II SA/Wa 1622/18
WyrokWSA w Warszawie2019-03-27
Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Sławomir Fularski, Karolina Kisielewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Centralna Komisja Lekarska, uchylając orzeczenie niższej instancji i wydając własne, prawidłowo zastosowała przepis § 14 pkt 8, r. 4, kat. N załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. do stanu po wszczepieniu soczewki tylnokomorowej oka lewego, i czy uzasadnienie tego zastosowania było wystarczające?Ratio decidendi
Centralna Komisja Lekarska naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 6 i 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia zastosowania § 14 pkt 8, r. 4, kat. N załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości do stwierdzonego u skarżącego stanu po wszczepieniu soczewki tylnokomorowej. Brak ten uniemożliwił kontrolę sądową orzeczenia i naruszył zasadę praworządności.Stan faktyczny
Skarżący, kandydat do służby w Służbie Więziennej, został uznany przez Rejonową Komisję Lekarską za niezdolnego do służby z powodu zaburzeń osobowości i problemów okulistycznych. Centralna Komisja Lekarska (CKL) uchyliła to orzeczenie, ale sama również uznała skarżącego za niezdolnego do służby, powołując się na stan po wszczepieniu soczewki tylnokomorowej oka lewego i stosując przepis § 14 pkt 8, r. 4, kat. N załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Skarżący wniósł skargę do WSA, kwestionując zastosowany przepis i brak wystarczającego uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant, Referent stażysta Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi P. B. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do służby w Służbie Więziennej uchyla zaskarżone orzeczenie
Zaskarżonym orzeczeniem z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], Centralna Komisja Lekarska (dalej także: "CKL" lub "organ odwoławczy") - działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 481 - dalej także: "u.k.l.MSW"), po rozpoznaniu odwołania P. B. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. (dalej także: "RKL" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], w sprawie ustalenia stopnia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego do służby w Służbie Więziennej - uchyliła w/w orzeczenie RKL w zakresie rozpoznania i wydała własne orzeczenie.
Zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...] marca 2018 r. skarżący P. B. - kandydat do służby w Służbie Więziennej, został skierowany przez Dyrektora Aresztu Śledczego w W. na wykonanie badań do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W., celem ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego do służby w Służbie Więziennej.
W dniu [...] maja 2018 r. [...] Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. wydała orzeczenie nr [...], w którym stwierdziła w rozpoznaniu (vide: pkt 11 orzeczenia RKL):
"1. Zaburzenia osobowości nieznacznie upośledzające zdolności adaptacyjne - § 72 p. 1 N
2. Stan po wszczepieniu soczewki tylnokomorowej - § 14 p. 1 N
3. Astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu. Niedowidzenie oka lewego - § 13 p. 3 N".
W konsekwencji powyższych ustaleń, [...] Rejonowa Komisja Lekarska w W. stwierdziła w pkt. 12 orzeczenia określającym zdolność do służby, że skarżący jest niezdolny do służby w Służbie Więziennej.
W uzasadnieniu orzeczenia RKL podniosła, że w oparciu o wykonane badania i konsultacje specjalistyczne oraz opinię psychologiczną, uznać należy kandydata za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej z powodów psychiatrycznych i okulistycznych.
Ponadto, RKL stwierdziła, że orzeczenie wydane zostało w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz.U. z dnia 31 grudnia 2014 r., poz. 1989).
Od powyższego orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. strona skarżąca w piśmie z dnia [...] maja 2018 r. wniosła odwołanie do Centralnej Komisji Lekarskiej.
W uzasadnieniu odwołania skarżący stwierdził, że nie zgadza się negatywnym orzeczeniem komisji lekarskiej. Jednocześnie, skarżący wskazał, iż prosi o konsultację u innego lekarza psychiatry oraz okulisty.
W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej, Centralna Komisja Lekarska - działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - wydała w dniu [...] lipca 2018 r. orzeczenie nr [...], na mocy którego uchyliła sporne orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. z dnia [...] maja 2018 r. w zakresie rozpoznania i wydała własne orzeczenie.
W uzasadnieniu orzeczenia Centralna Komisja Lekarska wskazała, że w postępowaniu odwoławczym przeprowadzono dodatkowe badania lekarzy specjalistów. CKL, powołując się na zaświadczenie wystawione w dniu [...] lipca 2018 r. przez specjalistę lekarza-[...] dr C. z W., zauważyła, iż u skarżącego mamy do czynienia ze stanem po laserowej korekcie wady wzroku oka lewego (okres stabilizacji 3 m-ce). Ponadto, organ odwoławczy podniósł, iż w wyniku dodatkowej analizy psychologicznej i psychiatrycznej wykonanej w Poradni Zdrowia Psychicznego MSWiA w P. na zlecenie CKL w dniu [...] lipca 2018 r. - stwierdzono sprawność intelektualną badanego skarżącego na poziomie dobrym, zaś jego osobowość uznano za prawidłową. Jednocześnie, Centralna Komisja Lekarska wskazała, że w badaniu okulistycznym wykonanym również w dniu [...] lipca 2015 r. w Poradni Okulistycznej MSWiA w P. stwierdzono u skarżącego stan po wszczepieniu soczewki tylnokomorowej oka lewego, astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu, a także niedowidzenie oka lewego i stan po laserowej korekcji wzroku OL.
W wyniku powyższych ustaleń CKL w pkt. 11 orzeczenia stwierdziła rozpoznanie:
"1. Astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu, niedowidzenie oka lewego - § 13 p. 2 kat. Z
2. Stanu po wszczepieniu soczewki tylnokomorowej oka lewego (po urazie oka) w zastosowaniu § 14 p. 8 kat. N".
W konsekwencji, Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, że skarżący jest niezdolny do służby w Służbie Więziennej. Organ odwoławczy wskazał, że kategorię zdolności do służby ustalono na podstawie art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a także na podstawie załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej.
Ponadto, CKL wskazała w uzasadnieniu orzeczenia, iż z wywiadu przeprowadzonego w toku badania ustalono, iż skarżący przebył uraz oka lewego (podczas rąbania drewna) w 2012 r. i w związku z tym przebył zabieg operacyjny wszczepienia soczewki tylno-komorowej oka lewego. Według CKL, skarżący aktualnie żadnych dolegliwości nie zgłasza. Organ odwoławczy zauważył, że w dniu [...] lipca 2018 r. skarżący poddał się laserowej korekcji wady wzroku.
Centralna Komisja Lekarska uznała, że zachodzi potrzeba uchylenia w części rozpoznania zaskarżone orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w W. i wydania własnego orzeczenia.
CKL zauważyła, że w dodatkowej analizie psychologicznej i psychiatrycznej wykonanej w Poradni Zdrowia Psychicznego MSWiA w P. stwierdzono sprawność intelektualną badanego na poziomie normy, zaś jego osobowość uznano za prawidłową.
Natomiast, jak podniosła CKL, w badaniu okulistycznym stwierdzono stan po wszczepieniu soczewki tylno-komorowej oka lewego, astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu, niedowidzenie oka lewego - stan po laserowej korekcji wzroku. CKL zauważyła, że o ile - według okulisty - zmniejszył się astygmatyzm, to jednak stan po wszczepieniu sztucznej soczewki nadal czyni kandydata niezdolnym do służby (wg § 14 p. 8 - w zastosowaniu do przebytego zabiegu naprawczego oka, po urazie). Centralna Komisja Lekarska uznała, że schorzenie wzroku - oko lewe - może być przyczyną złej oceny sytuacji przez funkcjonariusza i powodować podejmowanie złych decyzji.
W związku z powyższym, Centralna Komisja Lekarska na podstawie przeprowadzonych dodatkowych badań uznała kandydata za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. skarżący - działając za pośrednictwem Centralnej Komisji Lekarskiej, jako organu odwoławczego - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2018 r.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej, skarżący w uzasadnieniu skargi zarzucił, iż przystępując w dniu [...] lipca 2018 r. do badania w Poradni Okulistycznej MSWiA w P., był pod wpływem lekarstw ([...], [...], [...]), a także miał założoną soczewkę opatrunkową w oku. Skarżący wskazał, że zgłaszał lekarzowi okuliście, iż jest świeżo po przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2018 r. laserowej korekcji wzroku.
Ponadto, skarżący stwierdził, iż nie zgadza się z wydanym orzeczeniem, w szczególności w zakresie przyjętego przez CKL przepisu § 14 pkt 8 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej, który brzmi "Przebyta operacja zaćmy z wszczepieniem soczewki". Skarżący zauważył, iż faktem jest, że w 2012 r. miał uraz oka, w wyniku czego ma sztuczną soczewkę. Niemniej, jak wskazał, normalnie z tym żyje, wychowuje trójkę dzieci, a przede wszystkim ocenia dobrze sytuacje i podejmuje dobre decyzje.
