II SA/Wa 1629/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-07

Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Ewa Marcinkowska, Stanisław Marek Pietras

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wszcząć nowe postępowanie w sprawie przyznania świadczenia w drodze wyroku, jeśli strona powołuje się na nowe okoliczności, które zaistniały po wydaniu ostatecznej decyzji w tej sprawie, zamiast rozpatrywać to jako wniosek o wznowienie postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że jeśli strona powołuje się na nowe okoliczności, które zaistniały po wydaniu ostatecznej decyzji, organ powinien wszcząć nowe postępowanie w sprawie przyznania świadczenia, a nie rozpatrywać to jako wniosek o wznowienie postępowania. Wniosek o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, oparty na nowych okolicznościach, wyznacza granice przedmiotu sprawy i wymaga rozpatrzenia w nowym postępowaniu, a nie w trybie nadzwyczajnym wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący E. R. ubiegał się o rentę z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Po odmowie przyznania świadczenia i oddaleniu skargi przez WSA, skarżący złożył nowy wniosek, powołując się na nowe okoliczności, w tym swój wiek i pogarszający się stan zdrowia. Organ uznał ten wniosek za próbę wznowienia postępowania i odmówił jego wznowienia. WSA uchylił postanowienie organu, uznając, że organ powinien był wszcząć nowe postępowanie w sprawie przyznania świadczenia, a nie rozpatrywać wniosek w trybie wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Ewa Marcinkowska (sprawozdawca) Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi E. R. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...] maja 2015 r. 2. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz skarżącego E. R. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: Prezes ZUS) postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Do wydania powyższych postanowień doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Prezes ZUS decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] powołując się na art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, odmówił przyznania E. R. renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W wyniku rozpoznania wniosku E. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes ZUS decyzją z dnia [...] marca 2009 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję wcześniejszą z dnia [...] lutego 2009 r. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ podniósł, iż z akt sprawy nie wynikają szczególne okoliczności, na skutek których wnioskodawca nie nabył uprawnień do świadczenia na zasadach ogólnych. Z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych wynika, że wnioskodawca udowodnił 14 lat, 9 miesięcy i 4 dni okresów składkowych. W przedmiotowej sprawie nie można uznać za szczególną okoliczność, która uniemożliwiła nabycie prawa do renty, faktu, że w okresach od: [...] października 1989 r. do [...] października 998 r., od [...] grudnia 1998 r. do [...] listopada 1999 r., od [...] grudnia 1999 r. do [...] października 2001 r. oraz od [...] listopada 2001 r. do [...] listopada 2002 r., tj. przez łączny okres wynoszący ponad 12 lat wnioskodawca nie wykonywał zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczeniem społecznym oraz ubezpieczeniami emerytalnymi i rentowymi, co spowodowało brak uprawnień do świadczenia w trybie zwykłym. Analiza przebiegu ubezpieczenia prowadzi do wniosku, że niespełnienie warunków na zasadach ogólnych nie było następstwem zdarzeń o charakterze szczególnym, bowiem w wyżej wymienionych okresach nie została ustalona u wnioskodawcy całkowita niezdolność do pracy. Zatem nie istniały przeciwwskazania, uniemożliwiające kontynuowanie zatrudnienia w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczeń społecznych. Orzeczeniem komisji lekarskiej ZUS z dnia [...] listopada 2008 r. całkowita niezdolność do pracy została u wnioskodawcy ustalona dopiero od [...] listopada 2002 r. Ponadto jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach rentowych, dochód przypadający na osobę w rodzinie, wynoszący 711,61 zł (brutto) przekracza kwotę najniższej emerytury i nie pozwala na uznanie, iż w przypadku wnioskodawcy jest spełniona przesłanka braku niezbędnych środków utrzymania. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi wniesionej przez E. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrokiem z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 782/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Wyrok ten stał się prawomocny. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. E. R., reprezentowany przez pełnomocnika, wystąpił ponownie do Prezesa ZUS o przyznanie w drodze wyjątku świadczenia przewidzianego w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W uzasadnieniu wniosku podniósł, iż w jego przypadku zachodzą przesłanki warunkujące przyznanie tego świadczenia. Z uwagi bowiem na swój stan tak psychiczny, jak i fizyczny nie posiada realnej możliwości na podjęcie zatrudnienia celem pozyskania środków niezbędnych na utrzymanie. Nie spełnia też warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty w trybie zwykłym z uwagi na stale pogarszający się stan zdrowia, co zostało potwierdzone podczas licznych badań lekarskich. Jest osobą wysoce niesamodzielną, ze stwierdzonymi zaburzeniami w sferze psychicznej oraz licznymi dolegliwościami natury fizycznej. Od długiego czasu pozostaje na utrzymaniu matki-emerytki. Podkreślił też, że w przeszłości wielokrotnie podejmował próby znalezienia stałej bądź dorywczej pracy, pozwalającej na pozyskanie środków niezbędnych na utrzymanie, jednakże jego stan tak psychiczny, jak i fizyczny oraz przewlekłe dolegliwości, na jakie cierpi, uniemożliwiły mu stałe zatrudnienie. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. organ wezwał E. R. do sprecyzowania powyższego wniosku, czy należy go traktować jako wniosek do Prezesa ZUS o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W dniu [...] października 2014 r. do organu wpłynęło pismo od pełnomocnika E. R. precyzujące, iż wniosek z dnia [...] kwietnia 2014 r. jest wnioskiem o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W odpowiedzi na powyższe stanowisko organ w piśmie z dnia [...] października 2014 r. skierowanym do E. R. podniósł, iż sprawa uprawnień do renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie wyjątku była już przedmiotem rozpoznania przez Prezesa ZUS w decyzji z dnia [...] lutego 2009 r., utrzymanej następnie w mocy decyzją z dnia [...] marca 2009 r., a skarga na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2009 r. W sprawie tej nie ma natomiast podstaw do wznowienia postępowania, ponieważ w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. wnioskodawca nie powołał żadnych nowych okoliczności faktycznych mających wpływ na zmianę zajętego stanowiska w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, ani dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a które nie były znane przy jej wydawaniu i które mają wpływ na prawo do świadczenia. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik E. R. w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. skierowanym do organu wniósł w trybie art. 149 K.p.a. w zw. z art. 124 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych o wydanie stosownej decyzji, która umożliwi stronie podjęcie określonych środków ochrony prawnej. Podniósł też, iż w okolicznościach niniejszej sprawy nową przesłanką powodującą wznowienie postępowania jest podeszły wiek uniemożliwiający podjęcie pracy. Okoliczność ta (w powiązaniu z niezdolnością do pracy) całkowicie dezawuuje wnioskodawcę z rynku pracy i jest przyczyną powstania po jego stronie stanu biedy, pogłębiającej się z każdym dniem. Zaznaczył jednocześnie, że decyzja Prezesa ZUS w sprawie świadczenia w drodze wyjątku ma charakter uznaniowy, dlatego też ewentualne przesłanki określone w art. 145 K.p.a. nie musza być ściśle przestrzegane. W nawiązaniu do powyższego stanowiska organ w kolejnym piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. skierowanym do E. R. podtrzymał stanowisko, że w sprawie nie ma podstaw do wznowienia postępowania, ponieważ w piśmie z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz w piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. nie zostały przedłożone żadne nowe dowody mające wpływ na zmianę stanowiska zajętego w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik E. R. w piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa, poprzez wydanie stosownego orzeczenia administracyjnego, podtrzymując jednocześnie argumentację zawartą we wcześniejszym piśmie z dnia [...] listopada 2014 r. Prezes ZUS postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. wydanym na podstawie art. 149 § 3 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. odmówił wznowienia postępowania w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. We wniosku o wznowienie postępowania z dnia [...] kwietnia 2015 r. wnioskodawca nie powołał natomiast nowych okoliczności mających wpływ na zmianę stanowiska zajętego w sprawie, ani dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a które nie były znane przy jej wydawaniu i które mają wpływ na prawo do świadczenia. Z uwagi na powyższe należało odmówić wznowienia postępowania w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, zakończonego prawomocną decyzją z dnia [...] marca 2009 r. W złożonym od powyższego postanowienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik E. R. podniósł, iż w niniejszej sprawie zaszły nowe okoliczności mające wpływ na zmianę stanowiska organu, a zatem uzasadniające wznowienie postepowania. Tą nową okolicznością jest obecny wiek wnioskodawcy - 60 lat, przy trwającej nieprzerwanie od czasu wydania poprzedniej decyzji z 2009 r. trwałej całkowitej niezdolności do pracy potwierdzonej orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] lipca 2014 r. uniemożliwiającej podjęcie zatrudnienia, co powoduje, iż wnioskodawca nie ma szans na zmianę swojej sytuacji w zakresie posiadanych okresów składkowych. Konsekwencją powyższego jest brak środków do życia wnioskodawcy. Pełnomocnik zaznaczył też ponownie, ze decyzja Prezesa ZUS w sprawie świadczenia w drodze wyjątku ma charakter uznaniowy, dlatego też ewentualne przesłanki określone w art. 145 K.p.a. nie muszą być ściśle przestrzegane. W konkluzji wskazał, iż w okolicznościach niniejszej sprawy wiek wnioskodawcy oraz pozostałe okoliczności (w tym trwała niezdolność do pracy) pozwalają organowi przyznać rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Prezes ZUS, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy swoje wcześniejsze postanowienie nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu postanowienia organ podtrzymał wcześniejszą argumentację. Odnosząc się do argumentów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dodatkowo podniósł, iż z akt sprawy wynika, że w 2009 r. podczas rozpatrywania przez Prezesa ZUS wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku wnioskodawca miał ukończone 53 lata życia i był już całkowicie niezdolny do pracy. Zatem okoliczność niemożności podjęcia zatrudnienia ze względu na całkowitą niezdolność do pracy była uwzględniona przez organ przy podejmowaniu decyzji w ww. sprawie. W sprawie wówczas nie dopatrzono się szczególnych okoliczności, które były powodem niespełnienia warunków do świadczenia w trybie zwykłym. Organ wyjaśnił jednocześnie, iż pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone w postępowaniu. Istotne jest, aby organ nimi nie dysponował i nie były mu one znane na dzień podjęcia decyzji. Ponadto konieczne jest aby istniały one w dacie wydania decyzji ostatecznej oraz były istotne dla sprawy. W skardze na powyższe postanowienie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. R. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasadzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Postanowieniu temu zarzucił naruszenie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS w związku z art. 83a ust. 1 i 83b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych - poprzez odmowę ponownego ustalenia prawa E. R. do renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku, w sytuacji gdy skarżący spełnia wszelkie przesłanki do przyznania mu ww. świadczenia W uzasadnieniu skargi podniósł, iż zaskarżone postanowienie organu z dnia [...] lipca 2015 r. nie zostało doręczone pełnomocnikowi, który reprezentował A. R. również w postępowaniu przed Prezesem ZUS, co oznacza, iż de facto termin do wniesienia skargi do WSA nie rozpoczął biegu. Odnośnie meritum sprawy podniósł natomiast, iż w okolicznościach niniejszej sprawy należało zastosować dyspozycję art. 83a ust. 1 i art. 83b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, mających charakter przepisu szczególnego względem dyspozycji przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.( w związku z art. 149 K.p.a.) i w konsekwencji organ powinien wydać decyzję, a nie postanowienie. Powyższe uchybienie przepisów postępowania naruszyło prawo skarżącego do prawidłowego rozpoznania sprawy. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie zaszły przesłanki do przyznania mu renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Szczególnymi okolicznościami powodującymi niespełnienie warunków dających prawo do renty w trybie zwykłym jest jego choroba, powodująca, iż nie może dysponować stosownym okresem stażowym. Ta choroba całkowicie wyeliminowała go z życia zawodowego, pozbawiła szans życiowych i zawodowych. Zaznaczył też, że od decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] lutego 2009 r., upłynęło sześć lat, wówczas miał 54 lata, obecnie ma 60 lat. Orzeczeniem z dnia [...] lipca 2014 r. lekarz orzecznik ZUS ustalił, iż nadal jest trwale całkowicie niezdolny do pracy. Zatem w okresie lat 2009 - 2015 bez swojej winy nie mógł w żaden sposób zmienić swojej sytuacji, w szczególności w zakresie zawodowym i w konsekwencji socjalnym. Organ, rozpoznający obecny wniosek, powinien zatem mieć na względzie, iż obecnie jest osobą w podeszłym wieku ( 60 lat ), co powoduje, iż jego sytuacja jest znacznie mniej korzystna w porównaniu do osób młodszych, także w porównaniu do sytuacji w jakiej się znajdował w 2009 r. Nie ma żadnych szans na rynku pracy, nie zmieni się więc jego sytuacja w zakresie posiadania odpowiedniej ilości okresów składkowych, w szczególności okresu, o którym mowa w art. 58 ust 2 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Nie dysponuje też żadnym majątkiem, nie ma żadnego dochodu, nie dysponuje żadnymi środkami do utrzymania. Gdyby nie pomoc rodziny stałby się osobą bezdomną, żyjącą poza jakimkolwiek poziomem minimalnej egzystencji. Zatem w okolicznościach niniejszej sprawy spełnia wszelkie przesłanki z art. 83 ust. ustawy o emeryturach i rentach z FUS ( szczególne okoliczności - choroba, całkowita niezdolność do pracy, wiek - 60 lat oraz brak niezbędnych środków do utrzymania ). Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do argumentów przedstawionych w skardze organ zaznaczył, że w 2009 r. skarżący był już osobą całkowicie niezdolną do pracy i fakt ten był brany pod uwagę przy wydawaniu w jego sprawie decyzji, zaś okoliczność samego upływu czasu nie wpływa na wcześniej dokonaną ocenę faktów. W postępowaniu o rentę nie ma bowiem znaczenia jak bardzo zainteresowany jest chory, lecz czy jego stan zdrowia skutkuje niezdolnością do pracy. Dla celów rentowych istnienie całkowitej niezdolności do pracy nie podlega bowiem stopniowaniu. Nie ma zatem znaczenia, czy osoba już całkowicie niezdolna do pracy obecnie czuje się gorzej, niż miało to miejsce kilka lat wcześniej, skoro legitymowała się wówczas i obecnie takim samym stopniem niezdolności do pracy. Zaś argument o tym, iż wiek zainteresowanego - 60 lat - jest nową okolicznością, a zatem uzasadnia wznowienie postępowania, prowadziłby - przy jego uwzględnieniu - do konieczności wznawiania wszystkich postępowań, zakończonych decyzjami - ponieważ adresaci decyzji z definicji z biegiem czasu osiągają bardziej zaawansowany wiek. Trudno zresztą osiąganie kolejnych lat życia uznać za okoliczność nieznaną organowi w chwili wydawania decyzji w sprawie. Z samego faktu upływu czasu nie zachodzi zatem żadna podstawa do uczynienia zadość wcześniejszemu żądaniu strony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając zaskarżone postanowienie w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga E. R. zasługuje na uwzględnienie choć z innych względów niż podniesione w skardze. Stosownie do art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Istotą podania stanowiącego żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego jest jego treść ustalona przez wnoszącego podanie (art. 63 § 2 K.p.a.), a organ administracji, do którego wpłynął wniosek jest związany zakresem postawionego żądania (vide: wyrok NSA z dnia 16 grudnia 1987 r.; IV SA 757/87). Z uwagi na to, że treść żądania wyznacza faktyczne granice przedmiotu sprawy, w razie wątpliwości w tym zakresie, organ administracji, do którego podanie wniesiono, zobowiązany jest wyjaśnić rzeczywistą treść żądania, aby rozstrzygana sprawa stanowiła odpowiedź ściśle na zgłoszone żądanie. Jak stwierdził w wyroku z dnia 4 kwietnia 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny, nie można przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie lub mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania (sygn. akt I SA 2188/00). O tym jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym decyduje ostatecznie wyłącznie strona. Ewentualne wątpliwości co do treści żądania organ winien wyjaśniać, zwracając się do strony o zajęcie stanowiska w określonym terminie. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem E. R. z dnia [...] kwietnia 2014 r., w którym wystąpił do Prezesa ZUS o przyznanie w drodze wyjątku świadczenia przewidzianego w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Na wezwanie organu do sprecyzowania powyższego wniosku pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] października 2014 r. wyjaśnił, iż wniosek z dnia [...] kwietnia 2014 r. jest wnioskiem o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W tym miejscu należy przypomnieć, iż kwestia przyznania skarżącemu świadczenia w trybie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych była już przedmiotem rozpoznania przez organ na podstawie wniosku E. R. z dnia [...] września 2008 r. i została rozstrzygnięta ostateczną decyzją Prezesa ZUS z dnia [...] marca 2009 r. o odmowie przyznania tego świadczenia, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 8 lipca 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 782/09 oddalił skargę E. R. na powyższą decyzję. W ocenie Sądu treść wniosku E. R. z dnia [...] kwietnia 2014 r., doprecyzowanego w piśmie z dnia [...] października 2014 r., nie dawała organowi podstaw do przyjęcia, że wnioskodawca domaga się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Prezesa ZUS z dnia [...] marca 2009 r. o odmowie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy wyjątku, gdyż skarżący we wniosku tym powołał się na nowe okoliczności zaistniałe już po wydaniu decyzji ostatecznej, a nie na okoliczności istniejące w dniu wydania tej decyzji, nieznane organowi, który ją wydawał. Organ nie miał zatem podstaw do tego by uznać pismo skarżącego z dnia [...] kwietnia 2014 r. jako wniosek o wznowienie postępowania, a tym samym aby rozpoznać go w tym trybie i wydać postanowienie o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Treść pisma skarżącego z dnia [...] kwietnia 2014 r. wyraźnie wskazuje, iż było ono nowym wnioskiem o przyznanie świadczenia w trybie w art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, co potwierdza także treść dalszej korespondencji prowadzonej w tej sprawie pomiędzy organem, a pełnomocnikiem skarżącego. Pełnomocnik skarżącego dla wykazania zasadności tego wniosku powołał się na aktualny podeszły wiek E. R. (60 lat), a także na utrzymujący się nieprzerwanie od czasu wydania poprzedniej decyzji z 2009 r. zły stan jego zdrowia uniemożliwiający mu podjęcie pracy. Powołanie się przez pełnomocnika skarżącego na okoliczności zaistniałe po wydaniu prawomocnej decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] marca 2009 r. uzasadniało zatem wszczęcie przez organ postępowania w nowej sprawie o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, a nie do procedowania w trybie nadzwyczajnym w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Prezesa ZUS z dnia [...] marca 2009 r. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło