec powyższego postępowanie zainicjowane wnioskiem w tej części należało umorzyć. Odnosząc się natomiast to wniosku o przyznanie adwokata należy zauważyć, że w myśl art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analizując przedstawioną wyżej sytuację majątkową strony referendarz doszedł do przekonania, że wnioskodawca spełnia przesłanki do uwzględnienia jego wniosku i przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Utrzymując się jedynie z dochodu przyznanego z pomocy społecznej w sposób oczywisty nie byłby w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla własnego utrzymania. Z tego względu, na podstawie art. 249a i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło