II SA/Wa 164/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2008 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust 55 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 96, poz. 667 ze zm.) decyzję nr [...] Podlaskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] maja 2007 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. z dnia [...] października 2003 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wnioskiem z dnia [...] czerwca 2003 r. P. R. wniósł o przyznanie mu kwatery tymczasowej. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w B. zawiadomieniem z dnia [...] października 2003 r. poinformował strażaka o zakwalifikowaniu go do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...]. Raportem z dnia [...] października 2003 r. P. R. odmówił przyjęcia przedmiotowego lokalu z uwagi na brak środków finansowych na jego utrzymanie. Ze względu na powyższe, Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w B. wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] października 2003 r., wydaną na podstawie art. 104 k.p.a. oraz § 18 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz tymczasowych kwater przeznaczonych dla strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 1998 r., Nr 4, poz. 13 ze zm.) w zw. z art. 78 oraz 74 ust. 1 i 3 cyt. ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu (Dz. U. Nr 15, poz. 67), cofnął strażakowi uprawnienie do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz zobowiązał go do zwrotu pobranych należności od dnia [...] do [...] października 2003 r. W dniu [...] kwietnia 2007 r. P. R. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej wskazanej decyzji z dnia [...] października 2003 r. W uzasadnieniu swojego wniosku podniósł, że zaproponowana mu kwatera, której odmowa przyjęcia skutkowała utratą uprawnienia do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, nie spełniała wymogów lokalu mieszkalnego, a proponowanie jej wielu strażakom służyło pozbawieniu ich prawa do równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Skarżący wskazał dodatkowo, że nie został poinformowany o postępowaniu w sprawie pozbawienia go uprawnienia do równoważnika pieniężnego oraz, że w trakcie tego postępowania naruszono postanowienia zawarte w art. 7 i 8 k.p.a. Podlaski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wskazanej decyzji. Powyższe orzeczenie organu pierwszej instancji zostało utrzymane w mocy decyzją nr [...] Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] sierpnia 2007 r. Organ wskazał, iż niezasadny jest zarzut strażaka dotyczący rażącego naruszenia prawa poprzez zaproponowanie mu kwatery tymczasowej, podczas gdy jako strażakowi mianowanemu na stałe, mógł mu być przydzielony jedynie lokal mieszkalny, a nie kwatera tymczasowa, bowiem żaden przepis nie ogranicza jego prawa do ubiegania się o przydział kwatery tymczasowej, a w przypadku przydzielenia mu takiej kwatery nie traci prawa do lokalu mieszkalnego, wynikającego z art. 74 cyt. ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Dodatkowo organ nie dopatrzył się naruszenia art. 7 i 8 k.p.a., które powodowałoby, że decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. była wydana z rażącym naruszeniem prawa. Powyższa decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej stała się przedmiotem skargi P. R. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił jej naruszenie art. 74 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, § 6 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu oraz art. 7 i 8 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że przydzielony mu lokal był kwaterą tymczasową, a nie lokalem mieszkalnym, w związku z czym nie mógł mieć zastosowania w jego sprawie § 6 cyt. wyżej rozporządzenia z dnia 10 stycznia 1998 r., określający jako negatywną przesłankę przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego bezzasadną odmowę przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym strażakowi normom zaludnienia, z pełnym wyposażeniem. Dodatkowo skarżący podniósł, iż nie można mówić o bezzasadności odmowy przyjęcia przez niego lokalu w przypadku, gdy był on najpierw zmuszony do złożenia wniosku o przyznanie kwatery tymczasowej nie znając jej metrażu ani kosztów utrzymania, a następnie odmówił jego przyjęcia, gdyż opłaty za lokal przekraczały jego możliwości finansowe. Skarżący podkreślił również, iż przedmiotowy lokal był proponowany 50 strażakom, co miało na celu pozbawienie ich uprawnień do pobierania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, co w oczywisty sposób naruszało słuszny interes obywateli. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Stosownie natomiast do postanowień art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnianie, aczkolwiek z innych przyczyn niż podniesione w skardze. Wskazać należy, iż postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej materialnej, a zatem jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne (B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001, z. 8, s. 31). Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w B. decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] stwierdził, że utraciła moc decyzja nr [...] z dnia [...] maja 2003 r. przyznająca skarżącemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego oraz zobowiązał skarżącego do zwrotu pobranych należności za brak lokalu mieszkalnego od [...] października 2003 r. do [...] października 2003 r. tj. 2 dni w kwocie [...] zł w terminie 7 dni od daty otrzymania decyzji. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał § 6 ust. 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 10 stycznia 1998 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania strażakom Państwowej Straży Pożarnej równoważnika pieniężnego za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich wypłaty i zwrotu (Dz. U. Nr 15, poz. 67), zgodnie z którym równoważnika za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się strażakowi, jeżeli bezzasadnie odmówił przyjęcia lokalu mieszkalnego odpowiadającego przysługującym mu normom zaludnienia, z pełnym wyposażeniem. Z zestawienia treści § 6 pkt 5 cyt. rozporządzenia z pkt. 2 decyzji z dnia [...] października 2003 r. dotyczącym obowiązku zwrotu przez skarżącego pobranego równoważnika wynika, iż nie stanowi on podstawy prawnej do żądania zwrotu pobranego świadczenia. Podkreślenia wymaga również fakt, że § 11 ust. 1 cyt. rozporządzenia, który wskazuje sytuacje, gdy strażak ma obowiązek zwrotu równoważnika, także nie przewiduje obowiązku zwrotu pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w przypadku odmowy przyjęcia przez strażaka lokalu mieszkalnego, czy kwatery tymczasowej. Z powyższego wynika, że w rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. w zakresie obowiązku zwrotu przez skarżącego pobranego równoważnika zostało wydane bez podstawy prawnej, zatem została spełniona przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi nie sposób się zgodzić z twierdzeniem, że skoro skarżącemu jako strażakowi mianowanemu w służbie stałej zaproponowano, na jego wniosek, kwaterę tymczasową, to odmowa jej przyjęcia tylko z tego powodu nie była bezzasadna. Co prawda w ustawie o Państwowej Straży Pożarnej nie ma legalnej definicji "lokalu mieszkalnego", to jednak nawet gdyby przyjąć, iż organ dokonał niewłaściwej wykładni § 6 pkt 5 cyt. rozporządzenia to podkreślić należy, że nie stanowiłoby to wystarczającej podstawy do uznania decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Również fakt proponowania przedmiotowej kwatery innym strażakom nie może mieć w niniejszej sprawie znaczenia, a przez to nie narusza art. 7 i 8 k.p.a., bowiem każda sprawa jest rozpatrywana indywidualnie. W związku z powyższym rozważenia wymaga fakt, czy decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w B. w zakresie obowiązku zwrotu przez skarżącego równoważnika pieniężnego została wydana w oparciu o właściwą podstawę prawną lub też, czy w ogóle istnieje podstawa prawna do wydania rozstrzygnięcia o tej treści. Po dokonaniu odpowiednich ustaleń w wyżej wskazanym zakresie organy administracji ponownie rozważą, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 2003 r. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonego wyroku orzeczono na podstawie art. 152 cyt. wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.