II SA/Wa 1631/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Danuta Kania, Anna Mierzejewska (spr.), Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2013 r., na podstawie art. 111 pkt 4 oraz art. 115 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.) i § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), zwolnił M. W. z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] maja 2013 r. wskutek nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu. W uzasadnieniu podał, że Dowódca [...] działając na podstawie art. 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 4 cyt. ustawy oraz w związku z pismem Wojskowej Prokuratury Garnizonowej w [...] z dnia [...] października 2012 r., rozkazem nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. skierował żołnierza do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej celem określenia zdolności psychicznej i fizycznej do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Termin stawiennictwa został określony do dnia [...] stycznia 2013 r. W dniu [...] stycznia 2013 r. ww. zapoznał się z rozkazem i otrzymał skierowanie do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...]. M. W. nie zgłosił się w wyznaczonym terminie na badanie. Z posiadanych dokumentów wynika, że w dniach od [...] stycznia 2013 r. do [...] stycznia 2013 r. M. W. wykonywał obowiązki służbowe na zajmowanym stanowisku. Zaistniała zatem obligatoryjna przesłanka określona w art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, do zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej. W odwołaniu od powyższego rozkazu, oficer zarzucił, że rozkaz jest "oparty na licznych przestępstwach" oraz stanowi "realizację gróźb, przestępstw popełnionych przez funkcjonariuszy organów ścigania, wymiaru sprawiedliwości". Oficer wskazał, że wnosił o przeniesienie terminu badań do czasu rozpatrzenia środków odwoławczych od postanowienia nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. Wskazał nadto, że skierowanie go do wojskowej komisji lekarskiej nastąpiło w wyniku przekazania przez Wojskowego Prokuratora Garnizonowego w [...] organowi wojskowemu "nieistniejącej opinii biegłych lekarzy psychiatrów z dnia [...] września 2012". Ponadto wyraził pogląd, że zaskarżony rozkaz personalny nie jest decyzją administracyjną oraz zakwestionował kompetencje Dyrektora Departamentu Kadr do jego wydania z uwagi na fakt, że osoba zajmująca stanowisko służbowe nie pełni zawodowej służby wojskowej (jest osobą cywilną). Wskazał również, że pominięto okoliczność uprzedniego skierowania go do wojskowej komisji lekarskiej rozkazem Dowódcy [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. i niewykonania tego rozkazu. Podkreślił , że jego sytuacja kadrowa nie została uregulowana. Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., wydaną na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 138 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 268a K.p.a., uchylił zaskarżony rozkaz personalny w części dotyczącej daty zwolnienia i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] lipca 2013 r., a w pozostałej części utrzymał go w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że przepis art. 111 pkt 4 ustawy pragmatycznej stanowi samodzielną podstawę do obligatoryjnego zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, gdyż zgodnie z jego treścią, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do tej komisji w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których został zobowiązany przez komisję lekarską. Natomiast w myśl orzecznictwa sądów administracyjnych, fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim w sytuacji, gdy wskazywało ono, iż chory może chodzić, nie usprawiedliwia niestawiennictwa przed komisją lekarską. Stosownie zaś do art. 15 ust. 1 wojskowej ustawy pragmatycznej, do oceny stanu zdrowia oficera organem właściwym jest wojskowa komisja lekarska. Z art. 5 ust. 4 powołanej wojskowej ustawy pragmatycznej wynika, że do wojskowej komisji lekarskiej można skierować z urzędu żołnierza zawodowego w przypadkach uzasadnionych potrzebami Sił Zbrojnych. W przedmiotowej sprawie potrzeby Sił Zbrojnych przemawiają za skierowaniem ww. do wojskowej komisji lekarskiej w celu ustalenia zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Oficer był w pełni świadomy ciążącego na nim obowiązku, rozkaz i skierowanie do komisji lekarskiej doręczono mu w dniu [...] stycznia 2013 r., a zatem z wyprzedzeniem. Rozkaz dowódcy jednostki wojskowej kierujący żołnierza zawodowego do wojskowej komisji lekarskiej jest aktem wewnętrznym wydanym na podstawie Regulaminu Ogólnego SZRP i stanowi natychmiast wykonalne polecenie podjęcia określonego działania wydane służbowo żołnierzowi przez przełożonego, nie stanowi on decyzji administracyjnej i nie stosuje się do niego przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika by zaistniały okoliczności (osobiste, zdrowotne, służbowe) uniemożliwiające oficerowi zgłoszenie się do wojskowej komisji lekarskiej. Oficer nie wniósł również o zmianę terminu zgłoszenia. Organ podkreślił, że niezgłoszenie się oficera do RWKL w [...] w terminie określonym w rozkazie Dowódcy [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. było nieusprawiedliwione. Tym samym spełnione zostały przesłanki z art. 111 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, do obligatoryjnego zwolnienia oficera z zawodowej służby wojskowej. Organ wyjaśnił, że opinia sądowo-psychiatryczna została sporządzona w dniu [...] września 2012 r. w toku śledztwa prowadzonego przeciwko zainteresowanemu przez Wojskową Prokuraturę Garnizonową w [...], powołana została w piśmie Wojskowego Prokuratora Garnizonowego w [...] z dnia [...] października 2012 r., a jej kopia została dołączona do pisma. Poprzedni rozkaz Dowódcy [...] dotyczący skierowania ww. do wojskowej komisji lekarskiej nie był egzekwowany z uwagi na zawarte w nim błędy proceduralne. Organ nadmienił także, że zainteresowany, tak jak każdy żołnierz, powinien legitymować się stanem zdrowia pozwalającym na pełnienie zawodowej służby wojskowej oraz posiadać aktualne zaświadczenie lekarskie umożliwiające wykonywanie zadań służbowych na stanowisku służbowym. Jednocześnie stwierdził, że zgodnie z dyspozycją art. 110 § 2 K.p.a., zaskarżony rozkaz nie mógł zostać wykonany, dlatego też należało zmienić datę zwolnienia i ustalić ją po dacie otrzymania przez żołnierza decyzji organu drugiej instancji. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. W. zarzucił, że decyzja została wydana w wyniku przestępstw wieloletnich represji legalnych władz RP i z tego względu wniósł o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu skargi, wskazał między innymi, że decyzja Ministra Obrony Narodowej, utrzymująca w mocy rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] kwietnia 2013 r., który został wydany w wyniku przestępstwa przekroczenia uprawnień pracownika organu, wyłączonego z mocy samego prawa na podstawie art. 24 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, oraz naruszenia art. 111 pkt 4 i art. 115 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.). Zdaniem skarżącego nieusprawiedliwione niestawiennictwo na komisję nie miało miejsca, na dowód przywołuje liczne przestępstwa popełnione przez sędziów i prokuratorów. Powołuje swoje liczne pisma kierowane do urzędów i funkcjonariuszy publicznych. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 111 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), zgodnie z którym żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do tej komisji w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których został zobowiązany przez komisję lekarską. Konstrukcja powyższego przepisu nie budzi wątpliwości, iż zwolnienie na jego podstawie ma charakter obligatoryjny. Stosownie do treści art. 5 ust. 3 powołanej ustawy, do wojskowej komisji lekarskiej kieruje się z urzędu żołnierzy zawodowych: 1) gdy nie wykonują zadań służbowych z powodu choroby trwającej nieprzerwanie przez trzy miesiące, 2) jeżeli w ich stanie zdrowia nastąpiło pogorszenie uniemożliwiające lub utrudniające wykonywanie zadań służbowych (...). Podmiotem kierującym żołnierza zawodowego do wojskowej komisji lekarskiej, zgodnie z jej właściwością, jest w myśl art. 5 ust. 5 omawianej ustawy m.in. dowódca jednostki wojskowej – w przypadkach wymienionych w ust. 2 pkt 1, ust. 3 pkt 1-4 oraz ust. 4 pkt 3, 4 (pkt 1). Szczegółowe zaś kwestie dotyczące orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej, reguluje wydane na podstawie art. 5 ust. 8 i 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.). W myśl § 13 ww. rozporządzenia, w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 2-4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, podmiot określony w art. 5 ust. 5 ustawy, zwany dalej "podmiotem kierującym", kieruje żołnierza zawodowego do wojskowej komisji lekarskiej, zgodnie z jej właściwością (ust. 1). Wzór skierowania do wojskowej komisji lekarskiej określa załącznik nr 3 do rozporządzenia (ust. 4). W niniejszej sprawie bezsporna jest okoliczność, że skarżący nie zgłosił się do Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] do dnia [...] stycznia 2013 r. tj. do dnia określonego w rozkazie Dowódcy [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nie wniósł o zmianę wyznaczonego terminu. Z dokumentów znajdujących w aktach sprawy nie wynika by zaistniały okoliczności (osobiste, zdrowotne czy służbowe) uniemożliwiające zainteresowanemu zgłoszenie się do wojskowej komisji lekarskiej. M. W. miał świadomość ciążącego na nim obowiązku zgłoszenia się do RWKL w [...] w zakreślonym terminie gdyż wyciąg z rozkazu oraz skierowanie na komisję zostały mu doręczone w dniu [...] stycznia 2013 r., a zatem z wystarczającym wyprzedzeniem. Zwrócić trzeba przy tym uwagę, że wbrew stanowisku skarżącego, skierowanie nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), gdyż nie jest formą załatwienia sprawy. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, iż powinno zawierać składniki wymienione z art. 107 § 1 K.p.a., w tym uzasadnienie. Ponadto z treści art. 5 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że dopiero orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut, że skierowanie zostało wydane przez organ niewłaściwy. Zgodnie z powołanym przepisem art. 5 ust. 5 pkt 2 wojskowej ustawy pragmatycznej, Dowódca [...], czyli jednostki wojskowej, w której skarżący pełnił służbę, był uprawniony do skierowania go do wojskowej komisji lekarskiej. Trzeba bowiem zauważyć, że wskazane wcześniej rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. kompleksowo reguluje kwestie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich. Określa przy tym wzór skierowania i w tej materii nie odsyła do Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy proceduralne zawarte we wskazanym rozporządzeniu stanowią więc lex specialis w stosunku do K.p.a., a więc mają pierwszeństwo przed Kodeksem. Sąd podziela stanowisko organu, że w stosunku do skarżącego zaistniała przesłanka nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu. Nie można zgodzić się ze skarżącym, że rozkaz personalny o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej wydała osoba wyłączona z mocy art. 24 K.p.a., ponieważ zgodnie z art. 115 ust. 1 w zw. z art. 114 ust. 4 ustawy pragmatycznej, zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu, następuje decyzją dyrektora departamentu Ministerstwa Obrony Narodowej właściwego do spraw kadrowych. Przepisy prawa nie przewidują wymogu obsadzenia stanowiska służbowego przez żołnierza zawodowego Kompetencje określone w powołanej wojskowej ustawie pragmatycznej przysługują Dyrektorowi Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej niezależnie czy stanowisko to piastuje żołnierz zawodowy czy osoba cywilna. Również zdaniem Sądu okoliczność, iż rozkaz Dowódcy [...] dotyczący skierowania oficera do wojskowej komisji lekarskiej z dnia [...] listopada 2012 r. nie był wyegzekwowany nie ma znaczenia dla sprawy niniejszej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.