II SA/Wa 1609/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska (sprawozdawca), Andrzej Kołodziej, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. B. na postanowienie Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania – oddala skargę – W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w O., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323), mianował J. B. z dniem [...] listopada 2009 r. na stopień aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej. Akt mianowania doręczono skarżącej w dniu [...] listopada 2009 r. Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. skierowanym do Dyrektora Izby Celnej w [...] (data wpływu do organu [...] grudnia 2009 r.) J. B., powołując się na treść art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez zastosowanie art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej w akcie mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. i określenie stopnia służbowego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. W odpowiedzi na opisane wyżej pismo, Dyrektor Izby Celnej w [...] stwierdził, że mianowanie na stopień aspiranta celnego było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Powyższy akt mianowania stał się też przedmiotem skargi J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O., który postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 147/10 odrzucił skargę uznając, że zaskarżony akt nie może być poddany kontroli sądowoadministracyjnej, ponieważ nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądu administracyjnego. Następnie, w dniu [...] maja 2010 r. skarżąca wniosła pozew do Sądu Rejonowego w [...], domagając się zobowiązania pozwanej Izby Celnej w [...] do zmiany aktu mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. w ten sposób, że zostanie mianowana na stopień służbowy komisarza w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy w [...] zobowiązał Dyrektora Izby Celnej w [...] do dokonania zmiany aktu mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. w ten sposób, że z dniem [...] listopada 2009 r. nadaje J. B. stopień podkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Sąd Okręgowy w [...], po rozpoznaniu apelacji złożonych przez obie strony, wyrokiem z dnia [...] marca 2011 r., sygn. akt [...], uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do rozpoznania Dyrektorowi Izby Celnej w [...]. Dyrektor Izby Celnej w [...], działając w oparciu o przepis art. 65 k.p.a i powołując się na opisany wyrok Sądu Okręgowego, przekazał sprawę Szefowi Służby Celnej jako organowi właściwemu do jej rozpatrzenia (organowi odwoławczemu w rozumieniu art. 127 § 3 k.p.a.). Decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...] Szef Służby Celnej, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżony akt Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., w zakresie określenia korpusu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę J. B. na opisaną wyżej decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] września 2011 r., wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2432/11, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, wskazując, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż organ rozpoznał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wniesiony z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, a tym samym dokonał weryfikacji w zwykłym postępowaniu odwoławczym decyzji, od której nie przysługiwał już środek zaskarżenia. Wnioskiem z dnia [...] maja 2012 r. J. B. wystąpiła do Szefa Służby Celnej o rozpoznanie jej pisma z dnia [...] grudnia 2009 r. jako odwołania od aktu mianowania. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., Szef Służby Celnej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez J. B. odwołania od decyzji (aktu mianowania) Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia [...] listopada 2009 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podniósł, że zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia stronie. Wyjaśnił również, że termin ten uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało złożone bezpośrednio w siedzibie organu administracji publicznej bądź nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Zestawiając powyższą regulację z ustalonym w sprawie stanem faktycznym, organ uznał, że skoro odwołanie od doręczonej stronie w dniu [...] listopada 2009 r. decyzji organu I instancji, zostało wniesione [...] maja 2010 r., czyli po upływie ponad pół roku, to bezspornym jest, że termin 14 – dniowy nie został zachowany. Szef Służby Celnej stwierdził, że brak zamieszczenia pouczenia o możliwości i trybie wniesienia odwołania w decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] nie ma wpływu na bieg 14 – dniowego terminu do złożenia odwołania, a brak ten otworzył jedynie stronie drogę do przywrócenia tego terminu, przy czym tylko na jej wniosek i z dopełnieniem pozostałych warunków określonych w art. 58 k.p.a. Strona jednak z możliwości tej nie skorzystała. W tej zaś sytuacji, organ doszedł do przekonania, że wobec kategorycznie sformułowanego przez ustawodawcę w treści art. 134 k.p.a. nakazu działania ("organ odwoławczy stwierdza") należało stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Jednocześnie, powołując się na treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, organ wyjaśnił, że będąc związany oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2432/11, nie ma możliwości potraktowania pisma z dnia [...] grudnia 2009 r. jako odwołania. Postanowienie Szefa Służby Celnej stało się przedmiotem skargi J. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła organowi naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 188 ust. 5 ustawy o Służbie Celnej i wskazała, że pismo z dnia [...] grudnia 2009 r. winno zostać potraktowane jako odwołanie od aktu mianowania Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., bowiem w tym zakresie organ nie był związany powołanym wyrokiem Sądu. W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, przytaczając w uzasadnieniu swego stanowiska procesowego argumentację jak w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarga oceniana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestię sporną pomiędzy stronami stanowi przede wszystkim ustalenie daty wniesienia odwołania od aktu mianowania wydanego przez Dyrektora Izby Celnej w [...] w dniu [...] listopada 2009 r. Skarżąca twierdzi bowiem, że za odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia winno być uznane jej pismo z dnia [...] grudnia 2009 r., skierowane do Dyrektora Izby Celnej w [...], a nie jak przyjął Szef Służby Celnej – pismo z dnia [...] maja 2010 r. W dalszej kolejności, skarżąca kwestionuje stanowisko organu dotyczące zakresu związania wyrokiem sądu administracyjnego, uznając, że nie dotyczy ono stanu faktycznego sprawy. Odnosząc się do powyższych zarzutów przede wszystkim wskazać należy, że wyrokiem z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2432/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność decyzji Szefa Służby Celnej z dnia [...] września 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2009 r. w przedmiocie mianowania skarżącej na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów celnych, z powodu rozpoznania odwołania z uchybieniem terminu do wniesienia środka zaskarżenia. Sąd w uzasadnieniu wyroku przyjął, że J. B. zaskarżyła akt mianowania wydany przez Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2009 r., dopiero w dniu [...] maja 2010 r. Sąd ten przyjął także, że pismo z dnia [...] maja 2010 r., skierowane pierwotnie jako pozew do Sądu Rejonowego w [...], należy rozpoznać jako odwołanie od aktu mianowania. Z powyższego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sposób jednoznaczny ustalił, że odwołanie od spornego aktu mianowania stanowiło pismo z dnia [...] maja 2010 r., pierwotnie skierowane jako pozew do Sądu Rejonowego w [...]. Skarżąca kwestionuje obecnie ustalony w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2432/11 stan faktyczny, wskazując że za odwołanie należy uznać jej pismo z dnia [...] grudnia 2009 r. W literaturze przedmiotu oraz orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumpcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej Sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (tak: J. P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis Warszawa 2006, Wydanie 2, s. 329, teza 10 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 1089/99, niepubl.). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ten pogląd. Słusznie zatem Szef Służby Celnej, powołując się na treść art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznał że jest związany prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2432/11, a wobec tego zasadnie stwierdził, że odwołanie z dnia 6 maja 2010 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu. Kwestia bowiem, które pismo należy uznać za odwołanie od aktu mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. została przesądzona w sprawie II SA/Wa 2432/11. Z tego względu organ administracji nie mógł w tym zakresie dokonywać nowych, odmiennych od poczynionych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ustaleń. W konsekwencji, Szef Służby Celnej prawidłowo uznał, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...], a skoro skarżąca nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia, to zastosowanie przepisu art. 134 k.p.a. było obligatoryjne. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.