II SA/Wa 1611/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Przemysław Szustakiewicz, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Anna Siwonia, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi M. J. na orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej i związku stwierdzonych schorzeń oraz inwalidztwa ze służbą wojskową 1) oddala skargę w części dotyczącej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, 2) w pozostałej części odrzuca skargę. Terenowa Wojskowa Komisja Lekarska w L. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. uznała M.J. za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej – kategoria "N" oraz trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju oraz w czasie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny – kategoria "E". Ponadto ustaliła schorzenia powodujące niezdolność do służby wojskowej i schorzenia współistniejące. Komisja określiła również inwalidztwo z ogólnego stanu zdrowia nie zaliczając jednocześnie badanego do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, powstałego wskutek wypadku lub chorób, z tytułu których przysługuje świadczenie odszkodowawcze. W odwołaniu od powyższego orzeczenia M.J. podniósł, że służbę wojskową w 2002 r. rozpoczął z kategorią zdrowia "A", a badania okresowe nie wykazywały żadnych schorzeń. Jego zdaniem schorzenie stwierdzone u niego obecnie jest wynikiem upadku na terenie Centrum Szkolenia Łączności i Informatyki w Z., który miał miejsce w dniu [...] stycznia 2009 r. w trakcie wykonywania obowiązków służbowych. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2009 r., wydanym po rozpatrzeniu odwołania na podstawie § 4 pkt 7 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 ze zm.) oraz § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu podała, iż w treści opinii służbowo-lekarskiej brak jest informacji o leczeniu bądź przebytych chorobach i urazach w trakcie pełnienia służby wojskowej. Natomiast z kart informacyjnych dwukrotnego leczenia szpitalnego wynika, że żołnierz trafił na leczenie z powodu [...], prawdopodobnie po przebytym urazie z wywiadem świadczącym o [...]. Wypisy ze szpitala zawierały zalecenia o całkowitym zakazie [...] oraz oszczędnym trybie życia i dalszej kontroli neurologicznej i neurochirurgicznej. Komisja stwierdziła, że podnoszona przez M.J. sprawa uznania rozpoznanej [...] za schorzenie będące następstwem wypadku, któremu uległ w dniu [...] stycznia 2009 r. w czasie wykonywania obowiązków służbowych i określenie inwalidztwa za pozostające w związku ze służbą wojskową, nie znajduje żadnego uzasadnienia, gdyż brak jest w tej kwestii dowodów i dokumentów prawnych. W skardze na powyższe orzeczenie w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.J. zarzucił mu: 1. naruszenie art. 7, 8, 9 i 77 § 1 kpa w związku z § 25 i § 32 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, poprzez niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności oraz nieprzeprowadzenie wszystkich dowodów, 2. wydanie orzeczenia z pominięciem niezbędnej dokumentacji w zakresie ustalenia okoliczności powstania stwierdzonego schorzenia, w tym dokumentacji powypadkowej oraz dokumentu stwierdzającego kwalifikację prawną dokonaną przez Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, 3. naruszenie art. 77 kpa w związku z art. 80 kpa poprzez dowolną ocenę dowodów, a w szczególności kart informacyjnych leczenia szpitalnego, 4. naruszenie art. 10 kpa poprzez zaniechanie obowiązku umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem orzeczenia w oparciu o niekompletny materiał dowodowy. Podnosząc ww. zarzuty wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego go orzeczenia TWKL w L., a nadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący odniósł się do uchybień komisji skutkujących brakiem uznania związku rozpoznanych schorzeń oraz inwalidztwa ze służbą wojskową. Nie zakwestionował natomiast uznania go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. W odpowiedzi na skargę Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana według powyższych kryteriów w części, w której jest dopuszczalna, tj. w przedmiocie zdolności do zawodowej służby wojskowej, nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. Natomiast w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić. Zagadnienie dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich budziło szereg wątpliwości w orzecznictwie sądowym. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97 (ONSA 1998, z. 2, poz. 39) wyrażono pogląd o dopuszczalności skargi do NSA na orzeczenia wojskowych komisji lekarskich, wydane na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 ze zm.) i przyjęto, że komisje te należy traktować jako organy administracji publicznej. Wynika to bowiem, jak stwierdził Sąd, z ich usytuowania w strukturze resortu obrony narodowej, zakresu właściwości i kompetencji, wykonywanych funkcji, zachowania w działaniu zasady dwuinstancyjności i określenia działania w sprawach indywidualnych dotyczących interesów prawnych i obowiązków konkretnych osób fizycznych. Z kolei Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., syn. akt III ZP 9/99 (OSNAP i US 2000, nr 5, poz. 167) zajął stanowisko, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest właściwy w sprawie ze skargi żołnierza na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej w przedmiocie związku choroby (inwalidztwa) ze służbą wojskową. Wywiódł je z analizy powołanych w rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 czerwca 1992 r. w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 57, poz. 278 ze zm.) przepisów ustaw zawierających upoważnienie do jego wydania oraz § 5 ust. 2 tego rozporządzenia i stwierdził, że podstawą orzekania o związku choroby ze służbą wojskową nie jest to rozporządzenie, lecz przepisy tychże ustaw. Wskazał ponadto, że orzeczenia wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach są wydawane w toku postępowania kończącego się decyzją administracyjną innego organu (wojskowy organ emerytalny lub Zakład Ubezpieczeń Społecznych) i mają jedynie charakter wstępny jako jedna z przesłanek rozstrzygnięcia sprawy w drodze takiej decyzji, natomiast od decyzji kończących postępowanie przed organami wojskowymi w sprawach o określone świadczenia właściwa jest droga przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych. Ponadto Sąd Najwyższy zauważył, że ww. uchwała NSA nie mogła zatem odnosić się do wszelkich orzeczeń wydawanych przez wojskowe komisje lekarskie. Wreszcie Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 stycznia 2000 r. w składzie siedmiu sędziów NSA, sygn. akt OSA 1/00 (ONSA 2001/2/47), mając na względzie powołane wyżej uchwały, orzekł, że od orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. z 1992 r. Nr 4, poz. 16 ze zm.), w zakresie dotyczącym oceny stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie przysługuje. Sąd w składzie orzekającym w całości podziela zaprezentowane wyżej stanowisko oraz argumentację o niedopuszczalności skargi na orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej, w zakresie dotyczącym stanu zdrowia żołnierza i ustalenia związku stwierdzonych schorzeń ze służbą wojskową do celów odszkodowawczych lub zaopatrzenia emerytalnego (rentowego), do sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie zatem skargę M.J. na zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej związku stwierdzonych schorzeń i inwalidztwa ze służbą wojskową, jako niedopuszczalną należało odrzucić. Natomiast skarga wyżej wymienionego w zakresie dotyczącym określenia jego stanu zdrowia w aspekcie zdolności do służby wojskowej jest dopuszczalna i podlega merytorycznej ocenie Sądu. Należy jednakże zauważyć, iż kontrola sądu administracyjnego orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej w tym zakresie ma ograniczony charakter i sprowadza się w istocie do jej badania pod względem formalnym. Oznacza to, iż sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z wymogami określonymi w przepisach aktów wykonawczych regulujących te kwestie, a nadto czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby wojskowej. Innymi słowy, chodzi tu o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w przepisach rozporządzeń Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie utworzenia komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. Nr 151, poz. 1594 ze zm.) oraz z dnia 10 maja 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 133, poz. 1422 ze zm.). Kontrola dokonana przez Sąd w tym zakresie pozwala na przyjęcie, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu. Należy dodatkowo zauważyć, iż skarżący w istocie samego faktu uznania go za niezdolnego do zawodowej służby wojskowej nie kwestionował, natomiast swoje zarzuty skierował na niezgodne z prawem, jego zdaniem, ustalenie braku związku stwierdzonych schorzeń oraz inwalidztwa ze służbą wojskową. W związku zatem z rozstrzygnięciem o niedopuszczalności skargi w tym zakresie do sądu administracyjnego, brak było możliwości odniesienia się do nich przez Sąd orzekający w sprawie. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 oraz art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.