II SA/Wa 1635/05
WyrokWSA w Warszawie2005-11-24
Skład orzekający: Ewa Kwiecińska, Bronisław Szydło, Jacek Fronczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego, wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego (nieosiągnięcie wymaganego okresu ubezpieczenia), może zostać stwierdzona jako nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA?Ratio decidendi
Decyzja przyznająca świadczenie przedemerytalne z naruszeniem art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (nieosiągnięcie wymaganego 30-letniego okresu ubezpieczenia) jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Organ prowadzący postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności bada jedynie wystąpienie przesłanek nieważności, a nie meritum sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi W.T. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody L. o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezydenta Miasta L. przyznającej skarżącej świadczenie przedemerytalne. Prezydent Miasta L. przyznał świadczenie, mimo że skarżąca nie spełniała wymogu 30-letniego okresu ubezpieczenia, co stanowiło rażące naruszenie prawa. Skarżąca zarzucała organom administracyjnym rozpatrywanie sprawy co do istoty, zamiast badania przesłanek nieważności.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia Bronisław Szydło (spr.), Asesor WSA, Jacek Fronczyk, Protokolant Michał Sułkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W.T. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252), utrzymał w mocy decyzję Wojewody L. z dnia [...] kwietnia 2005 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i § 2, art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 10 ust. 2 i ust. 4, art. 146 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 98, poz. 1001), a także art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o świadczeniach przedemerytalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 120, poz. 1252), a ponadto art. 37k i art. 37j ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 z późn. zm.), którą Wojewoda L. stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] października 2003 r. znak: [...], orzekającej przyznanie W.T. świadczenia przedemerytalnego od 7 października 2003 r. oraz wypłacanie tego świadczenia w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% zasiłku określonego w art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu do czasu ustalenia przez organ rentowy wysokości emerytury. W uzasadnieniu podał, że przyznanie p. W.T. tego świadczenia stanowiło rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 ust. 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jest bowiem bezspornym, że organ rentowy - Zakład Ubezpieczeń Społecznych - decyzją ostateczną z dnia [...] listopada 2003 r. odmówił W.T. ustalenia wysokości emerytury dla potrzeb świadczenia przedemerytalnego wobec niespełnienia przez nią warunków określonych w art. 37k ust. 1 oraz art. 37l powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Organ rentowy ustalił bowiem, że W.T. legitymuje się jedynie łącznym okresem ubezpieczenia (okresy składkowe i nieskładkowe) 28 lat 5 miesięcy i 17 dni. Z tych względów zachodziły okoliczności uzasadniające zweryfikowanie powołanej decyzji Prezydenta L. w nadzwyczajnym trybie postępowania, jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji, na podstawie powołanego art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie p. W.T. wnosiła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody L., względnie ich uchylenie. W uzasadnieniu podała, że wprawdzie powołana decyzja Prezydenta L. przyznająca jej prawo do świadczenia przedemerytalnego od 7 października 2003 r. oraz wypłacanie tego świadczenia w kwocie zaliczkowej, została wydana z naruszeniem prawa, ale w jej ocenie, żadne z tych naruszeń nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z ukształtowaną, jednolitą linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ prowadzący postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym, o którym mowa w art. 156 kpa, nie może rozpatrywać sprawy co do istoty, a jedynie badać wystąpienie stwierdzenia przesłanek nieważności decyzji. Tymczasem Wojewoda L. oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zajęli się w zaskarżonych decyzjach wyłącznie oceną merytoryczną rozstrzygnięcia dokonanego już uprzednio przez Prezydenta L. w powołanej decyzji z dnia [...] października 2003 r., rozstrzygając po raz kolejny o istocie sprawy. Zaskarżone decyzje natomiast nie zawierają żadnej z ustawowych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta L. Zdaniem skarżącej, w niniejszej sprawie przesłanki takie nie zachodzą i z tych względów wnosiła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Ministra oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody L.
Gdyby jednak Sąd nie podzielił słuszności jej stanowiska w zakresie stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji, wnosiła o ich uchylenie, zarzucając naruszenie art. 16 kpa - zasady trwałości decyzji administracyjnej, art. 110 kpa - zasady związania organu administracyjnego własną decyzją, art. 6 - zasady praworządności art. 8 kpa - zasady zaufania, a ponadto art. 2, art. 7, art. 8 art. 32 Konstytucji RP.
W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne, wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Rozpatrując skargę p. W.T. pod tym kątem, Sąd nie stwierdził, aby organy podejmujące zaskarżone decyzje w przedmiocie stwierdzenia nieważności powołanej decyzji Prezydenta L., dopuściły się naruszenia prawa materialnego, ewentualnie przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim podnieść należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 kpa, może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Zasadniczo istotą tych przesłanek jest, po pierwsze brak legitymowanego podmiotu (art. 156 § 1 pkt 1 i 4), po drugie znaczna ułomność przedmiotu stosunku (art. 156 § 1 pkt 5 i 6) i po trzecie, fakt, że przedmiot stosunku nie istnieje (art. 156 § 1 pkt 2 i 3).
Sąd uznał, że decyzja Prezydenta L. z dnia [...] października 2003 r. orzekająca przyznanie W.T. świadczenia przedemerytalnego od 7 października 2003 r. jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 ust. 2 kpa.
Podstawą materialną przyznania skarżącej W.T. przez Prezydenta L. tego świadczenia był przepis art. 37k ust. 1 powołanej ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis ten stanowił, że świadczenie emerytalne przysługuje kobiecie spełniającej określone w tej ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, m.in. jeżeli do dnia rozwiązania stosunku służbowego z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym była zatrudniona przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończyła co najmniej 50 lat oraz osiągnęła okres ubezpieczenia uprawniający do emerytury co najmniej 30 lat.
Bezspornym jest w sprawie, że p. W.T. z dniem 30 września 2003 r. została zwolniona z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy i do dnia rozwiązania stosunku pracy miała ukończone 51 lat.
Poza sporem pozostaje również, że W.T. nie spełnia ostatniego z warunków uzasadniających przyznanie świadczenia przedemerytalnego, o którym mowa w powołanym art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, a mianowicie nie legitymuje się 30-letnim okresem ubezpieczenia uprawniającym do emerytury. Zaliczono jej jedynie 28 lat 5 miesięcy i 17 dni okresów składkowych i nieskładkowych.
Skoro zatem Prezydent L. decyzją z dnia [...] października 2003 r. przyznał W.T. świadczenie emerytalne z naruszeniem postanowień powołanego art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, istniały więc podstawy do stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z tych więc względów Sąd, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 138 § 1 pkt 1art. 156 § 1 pkt 2art. 30 ust. 1 ustawyart. 157 § 1art. 158 § 1art. 10 ust. 2art. 146 ustawyart. 29 ust. 2 ustawyart. 37kart. 37j ust. 1art. 24 ust. 1 ustawyart. 156 § 1 ust. 2
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło