II SA/Wa 1619/24

WyrokWSA w Warszawie2025-03-11

Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Andrzej Wieczorek, Arkadiusz Koziarski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba pracująca za granicą, która po powrocie do Polski sprzedała dom i zakończyła zatrudnienie, może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w Polsce, uwzględniając okresy zatrudnienia za granicą, jeśli jej centrum życiowe przez większość okresu zatrudnienia znajdowało się za granicą?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając stanowisko organów za prawidłowe. Kluczowym kryterium dla przyznania zasiłku dla bezrobotnych z uwzględnieniem okresów zatrudnienia za granicą jest miejsce zamieszkania, rozumiane jako ośrodek interesów życiowych. W analizowanej sprawie, mimo powrotu rodziny do Polski w 2021 r. i późniejszego powrotu skarżącego oraz sprzedaży domu za granicą, przez większość okresu zatrudnienia (17 lat) centrum życiowe skarżącego znajdowało się w Wielkiej Brytanii, co wyklucza możliwość zastosowania przepisów koordynujących systemy zabezpieczenia społecznego w sposób korzystny dla skarżącego.
Stan faktyczny
Skarżący P. B. złożył wniosek o przyznanie prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce, domagając się uwzględnienia okresu zatrudnienia w Wielkiej Brytanii. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że centrum życiowe skarżącego przez większość okresu zatrudnienia za granicą znajdowało się w Wielkiej Brytanii, a nie w Polsce. Skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że od sierpnia 2021 r. jego centrum życiowe znajdowało się w Polsce, mimo że do września 2023 r. pracował za granicą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski (spr.), , Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2025 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej "Minister" lub organ II instancji") decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] (dalej "Marszałek" lub "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2024 r. nr [...], odmawiającą przyznania P. B. (dalej "skarżący") prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Decyzja ta została wydana w następujących okolicznościach faktycznych: W dniu [...] marca 2024 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] wpłynął wniosek skarżącego o ustalenie uprawnień do zasiłku z tytułu bezrobocia w związku z zatrudnieniem na terenie [...]. Decyzją z dnia [...] czerwca 2024 r. [...] Marszałek, odmówił przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W podstawie prawnej organ wskazał art. 8a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2024 r. poz. 475), dalej "ustawa o promocji zatrudnienia", § 2 ust.1 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1189), art. 31 w związku z art. 30 ust.1 lit. a Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Dz. Urz. UE L 29 z 31.1.2020, str. 7), art. 6, art. 61, art. 65 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z dnia 30.04.2004 r. z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, z późn. zm.), dalej "rozporządzenie 883/2004", w związku z art. 11, art. 12, art. 54 ust.1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284/1 z dnia 30.10.2009 r.), dalej "rozporządzenie 987/2009" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024, poz. 572), dalej "k.p.a.". W uzasadnieniu decyzji Marszałek opisał na wstępie przebieg postępowania w sprawie. Następnie wskazał, że z uwagi na fakt, iż w dniu 31 grudnia 2020 r. skarżący podlegał ustawodawstwu Wielkiej Brytanii zgodnie z art. 31 w związku z art. 30 ust. 1 lit. a Umowy o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej, w przypadku skarżącego w dalszym ciągu będą miały zastosowanie przepisy rozporządzeń 883/2004 i 987/2009. Marszałek podał, że zgodnie z jedną z podstawowych zasad koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wynikającą z art. 11 rozporządzenia 883/2004 - obywatel wykonujący pracę lub pracujący na własny rachunek na terytorium jednego z państw członkowskich UE, podlega wyłącznie ustawodawstwu tego państwa, w którym jest lub był ostatnio zatrudniony. W myśl art. 6 i art. 61 rozporządzenia nr 883/2004 ww. rozporządzenia bezrobotny ubiegający się o świadczenie dla bezrobotnych ma prawo do uwzględnienia w niezbędnym zakresie okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, przebytych w innym państwie członkowskim pod warunkiem, iż ostatni okres spełnił w państwie, w którym stara się o zasiłek dla bezrobotnych. Organ I instancji zaznaczył, że aby bezrobotny mógł korzystać ze świadczeń z tytułu bezrobocia w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony, musi nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE. Przeniesienie obciążeń finansowych z państwa miejsca zatrudnienia na państwo miejsca zamieszkania jest uzasadnione tylko w przypadku niektórych grup pracowników i nie dotyczy wszystkich pracowników migrujących. W związku z powyższym ustalenie miejsca zamieszkania podczas pracy zagranicą następuje zgodnie z art. 11 rozporządzenia 987/2009. Dalej Marszałek podniósł, że z przedłożonego przez skarżącego oświadczenia wynika, że na terenie [...] przebywał on w okresie od [...] października 2006 r. do dnia [...] września 2023 r., tj. ponad 17 lat. W tym czasie nie wracał do Polski. Pobyt skarżącego za granicą był więc długotrwały oraz ciągły. Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącego, na terenie [...] pracował w ramach jednej umowy zawartej na czas nieokreślony. Zatrudnienie miało więc charakter stały. Najbliżsi członkowie rodziny, tj. żona oraz synowie przebywali razem ze skarżącym na terenie [...]. Oznacza to, że gospodarstwo domowe prowadził on za granicą. Skarżący na terenie [...] mieszkał pod kilkoma adresami. Początkowo wynajmował mieszkanie/ dom, a od 2016 r. zamieszkiwał w domu własnościowym. Na terenie Polski w tym czasie skarżący miał miejsce pobytu w mieszkaniu rodzinnym. Zdaniem Marszałka sugeruje to, że na terenie [...] skarżący prowadził swoje gospodarstwo domowe. Dodatkowo organ I instancji odnotował, że skarżący oświadczył, iż w czasie pobytu za granicą nie podlegał obowiązkowi podatkowemu na terenie Polski. W konsekwencji nie może zostać uznany za rezydenta na terenie Polski w celach podatkowych. Marszałek mając na uwadze powyższe uznał, że zgodnie z powołanymi wyżej ogólnymi zasadami koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, państwem właściwym w sprawie przyznania świadczeń z tytułu bezrobocia jest państwo ostatniego zatrudnienia skarżącego, tj. [...]. Zdaniem organu I instancji, w związku z tym, że najważniejsze interesy życiowe skarżącego podczas pracy za granicą koncentrowały się za granicą, a powrót do Polski w 2023 r. miał charakter zmiany miejsca zamieszkania, skarżący nie może zostać uznany za osobę, która w czasie zatrudnienia za granicą posiadała zwykłe miejsce zamieszkania na terenie Polski i tym samym być objęty postanowieniami przepisu 65 rozporządzenia nr 883/2004. Ponadto, zgodnie z art. 61 rozporządzenia nr 883/2004 nie jest możliwe uwzględnienie okresów zatrudnienia spełnionych na terenie [...] przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce z uwagi na fakt, iż skarżący nie spełnił ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski. Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie. Powołaną na wstępie decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] Minister, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Minister wyjaśnił, że kwestia interpretacji przepisu art. 65 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia 883/2004 jest szeroko omówiona w wydanej przez Komisję Administracyjną ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego decyzji Nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 883/2004 dotyczącego uprawnienia do zasiłków dla bezrobotnych osób całkowicie bezrobotnych innych niż pracownicy przygraniczni, które w okresie ich ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, miały miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie (Dz. Urz. UE C106 z 24 kwietnia 2010 r.). Zgodnie z ww. decyzją, art. 65 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia 883/2004 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. W preambule do decyzji U2 wyraźnie wskazano, że nie można jednak zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 65 rozporządzenia 883/2004 rozszerzono na wszystkie osoby, które mają stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i które pozostawiły swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. W myśl ust. 3 ww. decyzji do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy się oprzeć na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia 987/2009. Zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009 przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy porównać czas trwania i ciągłość pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej tej osoby, na którą składają się: charakter i specyfika jej pracy, jej więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz państwo, w którym dana osoba uważana jest za rezydenta dla celów podatkowych, a w przypadku studentów również źródło ich dochodów. W myśl art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia dopiero w przypadku, gdy ww. kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania danej osoby, należy brać pod uwagę zamiar tej osoby oraz cel jej wyjazdu do innego państwa. Organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, tj. treści złożonego przez skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, oświadczenia z [...] marca 2024 r. wynika, że przed wyjazdem za granicę zamieszkiwał on w Polsce "od urodzenia do nadal". Oznacza to, że zamieszkiwanie w kraju przed wyjazdem do [...] było długie i ciągłe. Okoliczności te mogłyby oznaczać, że skarżący nie miał za granicą zwykłego miejsca zamieszkania. Minister podniósł, że z ww. oświadczenia wynika jednak, iż w [...] skarżący przebywał przez siedemnaście lat, a zatem długo. W przedmiotowym oświadczeniu wskazał, że w [...] był zatrudniony na podstawie jednej umowy o pracę, zawartej na czas nieokreślony i trwającej siedemnaście lat, co również potwierdza brytyjski dokument urzędowy. W treści odwołania poinformował, że "pojęcie "samozatrudnienia" w [Pana] przypadku jest niewłaściwe (...); wyjaśnia [Pan], że umowa o pracę została prawidłowo rozwiązana z [Pana] pracodawcą, zgodnie z procedurą w [...]". Organ II instancji zaznaczył jednak, że instytucja [...], jak wskazano powyżej, wyraźnie potwierdziła, że skarżący był zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a zatem sugestie podniesione w odwołaniu są bezzasadne i bezpodstawne, bowiem zarówno organ I, jak i II instancji, nie wskazał nigdzie, że w [...] skarżący pracował na własny rachunek. Zdaniem Ministra biorąc zaś pod uwagę długość, ciągłość i charakter zatrudnienia, należy bezsprzecznie uznać, że praca ta miała charakter stały. Ponadto Minister zauważył, że w ww. oświadczeniu skarżący poinformował również, że podczas pobytu w [...] nie podlegał w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą, co oznacza, że nie miał w Polsce miejsca zamieszkania do celów podatkowych (rezydencji podatkowej). Z oświadczenia wynika także, że wraz ze skarżącym w [...] do 2021 r. przebywała żona i dwoje dzieci, co oznacza, że przez zdecydowanie większą część pobytu to za granicą skarżący miał silniejsze więzi rodzinne, gdzie prowadził wspólne gospodarstwo domowe najpierw z żoną, a następnie również z synami. Odnosząc się do swojej sytuacji mieszkaniowej w [...] skarżący wskazał, że w początkowym okresie mieszkał w wynajmowanych mieszkaniach, a od 2016 r. w domu własnościowym. Nie odniósł się natomiast do swojej sytuacji mieszkaniowej w Polsce. Oświadczył jedynie, że do 2006 r., to jest do czasu wyjazdu za granicę, mieszkał w "mieszkaniu rodzinnym". Mając na uwadze, że to w [...] skarżący przebywał przez siedemnaście lat, gdzie prowadził wspólne gospodarstwo domowe z członkami swojej najbliższej rodziny i gdzie posiadał dom własnościowy, organ II instancji uznał, że to za granicą skarżący miał stabilniejszą sytuację mieszkaniową. W ocenie Ministra wszystkie wymienione powyżej okoliczności wskazują, że miejscem zwykłego zamieszkania skarżącego podczas pracy za granica była [...]. Dodatkowo organ II instancji wskazał, że zebrany materiał dowodowy nie zawiera informacji o prowadzeniu przez skarżącego działalności o charakterze niezarobkowym ani w Polsce, ani w [...]. Są to zatem okoliczności, które nie wskazują na zamieszkiwanie skarżącego w żadnym z ww. państw. Minister ponadto zauważył, że kwestia ciągłości pobytu skarżącego za granicą pozostaje niewyjaśniona, bowiem w swoim oświadczeniu, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wpisał on, że przyjeżdżał do Polski jednakże nie określił jak często i na jak długo w każdym roku. W świetle powyższego, organ II instancji nie jest w stanie ocenić ciągłości pobytu skarżącego w [...]. W tym celu należałoby wezwać skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów potwierdzających przyjazdy do Polski. Minister wyjaśnił, że uznał jednak, iż nawet dogłębne zbadanie powyższej okoliczności, w obliczu pozostałych kryteriów wymienionych w art. 11 rozporządzenia 883/2004, nie będzie miało wpływu na rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie. W ww. oświadczeniu skarżący wpisał, że wyjechał za granicę w celu "pracy zarobkowej". Zaznaczył także, że nie przebywał za granicą z zamiarem stałego pobytu. Zdaniem Ministra, po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, należy jednoznacznie stwierdzić, że w świetle zdecydowanej większości obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, miejscem zwykłego zamieszkania skarżącego podczas pobytu i pracy za granicą była [...]. W tym stanie faktycznym nie jest dopuszczalne odwoływanie się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art 11 ust. 2 ww. rozporządzenia, tj. celu wyjazdu za granicę ani zamiaru. Organ II instancji wskazał, że stanowisko takie potwierdza orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. Końcowo Minister stwierdził, że biorąc pod uwagę wszystkie wymienione powyżej kryteria, należy uznać, iż skarżący nie może być traktowany jako osoba mająca podczas pracy za granicą miejsce zamieszkania w Polsce, a w konsekwencji skarżący nie może skorzystać z uprawnień określonych w art. 65 ust 2 i ust. 5 rozporządzenia 883/2004. Przyjeżdżając do Polski, skarżący w istocie zmienił miejsce zamieszkania. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości; 2) zobowiązanie Ministra do wydania w ciągu miesiąca od orzeczenia decyzji w przedmiocie uchylenia decyzji organu I instancji, a jednocześnie w przedmiocie przyznania skarżącemu zasiłku dla bezrobotnych, począwszy od 7 marca 2024; ewentualnie, 3) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez właściwy organ; ewentualnie, 4) stwierdzenie wydania obu ww. decyzji w całości z naruszeniem prawa. Ponadto skarżący wniósł o: 1) rozpoznanie sprawy na rozprawie; 2) dopuszczenie dowodu uzupełniającego z wyjaśnień skarżącego; 3) dopuszczenie dowodu z dokumentów: a) wniosku o wpis do CEIDG, celem wykazania podjęcia przez żonę skarżącego działalności gospodarczej od stycznia 2022 r., w Polsce - miejscu zamieszkania rodziny oraz wykonywania tej działalności nadal aktualnie, a zarazem wykazania spoczywania centrum życiowego skarżącego od sierpnia 2021 r. w Polsce; b) umów żywieniowych ze szkołą w [...] z lat 2021-2023 celem wykazania uczęszczania dzieci skarżącego od sierpnia 2021 r. do placówek publicznych w Polsce, a zarazem wykazania spoczywania centrum życiowego skarżącego od tego czasu w kraju; c) deklaracji przedszkolnych z lat 2021-2023 na fakty jak wyżej; d) fotografii skarżącego wraz z synami oraz z miejsca remontu, wraz ze wskazaniem lokalizacji i czasu ich wykonania, celem wykazania licznych powrotów do Polski i przebywania tu w okresie zatrudnienia zagranicznego, a nadto spoczywania centrum życiowego po sierpniu 2021 r. w Polsce; e) potwierdzeń nabycia biletów lotniczych, za okres 2022 i 2023 r. celem wykazania licznych powrotów do Polski i przebywania tu w okresie zatrudnienia zagranicznego, a nadto spoczywania centrum życiowego po sierpniu 2021 r. w Polsce; 4) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: I. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 71 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. h w zw. z art. 8a ustawy o promocji zatrudnienia, poprzez brak przyznania zasiłku mimo spełnienia przesłanek z tego przepisu, jako że w odpowiednim okresie skarżący był zatrudniony za granicą i przybył do RP jako repatriant; 2) art. 65 ust. 2 i 5 w zw. z art. 61 ust. 2 rozporządzenia 883/2004 w zw. z art. 71 ust. 1 ww. ustawy o promocji zatrudnienia, poprzez brak przyznania zasiłku dla bezrobotnych, mimo że w okresie ubezpieczenia społecznego oraz zatrudnienia poza granicą skarżący miał miejsce zamieszkania w Polsce od sierpnia 2021 r.; II. naruszenie przepisów postępowania, które to naruszenia miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., poprzez fałszywość dowodów - ankiet wypełnianych przy wnoszeniu o przyznanie zasiłku dla bezrobotnych, a to przez wypełnienie tych ankiet nie przez skarżącego, ale w części przez inną osobę, urzędnika, który w dodatku stwierdził, że pewne rubryki nie są istotne, podczas gdy w ten sposób pominięto badanie odnośnie rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżącego po sierpniu 2021 r. (jego centrum życiowych spraw); 2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 rozporządzenia 987/2009 poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, przez brak zbadania rzeczywistego miejsca zamieszkania skarżącego po sierpniu 2021 r., brak wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów (mimo dostrzeżenia i wskazywanie mu, że okoliczności w tym zakresie nie będą miały znaczenia dla przyznania zasiłku dla bezrobotnych, podczas gdy okoliczności te okazują się kluczową kwestią w niniejszej sprawie; 3) art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z uzupełniających wyjaśnień skarżącego oraz posiadanych przez niego dokumentacji odnoszących się do potwierdzenia miejsca zamieszkania, mimo że organ dostrzegł wątpliwości w tej materii, a miały one istotny, kluczowy wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że od marca 2006 r. pracował w [...]. Do września 2023 r. był tam zatrudniony i ubezpieczony. Przeprowadził się tam z żoną i dziećmi na stałe. Do Polski wracali sporadycznie. Sytuacja diametralnie zmieniła się w sierpniu 2021 r., kiedy to skarżący wraz ze swoją żoną postanowił wyremontować dom w Polsce, aby w nim zamieszkać. W sierpniu 2021 r. cała rodzina skarżącego wraz z dziećmi przeprowadziła się do Polski i nie wracała już na stałe do [...] (nastąpiła zmiana miejsca zamieszkania na aktualny adres skarżącego). Prędko wyremontowano pomieszczenia w zakresie niezbędnym do zamieszkania, a dalszy remont następował w późniejszym czasie. Od tego czasu to tylko skarżący wylatywał regularnie "na wyspy", w celach zarobkowych. Latał tam niemal każdego tygodnia, tam i z powrotem średnio co cztery dni (w sposób nieregularny, ale bez długich pobytów za granicą, gdyż czas pracy wynosił maksymalnie dwa tygodnie z rzędu, po czym następował powrót na podobny lub dłuższy okres do Polski). W [...] kilka dni pracował by potem wracać do Polski i pomagać w remoncie, spędzać czas z rodziną, opiekować się dziećmi. Od sierpnia 2021 r. był to bardzo intensywny czas, w którym główne centrum życiowe skarżącego znajdowało się w Polsce. Stan taki trwał przez dwa lata. Udało się wyremontować dom, przy czym skarżący nadal udawał się jeszcze do [...] w celach zarobkowych. Dopiero we wrześniu 2023 r. zakończył definitywnie: zagraniczną pracę. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 11 marca 2025 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze. Na rozprawie skarżący wyjaśnił, że do Polski wrócił 5 września 2023 r. W [...] zakończył wszystkie swoje sprawy, w tym sprzedał dom. Złożył wypowiedzenie w pracy. Dom sprzedano miesiąc po powrocie do Polski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżoną decyzją Minister utrzymał w mocy decyzję Marszałka z dnia [...] czerwca 2024 r. odmawiającą przyznania skarżącemu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z zaliczeniem okresu pracy w [...] do okresu uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych w Polsce. Organ argumentował, że nie ma podstaw do uwzględnienia przy ustaleniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych, okresów ubezpieczenia za granicą, na podstawie art. 65 ust. 2 i ust. 5 rozporządzenia 883/2004 ponieważ skarżący nie udokumentował, że wykonując pracę za granicą, miał miejsce zamieszkania w Polsce (był tzw. pracownikiem powracającym). Sąd uznaje stanowisko organu za prawidłowe. Przepis art. 71 ust. 1 o promocji zatrudnienia stanowi, że prawo do zasiłku dla bezrobotnych przysługuje bezrobotnemu, który w okresie 18 miesięcy bezpośrednio poprzedzających dzień rejestracji w powiatowym urzędzie pracy był zatrudniony lub ubezpieczony łącznie przez co najmniej 365 dni. Zgodnie z art. 61 ust. 1 zdanie 1 rozporządzenia 883/2004 instytucja właściwa Państwa Członkowskiego, którego ustawodawstwo uzależnia nabycie, zachowanie, odzyskanie lub kontynuację prawa do świadczeń od spełnienia okresów ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, bierze pod uwagę, w niezbędnym zakresie, okresy ubezpieczenia, zatrudnienia lub pracy na własny rachunek ukończone na podstawie ustawodawstwa innego Państwa Członkowskiego, tak jak gdyby były one ukończone na podstawie stosowanego przez nią ustawodawstwa. Zgodnie z art. 61 ust. 2 rozporządzenia, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 65 ust. 5 lit. a, zastosowanie przepisów ust. 1 niniejszego artykułu uzależnione jest od spełnienia ostatnio przez zainteresowanego, zgodnie z ustawodawstwem, na podstawie którego ubiega się on o świadczenia: – okresów ubezpieczenia, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów ubezpieczenia, – okresów zatrudnienia, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów zatrudnienia lub – okresów pracy na własny rachunek, jeżeli ustawodawstwo to wymaga okresów pracy na własny rachunek. Stosownie do art. 65 ust. 5 lit. a rozporządzenia nr 883/2004, bezrobotny, o którym mowa w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie, otrzymuje świadczenie zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego, w którym ma on miejsce zamieszkania, tak jak gdyby podlegał temu ustawodawstwu w okresie swego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek. Świadczenia te są udzielane przez instytucje miejsca zamieszkania. W świetle art. 65 ust. 2 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 883/2004, całkowicie bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek miał miejsce zamieszkania w innym Państwie Członkowskim, niż właściwe Państwo Członkowskie, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji urzędów zatrudnienia Państwa Członkowskiego, w którym ma miejsce zamieszkania. Dla zastosowania art. 65 ust. 5 lit. a w związku z art. 65 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004 istotna jest przesłanka miejsca zamieszkania. Interpretując treść tego określenia, należy mieć przede wszystkim na uwadze to, że regulacja zawarta w art. 65 ust. 5 lit. a cyt. rozporządzenia ma charakter szczególny, a zatem musi być stosowana w sposób ścisły. Ponadto, trzeba mieć na uwadze, że prawodawca wspólnotowy, jako ten który ustanowił zasadę i wyjątek, jest uprawniony do zakreślenia granic tego wyjątku. Elementem tego zakreślenia jest zdefiniowanie pojęcia miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 1 lit. j rozporządzenia nr 883/2004 zwrot "zamieszkanie" oznacza miejsce, w którym osoba zwykle przebywa. Definicja ta odnosi się do wszystkich zagadnień objętych rozporządzeniem w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a więc i świadczeń dla bezrobotnych (art. 3 ust. 1 lit. h rozporządzenia 883/2004). Do celów ustalania miejsca zamieszkania danej osoby należy oprzeć się na kryteriach wskazanych w art. 11 rozporządzenia 987/2009. Zgodnie z art. 11 ust.1 rozporządzenia nr 987/2009 w przypadku, gdy pomiędzy instytucjami dwóch lub więcej państw członkowskich istnieje rozbieżność opinii w odniesieniu do ustalenia miejsca zamieszkania osoby, do której stosuje się rozporządzenie podstawowe, instytucje te ustalają na podstawie wspólnego porozumienia ośrodek interesów życiowych zainteresowanego w oparciu o ogólną ocenę wszystkich dostępnych informacji dotyczących istotnych okoliczności, które mogą obejmować w stosownych przypadkach: a) czas trwania i ciągłość pobytu na terytorium zainteresowanych państw członkowskich; b) sytuację danej osoby, w tym charakter i specyfikę wykonywanej pracy, w szczególności miejsce, w