II SA/Wa 1622/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-12

Skład orzekający: Anna Mierzejewska, Ewa Pisula-Dąbrowska, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny lub organ nadzoru jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym w postępowaniu egzekucyjnym?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ani organ nadzoru nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Ich rola ogranicza się do badania dopuszczalności egzekucji administracyjnej pod względem formalnym, a nie do merytorycznej oceny decyzji stanowiącej podstawę egzekucji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody o wszczęciu egzekucji administracyjnej obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego. Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia, podnosząc, że jest chory i bezrobotny, a także żądając wstrzymania wykonania do czasu uzyskania lokalu socjalnego. Organ odwoławczy uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a okoliczności podniesione przez skarżącego nie są szczególnie uzasadnione i nie dotyczą bezpośrednio postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska (spr.), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Janusz Walawski, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wezwania do opróżnienia lokalu mieszkalnego - oddala skargę - Minister Spraw Wewnętrznych postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. działając na podstawie art. 138 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 18, art. 23 § 4 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 z późn. zm. – powoływanej dalej jako "upea", po rozpatrzeniu zażalenia J. S., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że postępowanie w sprawie opróżnienia przez J.S. lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W. zostało wszczęte przez Wojewodę [...] na wniosek Komendanta [...] Policji z dnia [...] maja 2012 r. Obowiązek podlegający egzekucji określony został w wystawionym przez wierzyciela tytule wykonawczym z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. orzekającej o opróżnieniu przez zobowiązanego wymienionego lokalu mieszkalnego. We wniosku o wszczęcie egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym, wierzyciel – Komendant [...] Policji - wniósł o zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym środka egzekucyjnego polegającego na opróżnieniu lokalu. Postanowienie organu egzekucyjnego o zastosowaniu środka egzekucyjnego wraz z tytułem wykonawczym doręczone zostało ww. w dniu [...] czerwca 2012 r. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. J. S. wniósł zażalenie na ww. postanowienie organu egzekucyjnego, żądając jego uchylenia i wstrzymania wykonania postanowienia do czasu uzyskania przez J. S. lokalu socjalnego. Prawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 141 upea. Paragraf 1 przepisu stanowi, że jeżeli egzekwowany jest obowiązek wydania nieruchomości, albo opróżnienia lokalu mieszkalnego lub użytkowego, albo innego pomieszczenia, stosuje się środek egzekucyjny prowadzący do odebrania zobowiązanemu nieruchomości albo usunięcia zobowiązanego z zajmowanego lokalu albo pomieszczenia w celu wydania tej nieruchomości lub opróżnionego lokalu wierzycielowi. Zgodnie z art. 141 § 2 upea, egzekucję prowadzi się przeciw zobowiązanemu, członkom jego rodziny i domownikom oraz innym osobom zajmującym nieruchomość lub lokal, które mają być opróżnione i wydane. Zgodnie z art. 7 upea, organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie, prowadzące bezpośrednio do wykonania obowiązku. Organ egzekucyjny nie bada decyzji merytorycznej kształtującej prawo lub obowiązek pod względem jej zgodności z prawem, lecz podejmuje działania zmierzające do niej, przy zastosowaniu obowiązujących przepisów prawa. W ocenie organu odwoławczego przedmiotowe zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zgodnie z art. 29 § 1 upea, organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, takiego prawa nie ma również organ odwoławczy. Organ wskazał, że podstawą wzruszenia postępowania organu egzekucyjnego I instancji mogłoby być jedynie działanie sprzeczne z przepisem art. 29 § 2 upea, lecz organ odwoławczy nie dopatrzył się takiego uchybienia. Organ egzekucyjny badając w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego dopuszczalność egzekucji administracyjnej, bada z urzędu wniosek o wszczęcie egzekucji tylko pod względem formalnym, w szczególności walory tytułu wykonawczego (art. 27 § 1 upea), oraz spełnienie przez wierzyciela obowiązku doręczenia zobowiązanemu pisemnego upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego (art. 15 § 1 upea). Jeżeli organ egzekucyjny stwierdzi braki w tytule wykonawczym, powinien zwrócić tytuł wykonawczy wierzycielowi do uzupełnienia (art. 29 § 2 upea). Organ egzekucyjny nie może badać wadliwości decyzji będącej podstawą egzekucji, stosownie do art. 59 § 1 pkt 2 upea jest obowiązany do zbadania czy wierzytelność występuje, a w razie jej braku powinien umorzyć postępowanie egzekucyjne. Analiza akt wykazała wszystkie pozytywne przesłanki. Uwzględniając środek egzekucyjny wskazany przez wierzyciela kolejno zobowiązany jest doręczyć zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 upea oraz zaskarżone postępowanie organu egzekucyjnego o wezwanie do wykonania obowiązku opróżnienia lokalu mieszkalnego określonego w tytule wykonawczym z zagrożeniem, że w razie opróżnienia lokalu mieszkalnego określonego w tytule wykonawczym z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu opróżnienia lokalu. Dalej organ wskazał, że nie znajduje podstaw do uwzględnienia żądania zobowiązanego i uchylenia zaskarżonego postanowienia. Podkreślił, że okoliczności przedstawione w zażaleniu dotyczą zasadniczego postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją podlegającą wykonaniu, a nie są one bezpośrednio związane z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym i nie mogą wpłynąć na uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wniosek o wstrzymanie egzekucji administracyjnej ze względu na szczególne okoliczności, może najwyżej stanowić podstawę do podjęcia z urzędu przez organ nadzoru czynności kontrolnych. W przypadku stwierdzenia w ramach czynności kontrolnych prawidłowo prowadzonego postępowania egzekucyjnego, tj. braku podstaw do jego wstrzymania, nie wydaje się orzeczenia, na które służy środek odwoławczy. Szczególne okoliczności powinny w sposób oczywisty odbiegać od występujących powszechnie. Jako szczególnie uzasadnione przypadki można uznać takie, które zostały spowodowane działaniem nadzwyczajnych czynników, na które zobowiązany nie miał wpływu i które niezależne są od sposobu jego postępowania np. wypadki losowe czy klęski żywiołowe, w takim rozumieniu okoliczności wskazane przez J. S. nie mogą być uznane za szczególnie uzasadnione. Ustawa o Policji nie nakłada na organy mieszkaniowe Policji zobowiązania dostarczenia lokalu socjalnego na rzecz osób wykwaterowanych z lokali pozostających w jej dyspozycji, w związku z czym ww. potrzeby mieszkaniowe musi zaspokoić we własnym zakresie. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skargi podkreślił, że jest chory i bezrobotny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, iż zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie je poprzedzające nie naruszają obowiązujących przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotowe postanowienie według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ono prawa. Podkreślić należy, że postępowanie egzekucyjne w przedmiotowej sprawie wszczęte zostało na wniosek wierzyciela – Komendanta [...] Policji, wobec niepodporządkowania się J. S. wydanej przez organ decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r., zobowiązującej skarżącego wraz ze wszystkimi osobami wspólnie zamieszkałymi do opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] przy ulicy [...] w W. i przekazanie go dysponentowi. Wskazać należy, że zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. nr 229, poz. 1954 ze zm.) organ egzekucyjny, a więc i organ nadzoru, z urzędu jest obowiązany badać dopuszczalność egzekucji administracyjnej, tj. spełnienie określonych wymogów formalnych wynikających z powołanej ustawy, które obejmują przesłanie zobowiązanemu przez wierzyciela upomnienia, zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, egzekucja może bowiem być wszczęta po upływie 7 dni od daty doręczenia upomnienia (art. 15 ustawy). Do wniosku o wszczęcie egzekucji wierzyciel zobowiązany jest dołączyć wystawiony przez siebie tytuł wykonawczy i dowód doręczenia zobowiązanemu upomnienia (art. 26 ustawy). Tytuł wykonawczy musi spełniać ściśle określone w art. 27 ustawy wymogi formalne. Pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie wniesienia do organu egzekucyjnego zarzutów, których podstawą może być m.in. niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. O prawie tym skarżący został pouczony zarówno w samym tytule wykonawczym, jak i postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Zarzuty rozpoznawane są w odrębnym postępowaniu. We wniosku o wszczęcie egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym wierzyciel powinien również wskazać rodzaj środka egzekucyjnego. Wymienione wyżej wymogi formalne nałożone na organ egzekucyjny badania dopuszczalności egzekucji zostały spełnione w związku z czym zaistniała podstawa do podjęcia przez organ egzekucyjny czynności formalno-procesowych zmierzających do wyegzekwowania od skarżącego wykonania obowiązku wynikającego z decyzji administracyjnej Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2012 r. i wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Podkreślić należy, że organ egzekucyjny ani organ nadzoru nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W postępowaniu egzekucyjnym brak jest podstaw prawnych do rozpatrywania powołanych w skardze okoliczności, które nie są związane bezpośrednio z toczącym się postępowaniem egzekucyjnym, które mogą być przedmiotem analizy w postępowaniu administracyjnym. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło