II SA/Wa 1633/16

PostanowienieWSA w Warszawie2017-09-28

Skład orzekający: Referendarz sądowy Paulina Paczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać umorzony, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z ponoszenia kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, jeśli strona jest ustawowo zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata może być przyznane stronie, która wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, nawet jeśli korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
M. B., po przegraniu skargi na decyzję Ministra Obrony Narodowej o zwolnieniu ze służby przygotowawczej, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej. Strona przedstawiła swoją trudną sytuację finansową, wskazując na niskie wynagrodzenie, koszty utrzymania i ograniczone zasoby majątkowe. Po wezwaniu do złożenia dodatkowych wyjaśnień, strona przedstawiła dokumenty potwierdzające jej sytuację finansową.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano M. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie skargi M. B. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby przygotowawczej postanawia: 1. przyznać M. B. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. M. B., po otrzymaniu odpisu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddajającego jego skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej w przedmiocie zwolnienia ze służby przygotowawczej, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, celem wniesienia skargi kasacyjnej od wydanego w sprawie wyroku. We wniosku podał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, otrzymuje wynagrodzenie w kwocie ok. 2000 zł od 15 stycznia 2017 r. i będzie je otrzymywał do 31 grudnia 2017 r. Oświadczył, że nie posiada majątku ani oszczędności, jedynie 1/6 udziału w lokalu mieszkalnym, tj.12,6 m2. Wskazał, że ponosi koszty utrzymania mieszkania w kwocie 530 zł miesięcznie oraz koszty komunikacji zamiejscowej w kwocie 200 zł. Wskazał również na ponoszenie w ograniczonym zakresie kosztów leczenia. Z uwagi na fakt, że dane zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do rozpoznania złożonego wniosku, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) wezwano skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez nadesłanie dodatkowych dokumentów potwierdzających sytuację finansową skarżącego. W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał kserokopie wydruków będących odpowiednikiem ZUS RMUA za ostatnie 4 miesiące, z których wynika, że skarżący uzyskał wynagrodzenie za powyższy okres w kwocie od 1745 zł do 2317,41 zł (średnio 2065,36 zł miesięcznie). Załączył ponadto kserokopie dokumentów PIT-37 za rok 2015 r. wskazującego na osiągnięcie dochodu w wysokości 1422,42 zł oraz za rok 2016, z którego wynika osiągnięcie przez skarżącego dochodu 9703,75 zł. Jednocześnie z nadesłanych wyciągów bankowych wynika, że wpływy na rachunek pochodzą jedynie z tytułu wynagrodzenia za pracę oraz potwierdzają dokonywanie opłat za mieszkanie. Z wyciągów bankowych wynika ponadto, że skarżący dokonuje jedynie drobnych wypłat oraz dokonuje płatności kartą w ramach potrzeb bieżących. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżący, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. d ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i § 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika - adwokata lub radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z akt sprawy, wnioskodawca został zwolniony ze służby przygotowawczej z dniem [...] maja 2016 r. z uwagi na uznanie skarżącego orzeczeniem wojskowej komisji lekarskiej za niezdolnego do czynnej służby wojskiej. Zgodnie z oświadczeniem strony, skarżący pozostaje sam w gospodarstwie domowym, podjął pracę w styczniu 2017 r. i będzie uzyskiwał wynagrodzenie do końca 2017 r. Nadto, z załączonych dokumentów wynika, że dochód skarżącego za ostatnie dwa lata był znikomy. Wynagrodzenie skarżący przeznacza na utrzymanie mieszkania w kwocie 530 zł, komunikację zamiejscową w kwocie 200 zł oraz w ograniczonym zakresie na leczenie. Pozostała kwota jest przeznaczana na bieżące utrzymanie. W konsekwencji należy uznać, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło