II SA/Wa 1624/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-26
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, a postępowanie w zakresie ustanowienia adwokata powinno być prowadzone?Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych, zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA oraz art. 249a § 1 PPSA. Jednocześnie, na podstawie art. 262 PPSA, przepisy dotyczące zastępstwa prawnego mają zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia, co uzasadnia prowadzenie postępowania w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli strona wykaże brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.Stan faktyczny
Skarżący M. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wskazał na niskie dochody rodziny (renty socjalne, zasiłki) i wysokie koszty utrzymania. Sąd uznał, że skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, co skutkuje umorzeniem postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, po analizie sytuacji materialnej, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.Rozstrzygnięcie
1. przyznano M. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać M. P. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
M. P. złożył w niniejszej sprawie wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienia adwokata.
We wniosku podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z matką, a na dochód rodziny składa się jego renta socjalna w wysokości 643,02 zł, zasiłek rodzinny - 116 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny - 153 zł oraz renta matki w kwocie 757,21 zł wraz z zasiłkiem pielęgnacyjnym w wysokości 153 zł. Oświadczył, że mieszka wraz z matką w mieszkaniu komunalnym i nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Do stałych kosztów utrzymania gospodarstwa domowego zaliczył czynsz w wysokości 308 zł, opłaty za energię elektryczną – 162 zł, media – 123 zł, koszty leczenia (w tym rehabilitacji), obiady szkolne, a także opłaty za telefony - 55 zł, opał na zimę – 950 zł węgiel oraz 600 zł drewno.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 249a § 1 powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 66 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie.
Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć.
Natomiast zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jak wynika ze złożonego wniosku oraz akt administracyjnych, skarżący (ur. w 1997 r.), z uwagi na stan zdrowia pobiera rentę socjalną od dnia [...] kwietnia 2015 r., wymaga stałego leczenia, nadal się uczy, a jego matka również pobiera rentę i wymaga leczenia. Dochód rodziny stanowią więc świadczenia rentowe oraz zasiłki pielęgnacyjne wraz z dodatkiem rodzinnym – łącznie około 1.800 zł. Natomiast stałe koszty utrzymania rodziny wynoszą około 800 zł, nie licząc wyżywienia oraz opału na zimę.
W konsekwencji oznacza to, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i matki.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło