II SA/Wa 1638/19

WyrokWSA w Warszawie2021-08-04

Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska, Łukasz Krzycki, Janusz Walawski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 161 § 1 k.p.a. może być uwzględniony, gdy wnioskodawca nie wykazał realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, gospodarki narodowej lub ważnych interesów państwa, które wynikałoby z treści decyzji lub jej wykonania, a jedynie podnosi argumenty dotyczące pogorszenia sytuacji życiowej i stanu zdrowia w następstwie ewentualnego wykonania decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji prawidłowo odmówił uchylenia decyzji ostatecznej w trybie art. 161 § 1 k.p.a., ponieważ skarżąca nie wykazała istnienia realnego i obiektywnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, które wynikałoby z treści decyzji lub jej wykonania. Argumenty dotyczące pogorszenia stanu zdrowia i sytuacji życiowej skarżącej w następstwie ewentualnego wykonania decyzji o opróżnieniu lokalu nie stanowią wystarczającej podstawy do zastosowania tego przepisu, zwłaszcza w sytuacji, gdy decyzja została prawomocnie potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny, a skarżąca od lat nie wykonuje decyzji, co podważa twierdzenia o nagłym zagrożeniu.
Stan faktyczny
Skarżąca H.K. złożyła wniosek o uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r. w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego, powołując się na pogorszenie stanu zdrowia. Komendant Główny Policji odmówił uchylenia decyzji, uznając brak realnego zagrożenia. Skarżąca wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niezebranie materiału dowodowego i nieprawidłowe uznanie braku podstaw do uwzględnienia wniosku. WSA w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi H.K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej H. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 616/15, którym Sąd pierwszej instancji oddalił skargę H. K. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego, wyrokiem z dnia 19 września 2018 r. sygn. akt I OSK 2552/16 skargę kasacyjną oddalił. H. K., działając przez pełnomocnika, w dniu 28 listopada 2018 r. złożyła wniosek w trybie art. 161 § k.p.a. o uchylenie powyżej określonej decyzji. Komendant Główny Policji, na podstawie art. 161 k.p.a., w dniu [...] stycznia 2019 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił uchylenia decyzji ostatecznej [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]. Decyzja poprzedzająca została na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] Komendant Główny Policji w uzasadnieniu decyzji przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy dotyczący wydania decyzji, o której uchylenie w trybie art. 161 § 1 k.p.a. wnosi pełnomocnik H. K. Organ dokonał wykładni tego przepisu i podał, że prowadzenie postępowania na podstawie tego przepisu polega wyłącznie na badaniu przesłanek w nim określonych. Zdaniem organu wnioskodawczyni nie wykazała, aby wystąpiło realne zagrożenie stanowiące bezpośredni skutek ostatecznej decyzji administracyjnej, którego nie można usunąć w inny sposób, niż uchylenie lub zmianę tej decyzji. Rozstrój zdrowia, który zdaniem ww. jest wynikiem wadliwego działania organów administracji w sprawie, nie jest bezpośrednim skutkiem przedmiotowej decyzji. H. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] zarzucają, że została wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 161 § k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w rezultacie uznanie, iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku w trybie nadzorczym, z uwagi na zaistnienie stanu nagłej konieczności administracyjnej. Skarżąca podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ja poprzedzającej oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania. Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane w związku z żądaniem uchylenia przedmiotowej decyzji w trybie art. 161 § 1 k.p.a. W okolicznościach niniejszej sprawy należy zatem zauważyć, iż organ słusznie podkreśla, że przewidziana we wskazanym przepisie możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej odnosi się wyłącznie do ochrony wartości wyjątkowych i szczególnie cennych, przy czym następuje to w sytuacjach nadzwyczajnych. Zagrożenie dóbr chronionych art. 161 § 1 k.p.a. musi być przy tym realne, obiektywnie udowodnione i powinno wynikać przede wszystkim z treści samej decyzji ostatecznej lub całokształtu okoliczności jej wydania, a tylko wyjątkowo z faktu jej wykonania. Ponownie przypomnieć więc należy, że przepis art. 161 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość uchylenia lub zmiany w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej, jednakże jedynie wówczas, gdy w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów państwa. Zdaniem Sądu Komendant Główny Policji zasadnie uznał, iż w okolicznościach faktycznych rozpoznawanej sprawy nie ma stanu zagrożenia wymienionych dóbr, który miałby w szczególności wynikać z faktu, iż dojdzie do wykonania prawomocnego wykonania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Podnoszona przez Skarżącą argumentacja związana z pogorszeniem z tego powodu stanu zdrowia, a w efekcie pogorszenie się sytuacji życiowej Skarżącej, do jakiej dojdzie w następstwie wykonania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego nie daje w ocenie Sądu podstaw do zastosowania art. 161 § 1 k.p.a. Tym bardziej, jeżeli uwzględni się datę wydania spornego rozstrzygnięcia, którego prawidłowość potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w określonym na wstępie wyroku. Na marginesie należy dodać także, iż postępowanie prowadzone na podstawie wskazanego przepisu nie może zmierzać do ponownego ustalania bądź oceniania stanu faktycznego odnoszącego się do istoty sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy też do jej weryfikacji, a tego w istocie oczekuje Skarżąca. Właściwy organ działając w trybie art. 161 k.p.a. jest bowiem związany wszystkimi ustaleniami decyzji ostatecznej. Sąd zwraca także uwagę, iż w niniejszym postępowaniu sytuacja osobista Skarżącej, oraz sygnalizowana wadliwość przedmiotowej decyzji nie stanowią i nie mogą stanowić samoistnej podstawy jej uchylenia na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. Należy wskazać, iż powoływane okoliczności (stan zdrowia) w ogóle nie wynikają z faktu wydania przedmiotowej decyzji, a co najwyżej z jej ewentualnego wykonania. Podkreślić należy, iż Skarżąca od wielu lat nie wykonuje przedmiotowej decyzji, wdrażając kolejno bezskutecznie tryby nadzwyczajne, zmierzające do wyeliminowania tej decyzji. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie faktu tego nie można nie dostrzegać, bowiem podważa on te twierdzenia Skarżących, które wskazują na zagrożenie życia lub zdrowia wynikające z utraty miejsca zamieszkania. Z tego też względu nie można przyjąć, iż zachodzi stan zagrożenia życia lub zdrowia poprzez pozbawienie miejsca zamieszkania i okoliczności ta nie mieszczą się w ramach przesłanek z art. 161 § 1 k.p.a. Pomijając brak istnienia takiego zagrożenia Sąd wskazuje, że znaczny upływ czasu od wydania przedmiotowej decyzji trwał wystarczająco długo, aby umożliwić Skarżącej odpowiednie przygotowanie się do niego. Tym samym wskazywane zagrożenia, ze względu na upływ czasu, nie mogą być traktowane jako realne, zaskakujące Skarżących bądź takie, do których nie mogli się przygotować. Należy podkreślić, iż Sąd nie podziela zarzutów braku rozpatrzenia przez organ wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, czy też nie przeprowadzenia koniecznych dowodów, niezbędnych przy orzekaniu. Sąd stoi w tym przypadku na stanowisku, iż to osoba ubiegająca się o zastosowanie trybu z art. 161 § 1 k.p.a. ma szczególny obowiązek wykazania przesłanek jego zastosowania, w ramach wynikającej z art. 77 § 1 k.p.a. zasady koniecznego współdziałania organu i strony w wyjaśnieniu istoty sprawy. W powyższej sytuacji Sąd uznał za bezpodstawne zarzuty Skarżącej, zatem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło