II SA/Wa 1613/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Adam Lipiński, Iwona Maciejuk (spr.), , Protokolant spec. Monika Gieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2017 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania statusu weterana poszkodowanego – oddala skargę – Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. odmówił przyznania H. K. statusu weterana poszkodowanego. W uzasadnieniu organ, uwzględniając m.in. uwierzytelniony notarialnie odpis protokołu powypadkowego Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. sporządzony przez Jednostkę Wojskową Nr [...] w [...]; wskazał, że H. K. uległ wypadkowi podczas udziału w działaniach poza granicami państwa w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...]. Wskazał, że z protokołu powypadkowego Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. sporządzonego przez Jednostkę Wojskową Nr [...] w [...] wynika, że w dniu [...] września 2014 r. podczas wykonywania przeglądu technicznego pojazdu [...] H. K. podczas schodzenia ze skrzyni ładunkowej próbował umieścić stopę w uchwycie zamontowanym na burcie. W trakcie schodzenia stopa ześlizgnęła się i nastąpił zeskok na podłoże (polbruk) ze skrzyni ładunkowej kontrolowanego pojazdu. Następstwem wypadku u Pana H. K. była przebyta pourazowa dyskopatia L4/L5 leczona operacyjnie z utrzymującym się zespołem bólowym lędźwiowo- krzyżowym i objawami ustępującego niedowładu lewej stopy. Orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w [...] ustaliła, iż uszczerbek na zdrowiu H. K. spowodowany wypadkiem wyniósł 8%. Z tytułu uszczerbku na zdrowiu zainteresowanemu zostało przyznane odszkodowanie. Uwzględniając powyższe fakty potwierdzone stosownymi dokumentami, organ stwierdził, iż wypadek, który miał miejsce w dniu [...] września 2014 r. nie spełnia przesłanek koniecznych do przyznania statusu weterana poszkodowanego określonych w ustawie, tj. przesłanek wskazanych w art. 4 pkt 15 ustawy. We wniosku ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawca stwierdził, że wypadek, któremu uległ spełnia przesłanki określone w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, gdyż miał miejsce w trakcie wykonywania zadań służbowych polegających na przeglądzie technicznym pojazdu marki [...] w czasie odbywanego patrolu w miejscowości [...]. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3 w związku z art. 4 pkt 15, art. 5 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205 poz. 1203), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r.. W uzasadnieniu wskazał, że wnioskiem z dnia [...] maja 2016 r. H. K. wystąpił o przyznanie statusu weterana poszkodowanego w związku z doznanym uszczerbkiem na zdrowiu w czasie działań poza granicami państwa. Organ podał, że decyzja o odmowie przyznania statusu weterana poszkodowanego z dnia [...] czerwca 2016 r. była wynikiem stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie zainteresowanemu statusu weterana poszkodowanego albowiem wypadek, któremu uległ w dniu [...] września 2014 r. nie jest wypadkiem określonym w art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa. Minister Obrony Narodowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia twierdzeń odwołującego się i przyznania statusu weterana poszkodowanego. Organ wskazał, że rozstrzygniecie sprawy w decyzji nastąpiło po wszechstronnym i dogłębnym zbadaniu materiału dowodowego oraz rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych sprawy. Z przesłanej za pismem Nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...]poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii dokumentacji postępowania odszkodowawczego wynika, że rozkazem dziennym Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w [...] Pan H. K. został skierowany "w celu naprawy i wykonania obsługi sprzętu wojskowego (wykonania badań technicznych pojazdów/ w miejscowości [...]). Sam wypadek poszkodowanego miał miejsce w punkcie kontroli technicznej pojazdów. Organ przywołał treść art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Wskazał, że wypadkiem pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa jest zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z działaniami podejmowanymi w ramach uderzenia na przeciwnika bądź odparcia jego uderzeń, zamachem lub innym bezprawnym działaniem wymierzonym przeciwko osobie, która brała udział w działaniach poza granicami państwa albo innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Minister wskazał, że samo zaistnienie wypadku podczas pobytu poza granicami państwa, do którego doszło z jakichkolwiek przyczyn, nie może skutkować przyznaniem statusu weterana poszkodowanego. Należy zauważyć, że wypadek określony w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa ma postać kwalifikowaną w odróżnieniu od wypadku, o którym mowa w art. 5 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r. poz. 213 z późn. zm.). Wypadek, aby był uznany za stanowiący przesłankę do przyznania statusu weterana poszkodowanego, musi spełniać określone warunki ustawowe. W przeciwnym razie, każde zdarzenie zaistniałe podczas pobytu osób wymienionych w art. 2 omawianej ustawy skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu i przyznaniem świadczeń odszkodowawczych stanowiłoby przesłankę do przyznania takiej osobie statusu weterana poszkodowanego i jednocześnie przyznania prawa do licznych świadczeń określonych w tej ustawie. Byłoby to sprzeczne z celem tej ustawy. Organ powołał się w tym zakresie na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. stała się przedmiotem skargi H. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił: I. obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na wynik sprawy: 1) naruszenie art. 7, art. 76 § 1 art. 77 § 1, i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym rozpoznaniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmowie mocy dowodowej i wiarygodności dokumentom dotyczących uczestnictwa skarżącego w patrolu, w ramach którego miał być wykonany przegląd techniczny pojazdu zgodnie z rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...], pomimo iż dokumenty te mają moc dokumentów urzędowych, z czym wiąże się domniemanie istnienia faktów w nich stwierdzonych, co w konsekwencji doprowadziły do uznania okoliczności, iż wypadek któremu uległ skarżący nie ma cech wypadku przewidzianego w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa; 2) naruszenie art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy decyzji nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.; 3) naruszenie art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarte w nim zbyt ogólnych sformułowań, co uniemożliwia realizacje zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego wypadek skarżącego jest uważna za wypadek nie mający cech wypadku przewidzianego w ustawie o weteranach działań poza granicami państwa, jeśli jednoznacznie z treści rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...] września 2014r. Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] w [...] oraz zeznań świadków i wyjaśnień skarżącego, jak również z dokumentów załączonych do akt dochodzeniowych w sprawie wypadku przy pracy wynika, iż nastąpił on w czasie prowadzonego patrolu na Stacji Kontroli Pojazdów [...]/[...]. II. obrazę prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy: 4) naruszenie art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa poprzez błędną wykładnię, iż zgodnie z zapisem tego artykułu za wypadek pozostającym w związku z działaniami poza granicami państwa uważa się zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez żołnierza (...), a wypadek któremu uległ skarżący nie pozostaje w związku ze szczególnym charakterem zadań mandatowych wykonywanych przez jednostkę w której służył skarżący. W oparciu o tak sformowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, ewentualnie o stwierdzenie wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że zgodnie z załączonym do akt dochodzenia w sprawie wypadku przy pracy wyciągu rozkazu dziennego nr [...] z dnia [...].09.2014r. skarżący jako kierowca pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] został wyznaczony w dniu [...].09.2014r. do patrolu na trasie [...] w ramach, którego miała być wykonana również obsługa techniczna sprzętu wojskowego w miejscowości [...]. W czasie wykonywania swego obowiązku służbowego przeglądu technicznego pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] w czasie odbywanego patrolu w miejscowości [...] skarżący uległ wypadkowi. Podczas schodzenia ze skrzyni ładunkowej pojazdu stopa skarżącego ześlizgała się z uchwytu zamontowanego na burcie i nastąpił zeskok na podłoże (polbruk) ze skrzyni ładunkowej kontrolowanego pojazdu. W wyniku tego wypadku skarżący doznał obrażeń w postaci uszkodzenia krążka międzykręgowego L4-L5 z uciskiem na rdzeń kręgowy oraz porażenia nerwu strzałkowego prawego. Fakt zaistnienia wypadku w trakcie prowadzonego patrolu [...] potwierdzają zeznania naocznego świadka oraz wyjaśnienia złożone przez samego poszkodowanego. W aktach dochodzenia w sprawie wypadku przy pracy [...] H. K. znajduje się meldunek przełożonego skarżącego, w którym został potwierdzony fakt, iż uraz któremu uległa skarżący wystąpiła w m. [...] w czasie prowadzonego patrolu zgodnie z rozkazem dziennym [...] z dnia [...].09.2014r. w ramach, którego dokonano przeglądu technicznego pojazdu [...] nr rej. [...]. Skarżący podniósł, że wypadek któremu uległ nastąpił w chwili prowadzenia patrolu. Skarżący wskazał, że uszczerbek na zdrowiu nastąpił w chwili działań mających bezpośredni związek z wykonywaniem zadań, dla wypełnienia których została powołana misja. Podał, że stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny, gdyż organ II instancji w uzasadnieniu swej decyzji potwierdza fakt wykonywania obowiązków służbowych przez skarżącego zgodnie z rozkazem dziennym nr [...] z dnia [...] .09.2014r. Minister Obrony Narodowej, reprezentowany przez Radce prawnego, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, w sprawie tej nie zostały naruszone ani przepisy prawa procesowego, ani przepisy prawa materialnego. Zarzuty naruszenia przepisów art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 76 § 1, art. 77§ 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), jak też art. 4 pkt 15 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o weteranach działań poza granicami państwa (Dz. U. Nr 205 poz. 1203) Sąd uznał za niezasadne. Zdaniem Sądu, Minister Obrony Narodowej zgromadził pełny materiał dowodowy niezbędny do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, postępowanie przeprowadził należycie i trafnie stwierdził, że brak jest podstaw do przyznania skarżącemu statusu weterana poszkodowanego. Odmienna ocena skarżącego od oceny organu co do zakwalifikowania wypadku z dnia [...] września 2014 r. jako wypadku, o którym mowa w art. 4 pkt 15 lit. c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa nie oznacza, że naruszona została zasada pogłębiania zaufania jednostki do organu władzy publicznej. Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, weteranem poszkodowanym w działaniach poza granicami państwa, zwanym dalej "weteranem poszkodowanym", może być osoba, która biorąc udział na podstawie skierowania w działaniach poza granicami państwa, doznała uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku pozostającego w związku z tymi działaniami lub choroby nabytej podczas wykonywania zadań lub obowiązków służbowych poza granicami państwa, z tytułu których przyznano jej świadczenia odszkodowawcze. Stosownie zaś do art. 4 pkt 15 lit. c powołanej ustawy, określenia użyte w ustawie oznaczają: wypadek pozostający w związku z działaniami poza granicami państwa - zdarzenie nagłe, wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uszczerbek na zdrowiu, które zaistniało podczas lub w związku z: innymi działaniami pozostającymi w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań: – przez żołnierza, z wyłączeniem przypadków, w których żołnierz przy wykonywaniu zadań nie przestrzegał przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, – określonych w akcie utworzenia kontyngentu policyjnego, kontyngentu Straży Granicznej, grupy ratowniczej Państwowej Straży Pożarnej, w skierowaniu do wykonywania zadań ochronnych Biura Ochrony Rządu lub w skierowaniu do wykonywania zadań mających na celu zapewnianie bezpieczeństwa państwa. Zdaniem Sądu, prawidłowe jest ustalenie organu, że wypadek, któremu uległ skarżący poza granicami kraju opisany w protokole powypadkowym Jednostki Wojskowej Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. nie stanowi wypadku, o którym mowa w art. 4 pkt 15 lit. a, b, c ustawy o weteranach działań poza granicami państwa. Organ w sprawie tej nie kwestionował ani tego, że wypadek miał miejsce poza granicami państwa w Polskim Kontyngencie Wojskowym w [...] ani tego, że wypadek miał miejsce podczas dokonywania przeglądu technicznego pojazdu, o którym mowa rozkazie dziennym. Okoliczności te jednak same w sobie nie stanowią o możliwości uznania wypadku, jakiemu uległ skarżący za wypadek, o którym mowa w art. 4 pkt 15 wymienionej wyżej ustawy. Nie chodzi tu bowiem o każdy wypadek związany z wykonywaniem obowiązków służbowych albo poleceń przełożonych doznany przez żołnierza wykonującego zadania poza krajem. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie budził wątpliwości i jak sam skarżący wskazał w skardze, jest bezsporny. Organ nie kwestionował w decyzji, że podczas schodzenia ze skrzyni ładunkowej pojazdu, stopa skarżącego ześlizgnęła się z uchwytu zamontowanego na burcie i skarżący zeskoczył na podłoże (polbruk), co miało miejsce podczas wykonywania przeglądu technicznego pojazdu. Organ nie kwestionował też zeznań świadka, jak i samego poszkodowanego. Powyższe nie przesądza jednak jeszcze o możliwości zakwalifikowania nieszczęśliwego zeskoku skarżącego ze skrzyni ładunkowej jako wypadku, o którym stanowi art. 4 pkt 15 ustawy. Zasadnie organ stwierdził, że zdarzenie w postaci nieszczęśliwego zeskoku przez skarżącego ze skrzyni ładunkowej nie stanowi zdarzenia, o którym mowa w art. 4 pkt 15 ustawy o weteranach działań poza granicami państwa, nie jest zdarzeniem nagłym, wywołanym przyczyną zewnętrzną w rozumieniu tej ustawy. Zasadnie organ wskazał, że wypadek, któremu uległ skarżący nie jest wypadkiem uprawniającym do uzyskania statusu weterana poszkodowanego. Miejsce, w którym wykonywany był przegląd techniczny pojazdu nie było, w momencie nieszczęśliwego zeskoku skarżącego ze skrzyni ładunkowej (spowodowanego ześlizgnięciem się stopy), przedmiotem ataku przeciwnika. Trafnie też organ wskazał, że przepisy powołanej ustawy nie wchodzą w kolizję prawną z przepisami ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą wojskową (Dz. U. z 2014 r. poz. 213), na podstawie których skarżący otrzymał odszkodowanie w związku z uszczerbkiem na zdrowiu pozostającym w związku z pełnieniem czynnej służby wojskowej. Na gruncie tej sprawy warto wskazać, że weteran poszkodowany to osoba biorąca udział w konkretnych operacjach, która z racji doznanych szkód zasługuje na szczególne uhonorowanie i której przysługują z tego tytułu szczególne uprawnienia. Ustawa o weteranach działań poza granicami państwa przyznaje weteranom poszkodowanym liczne uprawnienia w zakresie świadczeń zdrowotnych, pomocy w finansowaniu nauki, uprawnienia socjalne, uprawnienia pracownicze, dodatki do świadczeń emerytalno-rentowych. Zatem, nie jest uprawnione takie rozumienie art. 4 pkt 15 lit. c ustawy, zgodnie z którym jakiekolwiek zdarzenie skutkujące uszczerbkiem na zdrowiu doznane przez żołnierza w czasie pobytu poza państwem miałoby uzasadniać przyznanie tak wielu świadczeń, które mają charakter wyjątkowy. Gdyby zamiarem ustawodawcy było jednakowe traktowanie wszystkich żołnierzy pełniących służbę poza granicami kraju, którzy doznali uszczerbku na zdrowiu bez względu na przyczyny wypadku, wówczas niepotrzebne byłoby odrębne definiowanie wypadku w art. 4 pkt 15 ustawy. Wystarczyłoby posłużenie się określeniem, zgodnie z którym wypadkiem jest każde wywołane przyczyną zewnętrzną, nagle zdarzenie, powodujące uszczerbek na zdrowiu żołnierza pełniącego służbę w ramach misji, czy kontyngentu poza granicami państwa (v. wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 1135/13, orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) orzekł, jak w wyroku.