II SA/Wa 1617/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Eugeniusz Wasilewski, Sędzia WSA – Joanna Kube, Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.), Protokolant – Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2009 r. sprawy ze skargi G. I. na postanowienie Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu • uchyla zaskarżone postanowienie, • zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] października 2006 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 39 ust. 1 i art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. z 2002 r. Dz. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz § 1 ust. 2 lit. a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 lipca 2002 r. w sprawie trybu zawieszania policjanta w czynnościach służbowych (Dz. U. Nr 120, poz. 1029), [...] G. I. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] października 2006 r. do dnia [...] grudnia 2006 r. W związku z upływem okresu zawieszenia, Komendant Powiatowy Policji w L. rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 39 ust. 3 ustawy, przedłużył skarżącemu zawieszenie w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego i nadał rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu podano, ze aktualny stan postępowania karnego nie pozwala na wskazanie terminu i sposobu jego zakończenia, a charakter zarzucanych policjantowi czynów uniemożliwia pełnienie przez niego służby. Uzasadniając zaś nadanie rozkazowi rygor natychmiastowej wykonalności wskazano, że policjant podejrzany o popełnienie przestępstwa umyślnego, w istotny sposób naruszył interes służby w Policji, tożsamy z ważnym interesem społecznym. Jednocześnie pouczono skarżącego z możliwością odwołania się do Komendanta Stołecznego Policji w terminie 14 dni, od dnia doręczenia rozkazu. Powyższy rozkaz został przesłany skarżącemu za pośrednictwem poczty i jak wynika ze stempli pocztowych, skarżącego po raz pierwszy nie zastano w domu w dniu 8 grudnia 2006 r. i przesyłkę awizowano, a następnie powtórnie ją awizowano w dniu 18 grudnia 2006 r., po czym zwrócono adresatowi z adnotacją "Zwrot nie podjęto w terminie". W dniu 17 października 2007 r., skarżący złożył odwołanie do Komendanta Stołecznego Policji od powyższego rozkazu personalnego i wniósł o jego uchylenie. W uzasadnieniu podał, że w dniu 12 października 2007 r. otrzymał pismo informujące go o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby związku z upływem 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, przy czym jednocześnie otrzymał kopię rozkazu z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...]. Stwierdził również, że nigdy wcześniej nie otrzymał powyższego rozkazu personalnego. Reasumując, wcześniej nie wiedział on o fakcie zawieszenia go w czynnościach służbowych. Komendant Stołeczny Policji postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a., stwierdził wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 k.p.a.), natomiast termin do wniesienia odwołania wynosi 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. W rozpoznawanej zaś sprawie zaskarżony rozkaz doręczono skarżącemu za pośrednictwem poczty i powołano się na fakt, że – jak wynika z koperty – skarżącego po raz pierwszy nie zastano w domu w dniu 8 grudnia 2006 r. i przesyłkę awizowano, a następnie powtórnie awizowano ją w dniu 18 grudnia 2006 r., po czym przesłano nadawcy, jako niepodjętą w terminie. Zatem w świetle art. 44 k.p.a., doręczenie zastępcze nastąpiło w dniu 23 grudnia 2006 r. Natomiast pismo z dnia 12 października 2007 r. nie zawierało rozkazu personalnego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], zaś skarżący musiał wiedzieć, że jest zawieszony w czynnościach służbowych, skoro od dnia [...] października 2006 r. otrzymywał jedynie 50% należnego uposażenia. Przyjmując zatem, że wymieniony funkcjonariusz otrzymał zaskarżony rozkaz w dniu 23 grudnia 2006 r., a odwołanie złożył w dniu 17 października 2007 r., to tym samym wniósł go z uchybieniem czternastodniowego terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący G. I. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z powodu niezgodności z prawem. W uzasadnieniu natomiast stwierdził, że w pierwszej kolejności należy stosować zwykłe środki doręczenia, zaś dopiero później zastępcze, a poza tym przebywał na leczeniu poza miejscem zamieszkania, o czym organ wiedział, ponieważ przesyłał do niego regularnie zwolnienia lekarskie. Niezależnie od powyższego dodał, że w tej sytuacji organ winien wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania, a nie o uchybieniu terminu. W odpowiedzi na skargę Komendant Stołeczny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. W myśl zasad ogólnych postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), a w jego toku stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.) oraz są obowiązane prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa, a nadto świadomość i kulturę prawną obywateli (art. 8 k.p.a.). Zaś stosownie do treści art. 77 § 1 k.p.a., są zobowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i według art. 107 § 3 k.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać m.in. wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast w rozpoznawanej sprawie, Komendant Stołeczny Policji nie zadośćuczynił opisanym powyżej powinnościom i w konsekwencji wydając zaskarżone postanowienie, naruszenie owych przepisów miało – w ocenie Sądu – istotny wpływ na wynik sprawy. Bezspornym jest, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (art. 127 § 1 k.p.a.), a termin do jego wniesienia – stosownie do brzmienia art. 129 § 2 k.p.a. – wynosi czternaście dni od dnia jej doręczenia stronie. Bezspornym jest również i co organ uczynił, że – w myśl art. 107 § 1 k.p.a. – pouczył skarżącego o powyższym prawie w rozkazie personalnym z dnia 30 listopada 2006 r. nr 506/Z/2006. Stąd też, co do zasady, nie może budzić zastrzeżenia fakt wydania postanowienia na mocy art. 134 k.p.a. o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, jeśli ów termin został w rzeczywistości przekroczony. Jednakże w rozpoznawanej sprawie budzi wątpliwości, i to niedające się w żaden sposób wyeliminować na etapie postępowania sądowego, fakt doręczenia skarżącemu rozkazu personalnego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] – jak podaje organ – w dniu 23 grudnia 2006 r., bądź też nawet w ogóle samo jego skuteczne doręczenie. Do takiego wniosku skłania Sąd następująca analiza. Otóż zgodnie z treścią art. 42 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1), a pisma mogą być doręczone również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2), zaś w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3). Natomiast – stosownie do brzmienia art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Jeżeli zaś nie ma możliwości doręczenia pisma stronie we wskazany wyżej sposób, to według art. 44 § 1 k.p.a., 1) poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę, 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) – w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ, przy czym zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2), a w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Z kolei w myśl § 4, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy bezspornym jest, że przesyłka z rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji w L. z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], została zaadresowana na adres zamieszkania skarżącego i wysłana za pośrednictwem poczty przez organ w dniu 4 grudnia 2006 r. za numerem R [...]. Świadczy o tym stempel pocztowy na awersie koperty z przesyłką. Nie budzi również wątpliwości fakt, że skarżącego nie zastano w miejscu zamieszkania i w tej sytuacji miał zastosowanie przepis art. 44 k.p.a. Stąd też po raz pierwszy awizowano przesyłkę w dniu 8 grudnia 2006, a po raz drugi w dniu 18 grudnia 2006 r. (adnotacje na odwrocie koperty), po czym zwróconą ją organowi (stempel o brzmieniu "Zwrot nie podjęto w terminie" na awersie koperty), bez podania daty owego zwrotu. W tej sytuacji zatem nie sposób ustalić, czy przesyłka z rozkazem personalnym pozostawała w urzędzie pocztowym przez okres wymagany przepisem art. 44 § 3 k.p.a. w zw. z art. 44 § 4 k.p.a., a stwierdzenie organu o doręczeniu jej w dniu 23 grudnia 2006 r., jest całkowicie gołosłowne. Z tego mianowicie powodu, że wątpliwości tych nie może również rozwiać załączone w poczet materiałów sprawy "potwierdzenie odbioru" przesyłki, ponieważ w miejscu przeznaczonym na datownik placówki oddawczej, brak jest stempla urzędu pocztowego. Podobnie rzecz się ma z wyjaśnieniem strony przekazanym na żądanie Sądu. Wszak w piśmie z dnia [...] października 2008 r., organ prawidłowo zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego w L. z zapytaniem: "w jakim dniu PUP przesłał do Komendy Powiatowej Policji w L." sporną przesyłkę i za pismem urzędu pocztowego z dnia [...] października 2008 r. otrzymał odpowiedź, że owa przesyłka: " została jako zwrotna doręczona Państwu w dniu 28 grudnia 2006 r." Nie uzyskano zatem w rezultacie jakiekolwiek odpowiedzi, przez jaki okres sporna przesyłka była przechowywana w urzędzie pocztowym po powtórnym awizowaniu z dnia 18 grudnia 2006 r., bowiem jej "doręczenie" organowi, nie jest tożsame z "przesłaniem" (wysłaniem) przez pocztę. Wobec powyższego zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie, a organ rozpoznając na nowo sprawę, winien zastosować się do powołanych wyżej zasad postępowania administracyjnego i ustalić w sposób jednoznaczny, czasokres przechowywania przesyłki w urzędzie pocztowym, a następnie ocenić, czy faktycznie zostały zachowane reguły doręczenia zastępczego, o których mowa we wspomnianym już wyżej przepisie art. 44 k.p.a. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 152 i art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.