którym praca ta jest zazwyczaj wykonywana, jej stały charakter oraz czas trwania każdej umowy o pracę; jej sytuację rodzinną oraz więzi rodzinne; prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym; w przypadku studentów – źródło ich dochodu; jej sytuację mieszkaniową, zwłaszcza informację, czy sytuacja ta ma charakter stały; państwo członkowskie, w którym osoba uważana jest za mającą miejsce zamieszkania dla celów podatkowych. W przypadku, gdy uwzględnienie poszczególnych kryteriów w oparciu o istotne okoliczności wymieniane w ust. 1 nie doprowadzi do osiągnięcia porozumienia przez zainteresowane instytucje, należy, stosownie do art. 11 ust. 2 rozporządzenia 987/2009, brać pod uwagę zamiar danej osoby, a zwłaszcza powody, które skłoniły ją do przemieszczenia się, oraz cel jej wyjazdu do innego państwa. Zdaniem Sądu organy obu instancji orzekające w niniejszej sprawie nie naruszyły przepisu art. 61 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004, jak również art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 987/2009, albowiem prawidłowo stwierdziły, że miejsce zamieszkania skarżącego, a więc miejsce, w którym zwykle przebywa, nie znajdowało się w Polsce. Przez cały czas zatrudnienia za granicą, centrum życiowe skarżącego znajdowało się w [...] Z akt sprawy wynika, że skarżący – przed wyjazdem za granicę zamieszkiwał w Polsce od 1988 do 2006 r. Następnie w okresie od 2006 r. do 2023 r. skarżący przebywał w [...]. Jak ustalił organ z oświadczenia skarżącego wynika, iż był zatrudniony w [...] na podstawie umowy o pracę, zawartej na czas nieokreślony i trwający 17 lat. W trakcie pobytu w [...] skarżący nie podlegał w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskiwanych za granicą. Oznacza to, że skarżący nie miał w Polsce miejsca zamieszkania do celów podatkowych (rezydencji podatkowej). Skarżący mieszkał w [...] pierwotnie w wynajmowanych mieszkania, a później, tj. od 2016 r., w domu własnościowym. Jako miejsce zamieszkania w Polsce – w trakcie pobytu w [...] – skarżący wskazał "mieszkanie rodzinne". Ponadto z ustaleń organu wynika, że w [...] skarżący mieszkał wraz z rodziną: żoną i dwójką dzieci. Rodzina skarżącego wraz z dziećmi wróciła do Polski w 2021 r. W złożonym oświadczeniu z 21 marca 2024 r. skarżący wskazał, że przyjeżdżał do polski dwa razy w roku na okres 2 tygodni. W skardze skarżący wskazał, że w okresie do 2021 r. przyjeżdżał do Polski "sporadycznie." Przedstawione okoliczności faktyczne wskazują, zdaniem Sądu, iż trafne jest stanowisko orzekających w sprawie organów, że miejscem stałego zamieszkania skarżącego podczas siedemnastoletniego pobytu i pracy za granicą była [...]. Zauważyć należy, że skarżący spędził w [...] niemal całe swoje dorosłe życie. Skarżący wyjechał bowiem mając 18 lat, a powrócił do kraju w wieku 35 lat. Ponadto w [...] posiadał własny dom, pracę na czas nieokreślony i tam płacił podatki. Nie zmienia tej oceny powrót rodziny skarżącego do Polski w 2021 r. Skarżący w dalszym ciągu pracował bowiem jeszcze w [...] i dalej w czasie tego pobytu zamieszkiwał we własnym domu. Dom ten został sprzedany dopiero po powrocie do Polski. Mimo, że, jak wyjaśnia skarżący, do Polski przyjeżdżał od 2021 r. częściej, to okoliczność ta nie powoduję, iż odmiennie należy ocenić cały jego siedemnastoletni pobyt w [...]. Pobyt ten cechowała ciągłość i sama już jego długość świadczy, że to [...] była miejscem stałego zamieszkania skarżącego. Fakt, że skarżący powrócił do Polski, jako kraju w którym miał swe miejsce zamieszkania przed rokiem 2006, nie oznacza, że w latach 2006-2023 jego miejsce zamieszkania nie znajdowało się w [...]. Miejsce zamieszkania, o ile - co do zasady - cechuje się swego rodzaju stabilnością czy też stałością, to odznacza się również tym, że może ulegać zmianom, szczególnie wobec zmiany interesów życiowych danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2023 r. sygn. I OSK 172/23, orzeczenia.nsa.gov.pl). Za miejsce zamieszkania uznaje się ośrodek interesów życiowych zainteresowanego. W pierwszej kolejności należy zatem brać pod uwagę okoliczności dotyczące czasu i ciągłości pobytu oraz sytuacji danej osoby (zatrudnienia, sytuacji rodzinnej oraz więzi rodzinnych). Okoliczności subiektywne, takie jak zamiar danej osoby są uznawane za rozstrzygające dopiero wówczas, gdy nie jest możliwe ustalenie miejsca zamieszkania w oparciu o wyżej wymienione kryteria, a taka sytuacja nie występuje w rozpatrywanej sprawie. Zarzut skarżącego wskazujący na oparcie przez organy na fałszywym dowodzie nie mógł być uwzględniony. Sfałszowanym dowodem miałoby być oświadczenie podpisane przez skarżącego w dniu 21 marca 2023 r. Zauważyć należy, że jeżeli nawet druk tego oświadczenia nie został osobiście wypełniony przez skarżącego, to został on przez niego podpisany. Skarżący potwierdził zatem w ten sposób zawarte w tym oświadczeniu informacje. Ponadto z akt sprawy nie wynika aby skarżący w toku postępowania kwestionował prawdziwość zawartych w tym oświadczeniu stwierdzeń. Ze skargi nie wynika też aby sfałszowanie tego dokumentu potwierdzone było orzeczeniem sądu lub innego organu, ani nawet, aby skarżący w tej sprawie kierował do prokuratury zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa. Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia dowodu z uzupełniających wyjaśnień skarżącego oraz posiadanych przez niego dokumentacji odnoszących się do potwierdzenia jego miejsca zamieszkania. Skarżący w tym zakresie zauważa, że organ dostrzegł wątpliwości w tej materii, a miały one istotny, kluczowy wpływ na wynik sprawy. W zaskarżonej decyzji Minister istotnie wskazał, że: "(...) kwestia ciągłości Pana pobytu za granicą pozostaje niewyjaśniona, bowiem w swoim oświadczeniu, złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, wpisał Pan, że przyjeżdżał do Polski jednakże nie określił jak często i na jak długo w każdym roku. W świetle powyższego, organ II instancji nie jest w stanie ocenić ciągłości Pana pobytu w [...]. W tym celu należałoby wezwać Pana do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów potwierdzających przyjazdy do Polski." Należy jednak zauważyć, że w oświadczeniu z dnia 21 marca 2023 r. skarżący podał, że przyjeżdżał do Polski 2 razy w roku na okres ok. 2 tygodni (strona nr 8 załącznika nr 1 do wniosku). W świetle tej informacji Sąd nie podziela oceny Ministra, że kwestia ciągłości pobytu skarżącego pozostaje niewyjaśniona. Z przedstawionych wyżej względów nie są zasadne zarzuty skargi, dotyczące nieprawidłowego ustalenia i oceny okoliczności faktycznych sprawy oraz naruszenia art. 61 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004, albowiem organy obu instancji prawidłowo stwierdziły, że skarżący nie spełniła ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Polski oraz że brak jest podstaw do zastosowania w sprawie art. 65 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004. Organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie uchybiły normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., podjęły bowiem wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Ponadto, poprzez pełne, w ocenie Sądu, uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, organy obu instancji nie naruszyły normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Zaskarżona decyzja jest zatem zgodna z prawem, zaś zarzuty podniesione skardze są niezasadne. Końcowo wyjaśnić należy, że Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych zawartych w skardze. Zgodnie z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.), dalej "p.p.s.a.", sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przede wszystkim należy podnieść, że w sprawie nie było żadnych istotnych wątpliwości, które miałyby wyjaśnione przy pomocy zgłoszonych w skardze dowodów. Nie jest kwestionowane, że rodzina skarżącego powróciła do Polski wcześniej niż skarżący. Tak jak już podniesiono wyżej okoliczność ta nie ma jednak wpływu na ocenę miejsca zamieszkania skarżącego podczas całego jego siedemnastoletniego okresu pracy w [...]. Ponadto w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentów. Dokumentami nie są zaś przedstawione przez skarżącego fotografie oraz wydruki potwierdzające zakup biletów lotniczych. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło