II SA/Wa 1611/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu radcy prawnego J. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2017 r. w sprawie ze skargi małoletniej D. O. – reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego M. B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: - utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy - Postanowieniem z dnia 20 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1611/16 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyznał radcy prawnemu J. K. kwotę 240 zł oraz kwotę 55,20 zł stanowiącą 23% podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Referendarz wskazał, że rozpoznana sprawa nie była obszerna, a podjęte przez pełnomocnika czynności, nie wymagały znacznego nakładu pracy. Z tego względu za adekwatne do udziału radcy prawnego w tym postępowaniu uznał wynagrodzenie w wysokości 1/2 opłaty maksymalnej, tj. kwotę 240 zł podwyższoną o 55,20 zł stanowiącą 23% podatku od towarów i usług. Postanowienie referendarza zostało wydane na podstawie art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a. oraz stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, a także w myśl § 4 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu, w związku z § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Radca prawny J. K. wniosła sprzeciw od powyższego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu profesjonalny pełnomocnik zarzucił naruszenie § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715) poprzez jego niezastosowanie, na skutek błędnego uznania, że rozpoznana sprawa nie była obszerna, a podjęte przez pełnomocnika w sprawie czynności nie wymagały znacznego nakładu pracy. Radca prawny stwierdził, że przedmiotowa sprawa nie była obszerna jedynie ilościowo, a pełnomocnik wykonał wszystkie niezbędne czynności w sprawie. Pełnomocnik brał udział w rozprawie, stawił się w siedzibie sądu celem zapoznania się z aktami i wykonania fotokopii akt sprawy oraz zawiadomił pisemnie skarżącą o wyznaczeniu pełnomocnikiem, jak również kontaktował się ze skarżącą celem pozyskania niezbędnych informacji potrzebnych w sprawie.  Pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w pełnej wysokości w kwocie 480 zł, zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, o którym mowa w art. 258 § 2 pkt 8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Sprzeciw radca prawnego J. K. nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą żądania wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu przez ustanowionego w ramach prawa pomocy radcy prawnego jest art. 250 § 1 p.p.s.a. , zgodnie z którym wyznaczony pełnomocnik otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Stawki opłat i zasady ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715), które weszło w życie z dniem 2 listopada 2016 r. Przepis przejściowy, tj. § 22 rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. stanowi, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, t.j. do dnia 2 listopada 2016 r., stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 30 sierpnia 2016 r. i nie zostało zakończone w I instancji przed dniem wejścia w życie powołanego rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2017 r.). Dlatego do rozpoznania przedmiotowego wniosku pełnomocnika z urzędu znajdą zastosowanie przepisy wcześniejszego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805). Z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r. wynika, że opłaty maksymalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w "innej sprawie", to jest takiej, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna, albo adwokat nie sporządził skargi i nie brał udziału w rozprawie w sprawie skargi na decyzję lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynoszą 480 zł. Stosownie do treści § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości co najmniej 1/2 opłaty maksymalnej określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nieprzekraczającej opłaty maksymalnej następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy radcy prawnego oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy radcy prawnego w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności (§ 4 ust. 2). Z powyższych przepisów wynika, że ustalenie opłaty w wysokości wyższej od połowy opłaty maksymalnej, musi być uzasadnione stopniem zawiłości sprawy, jak też wkładem pracy pełnomocnika w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1598/16). W ocenie Sądu podjęte przez pełnomocnika skarżącej czynności nie przemawiają za możliwością podwyższenia wynagrodzenia na podstawie przywołanego przepisu. W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącej został ustanowiony w dniu 19 października 2016 r. dopiero po wniesieniu skargi do Sądu. Pełnomocnik w dniu 6 grudnia 2016 r. przeglądał akt niniejszej sprawy. Nie sporządził jednak żadnego pisma procesowego od chwili jego wyznaczenia w dniu 2 listopada 2016 r. do dnia rozprawy, która odbyła się 13 stycznia 2017 r. Pełnomocnik złożył w sprawie dwa wnioski. W dniu rozprawy wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, natomiast w dniu 13 stycznia 2017 r. wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku jest wnioskiem typowym, nie wymagającym szczególnego nakładu pracy. Przyznaniu wynagrodzenia w stawce określonej w § 4 ust. 2 rozporządzenia nie uzasadnia też charakter sprawy i jej zawiłość. Niniejszej sprawy jako zawiłej ocenić nie można. Nie można mówić też o potrzebie wyjaśnienia zagadnień prawnych budzących wątpliwości czy konieczności oceny obszernego materiału dowodowego. Także podjęte przez pełnomocnika skarżącej czynności, a mianowicie stawiennictwo na rozprawie czy też stawiennictwo w Sądzie celem przejrzenia akt sprawy, nie uzasadniają przyznania podwyższonego wynagrodzenia. Są to bowiem czynności podstawowe, do których zobowiązany jest ustanowiony pełnomocnik. Nakład pracy i podjęte w sprawie czynności nie przekraczają przeciętnego poziomu zaangażowania profesjonalnego pełnomocnika w reprezentowaniu interesów swojego mocodawcy. Nie można przyjąć, aby zasadne było przyznanie w niniejszej sprawie pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia w kwocie wyższej od tej, którą przewiduje § 4 ust. 1 rozporządzenia. W świetle wskazanych okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone postanowienie utrzymał w mocy.