II SA/Wa 1628/07
PostanowienieWSA w Warszawie2007-10-15
Skład orzekający: Wojciech Wiktorowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest zasadny, skoro sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych są wolne od opłat sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa ZUS w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku jest bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. 'e' PPSA, strony w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został uwzględniony, gdyż osiągany przez skarżącego dochód ze świadczeń socjalnych uniemożliwia mu poniesienie kosztów ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
J.B. złożył skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Jednocześnie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący wykazał, że jego jedynym źródłem utrzymania są świadczenia socjalne (zasiłek stały, zasiłek pielęgnacyjny, dodatek mieszkaniowy) i ponosi wysokie koszty leczenia, a także nie może liczyć na pomoc rodziny ani przyjaciół. Nie posiada żadnego majątku.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla J.B. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 15 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.B. z dnia 8 października 2007r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla J.B. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w Warszawie.
J.B. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
Z informacji zamieszczonych przez skarżącego, w rubryce 5 formularza wniosku – jego uzasadnieniu - wynika, iż prowadzi on samodzielne gospodarstwo domowe, a źródłem utrzymania w tym gospodarstwie są przyznane mu świadczenia socjalne w postaci zasiłku stałego [...] oraz zasiłku pielęgnacyjnego [...]. Przy czym okoliczność przyznania tych świadczeń skarżący udokumentował jeszcze przed złożeniem wniosku o przyznanie prawa pomocy składając do akt kopie dokumentów źródłowych - odpowiednio - decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego (K.14-15 akt sprawy) oraz decyzji tego organu z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego (K. 18-19 akt sprawy).
Nadto skarżący podał, że oprócz wymienionych świadczeń przyznano mu także dodatek mieszkaniowy w wysokości [...]. Odnośnie zaś obciążających go wydatków odniósł się do konieczności ponoszenia wysokich kosztów leczenia podyktowanej stanem jego zdrowia podkreślając jednocześnie, że nie może liczyć na pomoc finansową tak ze strony rodziny, jak i swoich przyjaciół.
Z kolei z pozostałej części formularza wniosku wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku i poza wykazanymi świadczeniami z pomocy społecznej nie posiada żadnych innych źródeł utrzymania.
W myśl zaś z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Wniosek w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych jest jednak bezprzedmiotowy, ponieważ zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. "e" ppsa, strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, do których zalicza się sprawa ze skargi J.B.
Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w z. z art. art. 161 § 1 pkt 3 cyt. ppsa, postanowiono jak w pkt 1 sentencji.
Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.
Osiągany w gospodarstwie domowym dochód, przy uwzględnieniu okoliczności, iż jego wyłącznym źródłem są kwoty wypłacanych świadczeń socjalnych, uniemożliwia, zdaniem Sądu, poniesienie przez skarżącego kosztów ustanowienia adwokata. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w pkt 2 sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło