II SA/Wa 1635/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-20

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca, korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, może jednocześnie ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
Strona korzystająca z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, zgodnie z art. 262 PPSA, może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku dla swojego utrzymania. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, gdy strona korzysta ze zwolnienia ustawowego.
Stan faktyczny
J. S. wniósł skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów i jednocześnie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Wnioskodawca wykazał znaczną niepełnosprawność, niskie dochody z renty inwalidzkiej i wysokie koszty utrzymania. Sąd uznał, że skarżący jest zwolniony z kosztów sądowych na mocy ustawy, a jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano J. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: 1. przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. J. S. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego wniósł o przyznanie w niniejszej sprawie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku podał, że pozostaje sam w gospodarstwie domowym, jest osobą niezdolną do pracy ze znacznym stopniem niepełnosprawności, a utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 1.043,62 zł netto, którą wydaje w całości na bieżące potrzeby. Wskazał, że do jego stałych kosztów utrzymania należą opłaty za mieszkanie - 304,27 zł, energię elektryczną - 77,33 zł, telefon - 50 zł, internet przeciwko wykluczeniu cyfrowemu - 99,97 zł, koszty zakupu leków i żywności - 283,48 zł. Ponadto spłaca raty zaciągniętych kredytów w łącznej wysokości 228,57 zł. Oświadczył, że nie posiada majątku ani oszczędności. Do wniosku dołączył kserokopię decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] marca 2016 r. o waloryzacji renty, kserokopię zawiadomienia z dnia [...] lutego 2016 r. o wysokości opłat za użytkowanie lokalu, kserokopię dokonanej wpłaty za energię elektryczną, kserokopię orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] kwietnia 2009 r., kserokopię faktury za internet, kserokopię umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, harmonogram spłat kredytu. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Oznacza to, że skarżący w tej sprawie jest zwolniony z ustawy z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w całym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zgodnie z art. 249a powołanej ustawy, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Skoro zatem skarżący w niniejszej sprawie jest zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron, korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego lub adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku, załączonych kserokopii dokumentów oraz akt administracyjnych, jedynym dochodem gospodarstwa domowego wnioskodawcy jest renta inwalidzka w wysokości 1.043,62 zł netto miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny. Skarżący jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niezdolną do pracy. Osiągane dochody w całości przeznacza na podstawowe koszty swojego utrzymania. W związku z powyższym oznacza to, że strona wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 262, art. 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit e i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło