II SA/Wa 1633/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.), Asesor WSA, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania emerytury rolniczej w drodze wyjątku oddala skargę. Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), odmówił przyznania p. H. N. świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskodawczyni nigdy nie była objęta ubezpieczeniem społecznym rolników. W dacie zaprzestania pracy wiek i stan zdrowia ww. umożliwiały podjęcie zatrudnienia lub innej działalności objętej ubezpieczenie społecznym. Nadto posiada ona dwie osoby zobowiązane do jej utrzymania. W wyniku rozpoznania wniosku p. H. N. o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes KRUS, decyzją z dnia [...] lipca 2005 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 127 § 3 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podnosząc, że przedstawione przez skarżącą argumenty nie wnoszą nic nowego do sprawy. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez p. H. N. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wyjaśniła, że w czasie jej pracy w gospodarstwie rolnym nie istniał obowiązek odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. Później stan zdrowia skarżącej uniemożliwiał podjęcie zatrudnienia. Skarżąca podała również, że jej mąż otrzymuje emeryturę w wysokości netto [...] zł miesięcznie, co stanowi kwotę niewystarczającą na utrzymanie, natomiast syn jest rencistą. W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarżąca nie wykazała, aby po jej stronie wystąpiły zdarzenia losowe, które uzasadniałyby przyznanie emerytury rolniczej w drodze wyjątku. Nadto, zdaniem Prezesa KRUS, zobowiązanym do dostarczenia skarżącej środków utrzymania jest jej mąż. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r. Nr 7, poz. 25 ze zm.), Prezes Kasy może przyznać emeryturę, rentę rolniczą z tytułu niezdolności do pracy lub rentę rodzinną rolnikowi lub domownikowi lub członkom rodziny zmarłego rolnika lub domownika, pomimo niespełnienia, wskutek szczególnych okoliczności, warunków określonych w ustawie, jeżeli zainteresowana osoba nie ma niezbędnych środków utrzymania i nie może ich uzyskać ze względu na wiek lub stan zdrowia. Z powołanego przepisy wynika, że decyzja w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku, przyznawana przez Prezesa KRUS ma charakter uznaniowy, co oznacza, że rozstrzygniecie w tym zakresie uwarunkowane jest pozytywną oceną organu co do spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek określonych w przepisie. Podstawowym warunkiem umożliwiającym uzyskanie świadczenia jest brak po stronie wnioskodawcy niezbędnych środków utrzymania, w sytuacji, gdy wiek lub stan zdrowia uniemożliwiają ich uzyskanie. W niniejszej sprawie skarżąca, niewątpliwie z uwagi chociażby na wiek, nie ma możliwości zapewnienia sobie środków utrzymania, nie znaczy to jednak, że takich środków nie posiada. Skarżąca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem, który otrzymuje emeryturę w kwocie [...] zł miesięcznie. Nie ulega wątpliwości, że dochody w takiej wysokości nie są wystarczające na zaspokojenie uzasadnionych potrzeb skarżącej i jej męża. Trzeba jednak zauważyć, że ustawodawca w art. 55 ust. 1 stanowi, że warunkiem przyznania świadczenia o charakterze wyjątkowym jest brak niezbędnych środków utrzymania. Środki niezbędne, to takie, bez których nie można się obejść, to środki koniecznie potrzebne, nieodzowne. Biorąc pod uwagę, że w rodzinie skarżącej dochód na jednego członka rodziny wynosi [...] zł, podczas gdy najniższa emerytura w kraju kształtuje się na poziomie 562,58 zł (Dz. Pol. Nr 10, poz. 162), nie można uznać, że skarżąca nie ma niezbędnych środków utrzymania w rozumieniu analizowanego przepisu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji.