II SA/Wa 1607/04
WyrokWSA w Warszawie2005-04-25
Skład orzekający: Ewa Grochowska – Jung, Iwona Dąbrowska, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność materialno-techniczna zameldowania może zostać uchylona, jeśli osoba zameldowana faktycznie zamieszkiwała w lokalu w dacie zameldowania, mimo kwestionowania jej prawa do tego lokalu?Ratio decidendi
Czynność materialno-techniczna zameldowania ma charakter wyłącznie rejestracyjny i jest uzależniona od faktycznego zamieszkiwania w lokalu w dacie zameldowania. Kwestionowanie prawa do lokalu przez osobę trzecią nie stanowi podstawy do uchylenia zameldowania, jeśli przesłanka faktycznego zamieszkiwania była spełniona.Stan faktyczny
Skarżąca W. S. wniosła o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały K. i W. M. oraz ich syna T. M. w budynku przy ulicy [...] w C. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia zameldowania, wskazując, że Państwo M. faktycznie zamieszkiwali w lokalu w dacie zameldowania (1 czerwca 1976 r.). Skarżąca kwestionowała prawo Państwa M. do lokalu, powołując się na wyrok nakazujący wydanie jej nieruchomości. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Zasądzono na rzecz pełnomocnika z urzędu kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie W składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant Magda Magdoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1. oddala skargę, 2. zasądza na rzecz ustanowionego w sprawie pełnomocnika z urzędu adwokata E. K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania W. S. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] orzekającej o odmowie uchylenia czynności materialno - technicznej zameldowania K. i W. M. oraz ich syna T. M. na pobyt stały w budynku przy ulicy [...] w C. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z wnioskiem o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały małżonków K. i W. M. oraz ich syna T. M. wystąpiła W. S.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z obowiązującym stanem prawnym do zameldowania osoby na pobyt stały konieczne jest spełnienie wyłącznie jednej przesłanki, określonej w art. 10 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. warunku faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym osoba chce dokonać zameldowania. Organ powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. o sygnaturze akt K 20/01 podał, że obecnie przy czynności materialno-technicznej w postaci wpisów o zameldowaniu utraciła wszelkie znaczenie kwestia uprawnień osoby do przebywania w lokalu, w którym dokonano zameldowania. W związku z tym w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania organ bada wyłącznie stan faktyczny istniejący w dniu dokonania powyższej czynności rejestracyjnej tj. czy w dniu dokonania zameldowania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczył zamieszkiwała w lokalu, w którym została zameldowana.
Uzasadniając decyzję organ podał, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Państwo M. w dacie dokonanej czynności materialno-technicznej tj. w dniu 1 czerwca 1976 r. zamieszkiwali w spornym budynku. Z wyjaśnień zainteresowanych wynika, iż zamieszkali w budynku przy ulicy [...] w C. w dniu 26 maja 1976 r. i do chwili obecnej przebywają w przedmiotowej nieruchomości, w której koncentruje się ich życie osobiste i majątkowe. Fakt zamieszkiwania w dacie zameldowania potwierdza świadek J. M. oraz sama skarżąca, która kwestionuje jedynie fakt posiadania uprawnień do spornego budynku przez Państwa M.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję W. S. kwestionując czynność materialno-techniczną zameldowania Państwa M. w spornym lokalu w C. przy ulicy [...] w istocie zakwestionowała ich prawo do spornego lokalu. Powołała się przy tym na wyrok Sądu Okręgowego w W. Wydział [...] z dnia [...] marca 2004 r. nakazujący wydanie skarżącej nieruchomości przez K. M.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumentację zbieżną z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga nie jest zasadna.
Z ustawowego określenia istoty ewidencji ludności zawartej w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz faktu istnienia obowiązku meldunkowego ludności określonego w art. 4 tej ustawy wynika, że właściwy organ administracji powinien w każdym czasie podejmować czynności służące rejestracji prawdziwych danych o ludności i jej ruchu naturalnym; wśród nich mieści się również rozstrzyganie wątpliwości dotyczących danych rejestrowanych w ramach ewidencji ludności. Zwłaszcza, że czynność materialno-techniczna zameldowania wprawdzie może tworzyć skutki prawne i najczęściej je powoduje, ale sama nie ma cechy ostateczności, ani też prawomocności – por. uchwała SN z 31 października 1991 r. sygn. akt III AZP 6/91, OSNC 1992/4/51.
Wskazać należy, że zgodnie z obowiązującym stanem prawnym do zameldowania osoby na pobyt stały konieczne jest spełnienie wyłącznie przesłanki określonej w art. 10 ust. 1 powołanej ustawy o ewidencji ludności tj. warunku faktycznego zamieszkiwania w lokalu, w którym osoba chce dokonać zameldowania. Obecnie bowiem po orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. o sygnaturze akt K 20/01 przy ocenie czynności materialno-technicznej zameldowania, w postaci wpisów o zameldowaniu utraciła wszelkie znaczenie kwestia uprawnień osoby do przebywania w lokalu, w którym dokonano zameldowania. W związku z powyższym w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania organ bada wyłącznie stan faktyczny istniejący w dniu dokonania czynności rejestracyjnej tj. bada czy w dniu dokonania czynności zameldowania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczył zamieszkiwała w lokalu, w którym została zameldowana.
Przechodząc na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że W. S. żądając od organu uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania K. i W. M. oraz ich syna T. M. z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w C. nie kwestionowała w zasadzie dokonania samej czynności zameldowania a jedynie kwestionowała ich prawo do spornego lokalu.
Wskazać należy, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że Państwo M. w dacie dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania tj. w dniu 1 czerwca 1976 r. zamieszkiwali w spornym lokalu. Z ich wyjaśnień wynika, że zamieszkali w tym lokalu w dniu 26 maja 1976 r. i do dnia dzisiejszego w tym lokalu mieszkają. Okoliczność zamieszkiwania Państwa M. w spornym lokalu w dacie zameldowania potwierdził świadek J. M. a ponadto potwierdziła to sama skarżąca.
Zameldowanie jest następstwem zamieszkiwania w określonym lokalu i dlatego też w sytuacji gdy fakt zamieszkiwania określonej osoby w dacie zameldowania nie budzi wątpliwości nie można stwierdzić, że omawiana czynność została dokonana wadliwie. Biorąc zatem pod uwagę okoliczność, że w dacie zameldowania K. i W. M. oraz ich syn T. M. mieszkali w budynku przy ulicy [...] w C., w którym dokonali zameldowania czynność materialno-technicznej zameldowania nie została dokonana wadliwie.
Zarzuty zaś skarżącej związane z kwestionowaniem uprawnień Państwa M. do nieruchomości położonej przy ulicy [...] w C. nie mogą stanowić podstawy do zmiany bądź uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania bowiem czynność ta ma charakter wyłącznie rejestracyjny uzależniony od rzeczywistego zamieszkania w lokalu.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono na podstawie art. 242 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło