II SA/Wa 1620/12

WyrokWSA w Warszawie2012-12-19

Skład orzekający: Adam Lipiński, Iwona Dąbrowska, Jacek Fronczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, w którym stronami były dwie osoby, a wniosek złożyła tylko jedna z nich, organ ma obowiązek zapewnić udział drugiej strony w postępowaniu, nawet jeśli nie złożyła ona wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając naruszenie prawa skutkujące możliwością wznowienia postępowania. Uzasadniono to faktem, że jedna ze stron postępowania (A. M.), której interes prawny dotyczył sprawa, nie została zawiadomiona o wszczęciu i prowadzeniu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, ani nie doręczono jej żadnej z wydanych w sprawie decyzji. Pozbawiono ją tym samym możliwości uczestniczenia w postępowaniu bez własnej winy, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa.
Stan faktyczny
Skarżąca G. M. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 2011 r. nakazującej opróżnienie lokalu i uiszczenie opłat, oraz decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. utrzymującej ją w mocy. Minister Obrony Narodowej odmówił stwierdzenia nieważności, a następnie utrzymał w mocy swoją decyzję odmowną. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa i ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. WSA uchylił obie decyzje administracyjne.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2012 r. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądzono od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącej G. M. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Jacek Fronczyk (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego i uiszczenia opłat za używanie lokalu, opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącej G. M. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...], stosując art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 13 ust. 6 w związku z art. 37a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2005 r. nr 41, poz. 398 ze zm.) w związku z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych ustaw (Dz. U. nr 28, poz. 143), zobowiązał G. M. i A. M. do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W., a także do uiszczenia opłat za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w wysokości 200% wartości należnych opłat za używanie lokalu mieszkalnego bez tytułu prawnego za każdy rozpoczęty miesiąc, począwszy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna, do dnia opróżnienia lokalu. Powyższe rozstrzygnięcie G. M. i A. M. uczynili przedmiotem odwołania do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, który decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t. j.: Dz. U. z 2010 r. nr 206, poz. 1367 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. We wniosku z dnia [...] marca 2012 r. G. M. zwróciła się do Ministra Obrony Narodowej o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] i decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], zarzucając rażące naruszenie prawa procesowego, a to art. 77 kpa, poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego w sprawie i w konsekwencji pominięcie okoliczności, że zainteresowana jest emerytką o ustalonym stopniu niepełnosprawności oraz rażące naruszenie prawa materialnego, w tym art. 45 ust. 3 pkt 5 ww. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu w sytuacji, gdy strona jest emerytką, art. 37a ww. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez uznanie, że strony nie posiadają tytułu prawnego do lokalu przy ul. [...] w W. Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], działając w oparciu o art. 157 § 1, art. 158 § 1 i art. 268a kpa, odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] i decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], uznając, że nie są one obarczone wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Decyzję tę G. M. uczyniła przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc analogiczne zarzuty, jakie sformułowała we wniosku o stwierdzenie nieważności, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i podjęcie decyzji stwierdzającej nieważność powyższych decyzji. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej, stosując art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję G. M. powtórzyła zarzuty formułowane w postępowaniu administracyjnym, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według obowiązujących norm. Udzielając odpowiedzi na skargę, Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumentację, jakiej użył w podjętych w sprawie decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W myśl art. 28 kpa, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu prowadzonym w trybie zwykłym, w którym doszło do wydania decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] oraz decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...], z przymiotu strony korzystała zarówno G. M., jak i A. M. Tymczasem w rozpoznawanej sprawie, dotyczącej powyższych decyzji ocenianych w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności, wszczętym wnioskiem G. M., A. M. nie brał udziału, nie został bowiem zawiadomiony o jego wszczęciu i prowadzeniu, jak również żadna z decyzji wydanych w sprawie nie została mu doręczona, a niewątpliwie postępowanie to dotyczy jego interesu prawnego, jako że przedmiotem postępowania nieważnościowego są decyzje do niego adresowane. W ten sposób A. M. bez swojej winy został pozbawiony możliwości uczestniczenia w postępowaniu. Fakt ten wpływa na konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego obu podjętych w sprawie decyzji i to bez konieczności odnoszenia się do zarzutów zawartych w skardze, wszak istota sprawy wymaga jej ponownego rozpoznania z udziałem A. M. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" w związku z art. 135 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W oparciu o art. 152 ww. ustawy, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd zasądził od Ministra Obrony Narodowej na rzecz skarżącej G. M. kwotę 440 zł, w tym kwotę 200 zł, poniesioną tytułem wpisu od skargi, oraz kwotę 240 zł, tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie z § 2 ust. 2 w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło