II SA/Wa 1610/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2019 r. sprawy ze skargi B. O. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie ekwiwalentu pieniężnego – oddala skargę – Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. Komendant Główny Policji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, z późn. zm.), po rozpatrzeniu zażalenia B. O. uchylił postanowienie nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] grudnia 2018 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego, dotyczącego wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał, że w sytuacji, gdy policjant, któremu wypłacono należny - na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 161) - ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, niewykorzystany czas wolny od służby udzielany na podstawie art. 33 ust. 3 tej ustawy, żąda ponownego jego ustalenia, składając wniosek o wznowienie postępowania, właściwy do rozpatrzenia takiego wniosku jest ostatni przełożony w sprawach osobowych. Stwierdził, że B. O. został zwolniony ze służby w Policji przez Komendanta Rejonowego Policji [...] i to ten organ ustalał uprawnienie zwalnianego policjanta do ekwiwalentu (w tym wypadku potwierdził możliwość dokonania wypłaty tego ekwiwalentu). W ocenie organu, nie ma znaczenia, że wypłaty danego świadczenia pieniężnego w dotychczasowej wysokości dokonano ze środków finansowych, których dysponentem był Komendant [...] Policji. Organ II instancji uznał, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie jest uprawniony do orzekania co do istoty sprawy, gdyż oznaczałoby to prowadzenie postępowania mimo braku właściwości organu. Niedopuszczalnym także byłoby przekazanie niniejszej sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania w oparciu o przepis art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto, brak jest również podstaw do umorzenia postępowania I instancji. Umorzenie postępowania ma bowiem miejsce wówczas, gdy postępowanie zostało wszczęte i stało się bezprzedmiotowe. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie postępowanie nie zostało w ogóle wszczęte, a organ rozpoznający sprawę w I instancji był niewłaściwy do jej rozpoznania. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie, zastosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. sprowadza się jedynie do uchylenia przez organ II instancji postanowienia organu I instancji. Wskazał, że Komendant [...] Policji winien wniosek z dnia [...] listopada 2018 r. przekazać Komendantowi Rejonowemu Policji [...], jako organowi właściwemu w sprawie, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie, zgodnie z dyspozycją art. 65 § 1 k.p.a. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. O. wniósł o uchylenie postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2019 r. oraz postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący, kwestionując zaskarżane rozstrzygnięcie, wskazał na naruszenie: - art. 190 ust. 4 Konstytucji RP poprzez uniemożliwienie wznowienia postępowania w celu uzyskania zgodnego z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt K 7/15 z dnia 30 października 2018 r. ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy; - art. 138 § 2 k.p.a. w zw. art. 144 k.p.a. w zw. z art. 65 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i uchylenie skarżonego postanowienia bez jednoczesnego przekazania sprawy do rozpatrzenia organowi I instancji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie wydano z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 65 § 1 k.p.a. Skarżący stwierdził, że nie podziela stanowiska Komendanta Głównego Policji, jakoby właściwym do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania miał być Komendant Rejonowy Policji [...]. Wyjaśnił, że zarówno z § 31 Zarządzenia Nr 1041 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 września 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji (Dz. U. KGP 2013 r. poz. 50), jak i wieloletniej pracy w Policji wynika, że kwestie związane ze sprawami kadrowymi, a w szczególności z wypłatą wynagrodzeń, dodatków i ekwiwalentów oraz prowadzeniem spraw osobowych policjantów, wykonywane są przez Komendanta [...] Policji. Wskazał, że jeżeli nawet organ I instancji byłby niewłaściwy do rozpatrzenia jego sprawy, to powinien przekazać wniosek w trybie określonym w art. 65 § 1 k.p.a. Jeżeli natomiast tego nie uczynił, co zdaniem organu II instancji stanowi naruszenie tego przepisu, to organ II instancji powinien, uchylając skarżoną decyzję, zwrócić sprawę do organu I instancji w celu jej ponownego rozpatrzenia i naprawienia nieprawidłowości. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że przyczyną uchylenia postanowienie Komendanta [...] Policji było naruszenie art. 19 k.p.a., ponieważ organem właściwym w sprawie ustalenia prawa do ekwiwalentu z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji jest komendant, który zwalniał policjanta ze służby, a w niniejszej sprawie tym organem był Komendant Rejonowy Policji [...]. Podniósł, że przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest możliwe wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a., a organ, któremu sprawę przekazano, jest właściwy rzeczowo i miejscowo do rozpoznania sprawy. Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie naruszono art. 190 Konstytucji RP, bowiem do dnia dzisiejszego ustawodawca nie określił wysokości współczynnika, według którego należy obliczać ekwiwalent za niewykorzystany urlop i nadgodziny. Organ jest związany treścią art. 6 k.p.a. oraz dyscypliną finansów publicznych. Nie można przyjąć, że policjantowi w stanie spoczynku wypłaca się ekwiwalent w wysokości uznaniowej. Organ musi mieć realną możliwość wykonania wyroku TK. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 z późn zm.), dalej p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W związku z powyższym Sąd rozpoznał przedmiotową sprawę w trybie uproszczonym. W świetle art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym stosownie do § 2 art. 1 tej ustawy kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd administracyjny stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Jednocześnie w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Tym samym, w ocenie Sądu dokonującego kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem wyżej określonych kryteriów, przedmiotowa skarga nie zasługuje na uwzględnienie i jako taka podlega oddaleniu. Zdaniem Sądu, Komendant Główny Policji prawidłowo przyjął, że Komendant [...] Policji nie był właściwy do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r. o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego wypłaty ekwiwalentu pieniężnego, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 z późn. zm.). Kwestię właściwości organów w sprawach osobowych reguluje art. 32 ust. 1 – 2 ustawy o Policji. Do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, Komendant CBŚP, Komendant BSWP, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Organ właściwy do mianowania funkcjonariusza pozostaje właściwy do ustalenia w formie decyzji administracyjnej jego uposażenia oraz podejmowania innych decyzji związanych z uposażeniem. Wobec braku innych uregulowań te same organy w tej samej formie właściwe są również do rozstrzygania w przedmiocie innych świadczeń finansowych funkcjonariuszy Policji. Wniosek o ponowne przeliczenie i dopłatę (wyrównanie) świadczeń pieniężnych złożony przez byłego policjanta powinien zostać załatwiony przez przełożonego właściwego do spraw osobowych ustalonego według ostatniego miejsca pełnienia służby, a w niniejszej sprawie organem właściwym jest Komendant Rejonowy Policji [...], stosownie do art. 6f i art. 6 ust. 4a ustawy o Policji. W przypadku braku właściwości, Komendant [...] Policji, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., powinien przekazać wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2018 r. według właściwości Komendantowi Rejonowemu Policji [...], jako organowi właściwemu w sprawie, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., stanowiącym podstawę zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. W doktrynie podnosi się, że przepis ten wprowadza wyjątek od zasady obowiązku rozstrzygnięcia istoty sprawy, pozwalając organowi odwoławczemu na ograniczenie się tylko do wyeliminowania rozstrzygnięcia organu I instancji. Zwraca się jednak uwagę, że organ odwoławczy nie ma swobody w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania odwoławczego, bowiem ww. ograniczenie wypływa właśnie z kryterium umorzenia postępowania I instancji, a zatem ma ono zastosowanie tylko do przypadków, gdy to postępowanie było bezprzedmiotowe, w szczególności, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, która to sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie (zob. B. Adamiak, Komentarz do art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego, uwaga 12, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 16, Legalis 2019). Mimo, iż Komendant Główny Policji, wydając zaskarżone postanowienie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine k.p.a., ograniczył się jedynie do uchylenia zaskarżonego postanowienia Komendanta [...] Policji z powodu naruszenia przepisów o właściwości i nie umorzył jednocześnie postępowania prowadzonego w tej sprawie przed organem I instancji, to Sąd uznał, że to naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Komendanta Głównego Policji, że przy stwierdzeniu przez organ odwoławczy naruszenia art. 19 k.p.a. nie można zastosować dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a., bowiem organ I instancji nadal nie jest właściwy do rozpoznania sprawy. Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest możliwe wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w art. 138 § 2 k.p.a., a organ, któremu sprawę przekazano, jest właściwy rzeczowo i miejscowo do jej rozpoznania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.