II SA/Wa 1633/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant spec. Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby przygotowawczej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], Minister Obrony Narodowej (dalej także: "Minister" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. B. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") od decyzji Rektora-Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej (dalej także: "Komendant WAT" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], w sprawie zwolnienia ze służby przygotowawczej - utrzymał w mocy wskazaną powyżej decyzję organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja Ministra Obrony Narodowej została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy. W dniu [...] stycznia 2016 r. skarżący M. B. stawił się w Wojskowej Akademii Technicznej w celu odbycia służby przygotowawczej na potrzeby korpusu oficerów i rozpoczął odbywanie tej służby (vide: rozkaz dzienny Rektora - Komendanta WAT nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. - w aktach administracyjnych). Orzeczeniem Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. (dalej także: "RWKL") nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. skarżący został uznany za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju - "Kategoria D". W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego wskazane powyżej orzeczenie RWKL w W. zostało utrzymane w mocy orzeczeniem Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. (dalej także: "CWKL") nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. W zaistniałej sytuacji, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. Rektor- Komendant WAT, działając na podstawie art. 98e ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 827 ze zm.) w związku z art. 104 § 1 k.p.a. i art. 108 § 1 k.p.a. - zwolnił skarżącego ze służby przygotowawczej w Wojskowej Akademii Technicznej w W. z dniem [...] maja 2016 r. przed upływem czasu jej trwania i przeniósł go do rezerwy, jako żołnierza rezerwy, w stopniu szeregowy podchorąży (pkt 1 decyzji), jednocześnie nadając tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności (pkt 2 decyzji). W uzasadnieniu wydanej decyzji Komendant WAT, powołując się na orzeczenia lekarskie wydane zarówno przez RWKL w W. z dnia [...] marca 2016 r., jak i CWKL z dnia [...] maja 2016 r. - stwierdził, iż w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do zastosowania przepisu art. 98e ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym to przepisem, żołnierza pełniącego służbę przygotowawczą zwalnia się z tej służby, przed upływem czasu jej trwania w przypadku uznania ze względu na stan zdrowia za trwale lub czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej. Ponadto, organ pierwszej instancji, powołując się na treść przepisu § 25 ust. 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 2015 r. w sprawie służby przygotowawczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 449), wskazał, iż żołnierza zwolnionego ze służby przygotowawczej przed upływem czasu jej trwania komendant przenosi do rezerwy, jako żołnierza rezerwy, w posiadanym przez niego stopniu wojskowym, o ile złożył przysięgę wojskową i nadal podlega obowiązkowi służby wojskowej. W związku z powyższym, Rektor-Komendant Wojskowej Akademii Technicznej uznał, iż zachodzi podstawa do zwolnienia skarżącego z dniem [...] maja 2016 r. ze służby przygotowawczej i przeniesienia go do rezerwy w stopniu szeregowy podchorąży, z mocy prawa, wskutek ustalenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia służby wojskowej w czasie pokoju. Jednocześnie, powołując się na przepis art. 108 § 1 k.p.a., Komendant WAT uznał, że w związku z uznaniem przez RWKL skarżącego za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, zachodzi konieczność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności ze względu na ochronę zdrowia skarżącego. W dniu [...] maja 2016 r. skarżący wniósł do Ministra Obrony Narodowej odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji. W treści odwołania skarżący zakwestionował zasadność skierowania go na konsultacje psychologiczne i psychiatryczne, podnosząc jednocześnie, iż zaskarżył orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] maja 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej oraz analizy zgromadzonego materiału dowodowego, Minister Obrony Narodowej, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Rektora-Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby przygotowawczej. W uzasadnieniu wydanej decyzji Minister Obrony Narodowej, powołując się na brzmienie przepisu art. 98e ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej - wskazał, że w sytuacji, gdy skarżący został uznany ostatecznym orzeczeniem wojskowej komisji lekarskiej za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju, właściwy organ wojskowy zobligowany był do zwolnienia go ze służby przygotowawczej. Organ odwoławczy uznał jednocześnie, iż w świetle wydanych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich, podniesione w odwołaniu zarzuty są bezzasadne. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2016 r. Wnosząc o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra, strona skarżąca zarzuciła, iż została niezasadnie skierowana na badania przez Rejonową Wojskową Komisję Lekarską w W. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie procesowym z dnia [...] września 2016 r. skarżący, uzupełniając skargę, zarzucił organom obu instancji, iż nie badając sytuacji, jaka panuje w jednostce wojskowej, nie ustalił również powodów skierowania skarżącego na rozmowę z psychologiem oraz na badania lekarskie przeprowadzone przez lekarza psychiatrę. Ponadto, skarżący wskazał, iż niezrozumiałe jest dla niego postawienie w orzeczeniu RWKL diagnozy lekarskiej w oparciu o § 68 pkt 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. z 2004 r. Nr 151, poz. 1595 ze zm.). Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 30 maja 2017 r. skarżący, podtrzymując zarzuty skargi - podniósł, iż nie zgadza się z orzeczeniem lekarskim stanowiącym podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Jednocześnie, skarżący wskazał, iż nie akceptuje postawionego w orzeczeniu lekarskim RWKL rozpoznania opartego na niezrozumiałym dla niego schorzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a."). W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga M. B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] lipca 2016 r. wydana przez Ministra Obrony Narodowej nie narusza przepisów prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zarówno Minister Obrony Narodowej, wydając sporną decyzję z dnia [...] lipca 2016 r., jak i Rektor-Komendant Wojskowej Akademii Technicznej, wydając w dniu [...] maja 2016 r. decyzję nr [...], w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby przygotowawczej - nie dopuścili się naruszenia norm procedury administracyjnej, w tym przede wszystkim przepisów art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Ponadto, w ocenie Sądu, wydając sporne decyzje administracyjne organy obu instancji nie dopuściły się naruszenia norm prawa materialnego., w tym przede wszystkim obrazy przepisu art. 98e ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd stwierdził, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - organy administracji obu instancji, prawidłowo interpretując regulację prawną wyrażoną w przepisie 98e ust. 2 pkt 3 cyt. ustawy, zasadnie przyjęły, że z uwagi na ustalenie przez Centralną Wojskową Komisję Lekarską ostatecznym orzeczeniem z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], niezdolności skarżącego do pełnienia służby wojskowej w czasie pokoju, zachodzi podstawa do zwolnienia skarżącego ze służby przygotowawczej i przeniesienia go do rezerwy. Przyjmując powyższe stanowisko, organy obu instancji prawidłowo oceniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, ustosunkowując się jednocześnie do wątpliwości i argumentów strony skarżącej podnoszonych w toku postępowania. Na wstępie wszelkich rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej, należy wyraźnie zaznaczyć, że przedmiotem analizy Sądu w niniejszej sprawie były wyłącznie rozstrzygnięcia podjęte przez organy obu instancji w zakresie zwolnienia skarżącego ze służby przygotowawczej. W tej sytuacji, z uwagi na podnoszone przez skarżącego zastrzeżenia odnoszące się zarówno co do zasadności skierowania go na badania lekarskie, jak i prawidłowości podjętych przez wojskowe komisje lekarskie orzeczeń, nie były przedmiotem oceny Sądu. W tym miejscu należy zauważyć, na co zwrócił uwagę również sam skarżący, że legalność wydanych orzeczeń lekarskich była przedmiotem odrębnego postępowania sądowego prowadzonego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1062/16. W konsekwencji dokonanej oceny zgodności z prawem obu spornych orzeczeń lekarskich wydanych wobec skarżącego, WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1062/16, oddalił skargę M. B. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie zdolności do czynnej służby wojskowej. W uzasadnieniu wydanego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał wyraźnie, że istotą orzeczenia wojskowej komisji lekarskiej nie jest stwierdzenie stanu zdrowia, tak jak w typowym badaniu lekarskim, ale przydatności do służby wojskowej i określenie jej rodzaju na podstawie wykazu chorób i ułomności, stanowiącego załącznik do powołanego rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. w sprawie orzekania o zdolności do czynnej służby wojskowej oraz trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach. Dokonując analizy wydanych orzeczeń, Sąd uznał w wyroku z dnia 6 grudnia 2016 r., że zarówno zaskarżone orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] maja 2016 r., jak i poprzedzające je orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. nr [...] z dnia [...] marca 2016 r. zostały wydane na podstawie powołanych norm prawa materialnego, z zachowaniem przedstawionych zasad procedury administracyjnej. Jednocześnie, co należy bardzo wyraźnie podkreślić, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał w uzasadnieniu wspomnianego wyroku, iż sąd administracyjny nie jest uprawiony do oceny fachowości przeprowadzonej u skarżącego konsultacji psychiatrycznej oraz prawidłowości ustaleń komisji lekarskich w zakresie stwierdzonego u niego schorzenia. Sąd stwierdził ponadto, że nie może również zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to wojskowa komisja lekarska na podstawie przeprowadzonych badań lekarskich, ani też zlecać przeprowadzenia dodatkowych badań innej komisji, celem weryfikacji dotychczasowych badań. Sąd uznał bowiem, że uprawniony jest jedynie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie wojskowej komisji lekarskiej podjęte w sprawie zostało wydane na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie, a także, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. W konsekwencji, Sąd stwierdził, że skoro wojskowa komisja lekarska uznała, że zdiagnozowane u skarżącego problemy zdrowotne kwalifikują go do kategorii D, a kwalifikacja ta w sensie medycznym znajdująca uzasadnienie w § 68 pkt 2 załącznika nr 2 do cyt. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 czerwca 2004 r. nie została skutecznie podważona, to brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżone orzeczenie lekarskie naruszało przepisy prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uznał w wyroku z dnia 6 grudnia 2016 r., że zarówno Centralna Wojskowa Komisja Lekarska, jak i Rejonowa Wojskowa Komisja Lekarska w W. prawidłowo przeprowadziły postępowanie administracyjne, należycie rozważając okoliczności i fakty istotne dla wyniku postępowania, dokonując jednocześnie wszelkich ustaleń na podstawie niezbędnych badań lekarskich. W tej sytuacji, Sąd uznał, że wojskowe komisje lekarskie, opierając się na dokumentach zgromadzonych w toku postępowania, miały wystarczające podstawy do zastosowania przepisu § 16 powołanego rozporządzenia, a w dalszej konsekwencji § 68 pkt 2 załącznika do cyt. rozporządzenia, który w odniesieniu do kandydata do służby wojskowej nakłada obowiązek orzeczenia kategorii D zdolności do służby wojskowej. Mając na uwadze wydane orzeczenie tut. Sądu, należy wyraźnie wskazać, że w ramach rozpatrywania skargi na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2016 r. utrzymującą w mocy decyzję Rektora-Komendanta Wojskowej Akademii Technicznej z dnia [...] maja 2016 r., nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobligowany był wyłącznie zbadać prawidłowość zwolnienia skarżącego ze służby przygotowawczej w świetle przepisów ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Przedmiotem jego oceny nie mogły być natomiast wydane orzeczenia wojskowych komisji lekarskich. I tak, skoro w świetle przepisu art. 98e ust. 2 pkt 3 ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, żołnierza pełniącego służbę przygotowawczą zwalnia się z tej służby, przed upływem czasu jej trwania w przypadku uznania ze względu na stan zdrowia za trwale lub czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej, uznać należy, że w niniejszej sprawie - z uwagi na ostateczne orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., stwierdzające niezdolność skarżącego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju - zachodziły wszelkie podstawy formalnoprawne do wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby przygotowawczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż w niniejszej sprawie organy administracji obu instancji - prowadząc postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby przygotowawczej - zasadnie przyjęły, że nie zachodziła jakakolwiek potrzeba dodatkowego ustalenia podnoszonych przez skarżącego okoliczności, w tym dotyczących relacji panujących w jednostce, w której odbywał on służbę przygotowawczą, jak i dotyczących zasadności skierowania go na badania lekarskie. Wobec powyższego, należy uznać, że Minister Obrony Narodowej, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] lipca 2016 r., nie uchybił normom zawartym w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem podjął wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Ponadto, poprzez pełne - w ocenie Sądu - uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy nie naruszył normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu, który mógłby mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy. Minister Obrony Narodowej nie dopuścił się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście przepisu art. 98e ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanych orzeczeń wojskowych komisji lekarskich - zachodziła konieczność zwolnienia skarżącego ze służby przygotowawczej. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.