Skarżący wskazał ponadto, że wie, na czym polega praca w Służbie Więziennej, a także wie, iż podczas przyjęcia do Służby Więziennej obowiązuje dwuletni okres próby (okres przygotowawczy), który dałby możliwość zwolnienia go w każdej chwili, gdyby okazało się, iż się nie nadaje do służby w tej formacji.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja Lekarska wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Centralna Komisja Lekarska wskazała, iż w postępowaniu odwoławczym zlecono konsultację okulistyczna, psychiatryczna oraz psychologiczną. Organ odwoławczy wskazał, że w dodatkowej analizie psychologicznej i psychiatrycznej stwierdzono u skarżącego sprawność intelektualną w granicach normy, zaś osobowość uznano za prawidłową. Z kolei, jak zauważyła CKL, konsultacja okulistyczna wykazała stan po wszczepieniu soczewki tylno-komorowej oka lewego, astygmatyzm krótkowzroczny obu oczu, niedowidzenie oka lewego, stan po laserowej korekcji wzroku. Mając na względzie powyższe, wobec prawidłowych wyników badań psychologicznych i psychiatrycznych, CKL uznała, że zachodziła konieczność zmiany rozpoznania postawionego w spornym orzeczeniu RKL. Organ odwoławczy stwierdził, iż konsultacja okulistyczna potwierdziła stan po wszczepieniu sztucznej soczewki tylno-komorowej.
Centralna Komisja Lekarska podniosła, iż w wyniku dokonała analizy całości materiału zgromadzonego w sprawie - stwierdziła, że do schorzenia okulistycznego (stan po wszczepieniu soczewki tylno-komorowej) należy zastosować § 14 pkt 8, r. 4, kat. N załącznika do cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., gdyż w tym przypadku jest uwzględniony stan po wszczepieniu sztucznej soczewki. W konsekwencji, CKL uznała, że wyżej wymienione schorzenie czyni skarżącego niezdolnym do służby w Służbie Więziennej. CKL wskazała, że schorzenie oka lewego może być przyczyną złej oceny sytuacji i podejmowanych decyzji (sztuczna soczewka nie ma zdolności akomodacji).
Mając na względzie powyższe, CKL uznała, że zachodziła konieczność uchylenia spornego orzeczenia RKL.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi, CKL wskazała, że subiektywne odczucie skarżącego w zakresie stanu zdrowia i aktywności fizycznej nie ma decydującego wpływu na orzeczenie komisji lekarskiej w określeniu zdolności do służby w Służbie Więziennej.
Centralna Komisja Lekarska stwierdziła, że do wyłącznej kompetencji komisji lekarskiej należy uznanie (zakwalifikowanie) badanego kandydata do służby w Służbie Więziennej do określonej kategorii zdolności do tej służby. Organ odwoławczy uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie CKL zostało postawione na podstawie dokumentacji medycznej zebranej w sprawie, konsultacji specjalistycznych oraz badania przedmiotowego.
Ponadto, CKL stwierdziła, iż w jej ocenie, w niniejszej sprawie został prawidłowo ustalony stan faktyczny, zaś stosowne wnioski zostały zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Ponadto, organ odwoławczy podniósł, iż komisje lekarskie w zakresie stwierdzenia zdolności do służby kandydata, muszą orzekać zgodnie z wiedzą medyczną oraz obowiązującymi przepisami.
W konsekwencji, organ odwoławczy uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - zaskarżone orzeczenie CKL zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w związku z czym, brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga P. B. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...] - narusza obowiązujące przepisy prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał bowiem, że Centralna Komisja Lekarska, rozpoznając odwołanie skarżącego od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], wydanego w sprawie ustalenia stopnia zdolności fizycznej i psychicznej skarżącego do służby w Służbie Więziennej - dopuściła się przede wszystkim istotnego naruszenia art. 47 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, albowiem uchylając sporne orzeczenie RKL w zakresie rozpoznania i wydając własne orzeczenie, nie zawarła w treści swojego orzeczenia wyraźnego uzasadnienia, z którego wynikałoby, dlaczego Centralna Komisja Lekarska uznała, że do schorzenia okulistycznego stwierdzonego u skarżącego (stan po wszczepieniu soczewki tylno-komorowej) należy zastosować § 14 pkt 8, r. 4, kat. N załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej.
Sąd uznał, że w wyniku powyższego uchybienia, Centralna Komisja Lekarska nie wyjaśniła zasadności zastosowania w niniejszej sprawie § 14 pkt 8, r. 4, kat. N załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r.
Tym samym, Sąd uznał, że organ odwoławczy, wydając wspomniane orzeczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2018 r. w przedmiocie uznania skarżącego za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej, bez jednoznacznego uzasadnienia przyjętej kwalifikacji prawnej do stwierdzonego schorzenia - dopuścił się istotnego naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. w związku z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz art. 7 Konstytucji RP.
Przechodząc do oceny legalności spornego orzeczenia, na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.).
W tej sytuacji, należy bardzo wyraźnie podkreślić, że zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest przepis art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Działanie na podstawie prawa w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.
Wskazać należy, iż zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], zostało wydane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Nie ulega wątpliwości, że tryb postępowania komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych jest trybem odrębnym od trybu uregulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego i ma swój autonomiczny byt prawny, znajdując swoje umocowanie w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Niemniej, zgodnie ze wspomnianym wyżej art. 4 cyt. ustawy z dnia 28 listopada 2014 r., w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie, stosuje się przepisy k.p.a.
W tej sytuacji, nie ulega wątpliwości, że komisja lekarska, wydając sporne orzeczenie, zobowiązana jest w sposób dokładny i jednoznaczny wyjaśnić, dlaczego przyjmując dane schorzenie lub ułomność - uznała, że badany kandydat do służby jest niezdolny do jej wykonywania.
W sprawie jest bezsporne, że Centralna Komisja Lekarska ustaliła, iż konsultacja okulistyczna potwierdziła u skarżącego stan po wszczepieniu sztucznej soczewki tylno-komorowej w związku z doznanym w 2012 r. urazem oka powstałym podczas rąbania drewna.
W konsekwencji, CKL uznała, że do stwierdzonego schorzenia okulistycznego (stan po wszczepieniu soczewki tylno-komorowej) należy zastosować § 14 pkt 8, r. 4, kat. N załącznika do cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r., który określa ułomność jako: "Przebyta operacja zaćmy z wszczepieniem soczewki".
W ocenie Sądu, uznać należy jednak, iż tego rodzaju kwalifikacja - w sytuacji, gdy skarżący nie przeszedł "operacji zaćmy z wszczepieniem soczewki" - w żaden sposób nie uzasadnia uznania strony skarżącej za niezdolną do służby w Służbie Więziennej, bez bliższego, precyzyjnego wyjaśnienia przez CKL, dlaczego do stwierdzonego w toku konsultacji schorzenia okulistycznego (stan po wszczepieniu soczewki tylno-komorowej) należy zastosować § 14 pkt 8, r. 4, kat. N załącznika do cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r.
Warto zauważyć ponadto, że Centralna Komisja Lekarska, podobnie zresztą jak i organ pierwszej instancji, w żaden sposób nie rozszerzyła swojej argumentacji w zakresie powołania się na przepis § 14 pkt 8, rubryka 4, kat. N w/w rozporządzenia, nie podejmując się nawet jakiejkolwiek próby bliższego wyjaśnienia powyższych wątpliwości związanych z kwalifikacją prawną schorzenia w kontekście ustaleń dokonanych w toku postępowania.
Nie ulega wątpliwości, że uzasadnienie orzeczenia komisji lekarskiej winno w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać, dlaczego zostało stwierdzone schorzenie, czy też ułomność fizyczna u osoby badanej określone w wykazie schorzeń i ułomności, stanowiącym załącznik do cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r.
Należy zauważyć, że zarówno strona skarżąca, jak i Sąd, nie dysponują specjalistyczną wiedzą medyczną. W tej sytuacji, orzeczenie komisji lekarskiej winno być uzasadnione na tyle precyzyjnie i jednoznacznie, aby można było dokonać oceny wydanego rozstrzygnięcia, inaczej wymyka się ono spod jakiejkolwiek rozsądnej kontroli. Jest to istotne także z tego powodu, że zaskarżone orzeczenie uniemożliwia skarżącemu podjęcie służby publicznej, gdy tymczasem każdemu przysługuje równe prawo do takiej służby.
Wprawdzie, co Sąd już podkreślił wyżej, postępowania przed komisjami lekarskimi podległymi ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych są uregulowane w sposób szczególny w ustawie o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych i nie podlegają wprost regulacjom Kodeksu postępowania administracyjnego, niemniej jednak, z uwagi na fakt, iż orzeczenia takie stanowią decyzje administracyjne rozstrzygające o uprawnieniach funkcjonariusza (lub kandydata) do pełnienia służby, powinny one spełniać minimalne standardy decyzji obowiązujące w demokratycznym państwie prawnym, a standardy takie są jednoznacznie określone w art. 107 k.p.a. Tymczasem, przyjęcie w tego rodzaju sprawach, iż zgodna z prawem jest decyzja organu władzy publicznej rozstrzygająca w indywidualnej sprawie bez wskazania faktycznego i prawnego uzasadnienia byłoby nie do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w przepisie art. 2 Konstytucji RP.
W tym miejscu, zauważyć można, iż wprawdzie organ odwoławczy podjął pewną próbę uzupełnienia swej argumentacji w odpowiedzi na skargę, wskazując, iż "(...) do schorzenia okulistycznego (stan po wszczepieniu soczewki tylnokomorowej) należy zastosować § 14 pkt 8, r. 4, kat. N załącznika do rozporządzenia z dnia 18 grudnia 2014 r., gdyż w tym przypadku jest uwzględniony stan po wszczepieniu sztucznej soczewki", jednak podkreślić należy wyraźnie, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym pismo procesowe, jakim jest odpowiedź na skargę, nie może konwalidować braków zaskarżonej decyzji (por. m.in. wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 1992 r., sygn. akt III SA 1838/91; publ. ONSA z 1992 r., nr 2, poz. 45).
W tej sytuacji, biorąc pod uwagę, że zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej nie zawiera w istocie precyzyjnego uzasadnienia (przy uwzględnieniu brzmienia § 14 pkt 8, rubryka 4 załącznika do cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. i wyjaśnień do niego), które wskazywałoby na zasadność przyjętej przez CKL kwalifikacji stwierdzonego schorzenia, konieczne stało się uchylenie zaskarżonego orzeczenia, jako ewidentnie naruszającego regulację prawną przewidzianą w art. 107 § 3 k.p.a.
W konsekwencji powyższych ustaleń, należy stwierdzić, że Centralna Komisja Lekarska, jako organ odwoławczy, nie wyjaśniając wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i nie prezentując w uzasadnieniu spornego orzeczenia precyzyjnych motywów swojego stanowiska, które pozwoliłyby ocenić prawidłowość wydanego orzeczenia, naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, to jest art. 7 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Uchybienie powyższe miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w sposób bezpośredni zdeterminowały treść wydanego w sprawie orzeczenia, które na tym etapie postępowania należy ocenić jako dowolne i przedwczesne.
Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadniania orzeczenia związany jest niewątpliwie z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa.
Tymczasem, uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia CKL, jako organu odwoławczego, w sposób niepełny odnosi się również do podniesionych przez stronę skarżącą zarzutów, podczas, gdy na organie odwoławczym ciąży obowiązek ustosunkowania się do wszystkich podniesionych w odwołaniu argumentów strony, zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach prawa.
Mając na względzie powyższe, należy - zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uznać, że wydając sporne orzeczenia, organy obu instancji dopuściły się - mającego zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia zasady praworządności wyrażonej w przepisie art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. w zw. z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a także w art. 7 Konstytucji RP.
Jednocześnie, Sąd uznał, że Centralna Komisja Lekarska, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuściła się również naruszenia przepisu art. 8 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów praworządnego państwa i stosowanego przez nie prawa.
Zdaniem Sądu, należy wyraźnie podkreślić, iż w prawie administracyjnym obowiązuje zharmonizowana z Konstytucją RP ogólna zasada, w myśl której wszelkie ograniczenia obywateli w zachowaniach zgodnych z ich wolą mogą wynikać wyłącznie z przepisów prawa. Ta podstawowa zasada działania administracji państwowej w praworządnym państwie oznacza, iż organ wydający decyzję nie może nałożyć na obywatela obowiązku, ani odmówić mu przyznania uprawnienia, jeżeli nie wykaże, że upoważniają go do tego konkretne normy materialnego prawa administracyjnego (tak również A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 135 i powołany tam wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 1983 r., SA/Wr 510/83).
W ocenie Sądu, przy egzekwowaniu obowiązków określonych w prawie administracyjnym materialnym, za którymi stoi m.in. pozbawienie strony jej uprawnień, bezwzględnie muszą być zachowane i przestrzegane przez organy zasady wyrażone w Konstytucji RP.
W niniejszej sprawie, Centralna Komisja Lekarska, wydając sporne orzeczenie ustalające niezdolność strony skarżącej do służby w Służbie Więziennej, dopuściła się - poza naruszeniem wskazanych wcześniej przepisów - istotnej obrazy przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 6 k.p.a. zasady praworządności.
Rozpoznając sprawę ponownie, organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawione wyżej rozważania i ocenę Sądu, co do wymogów należytego uzasadnienia orzeczenia lekarskiego w sprawie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby w Służbie Więziennej.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło