II SA/Wa 1626/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-17

Skład orzekający: Iwona Maciejuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, gdy strona jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów jest bezprzedmiotowe, a wniosek o ustanowienie adwokata powinien być uwzględniony na podstawie przepisów o prawie pomocy?
Ratio decidendi
Postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe, gdy strona z mocy ustawy nie ma obowiązku ich uiszczania. Wniosek o ustanowienie adwokata w takiej sytuacji powinien być rozpatrywany na podstawie przepisów o prawie pomocy, a jego uwzględnienie zależy od wykazania przez stronę trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stan faktyczny
Skarżąca J. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów dotyczącą odmowy przyznania renty specjalnej. Sąd uznał, że skarżąca jest ustawowo zwolniona z kosztów sądowych, co czyni postępowanie w tym zakresie bezprzedmiotowym. Analizując wniosek o ustanowienie adwokata, sąd ocenił trudną sytuację materialną skarżącej.
Rozstrzygnięcie
1. umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowiono dla J. S. adwokata z urzędu, 3. zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla J. S.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 17 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej postanawia 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla J. S. adwokata z urzędu, 3. zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. o wyznaczenie adwokata dla J. S. zam. ul. [...], [...] S. Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej również ppsa, strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej. W sprawie tej skarżąca z mocy ustawy nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Z tego względu postępowanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku art. 239 pkt 1 lit. e oraz art. 258 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt. 1 postanowienia. Odnosząc się do wniosku o ustanowienie adwokata wskazać należy, iż zgodnie z art. 262 powołanej wyżej ustawy przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 ppsa). We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, w którym dochód z tytułu zasiłku stałego wynosi [...] zł. Jako majątek wykazała ½ domu o powierzchni 56 m2. Oświadczyła, że nie ma przedmiotów wartościowych oraz oszczędności, a jej sytuacja finansowa jest bardzo trudna. Wymieniony dochód nie wystarcza na zaspokojenie podstawowych potrzeb i zakup leków. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Instytucja ta jest zatem stosowana tylko w przypadku osób rzeczywiście ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe (postanowienie NSA z dnia 29 czerwca 2007 r. sygn. akt I OZ 474/07, niepubl.). Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że sytuacja materialna skarżącej jest bardzo trudna i nie pozwala na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawczyni wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w pkt. 2 i pkt. 3 postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło