II SA/Wa 1642/15

PostanowienieWSA w Warszawie2015-11-19

Skład orzekający: Iwona Malicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia, powinien zostać umorzony jako zbędny, a wniosek o ustanowienie adwokata powinien zostać rozpoznany merytorycznie?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, jeśli strona korzysta z ustawowego zwolnienia od ponoszenia kosztów sądowych. Natomiast wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, na podstawie przepisów o prawie pomocy, powinien zostać rozpoznany merytorycznie, jeśli strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
E. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, składając skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów. Wnioskodawczyni podała, że jej dochody (emerytura i renta męża) są niskie, a znaczna ich część jest przeznaczana na bieżące opłaty. Wskazała również na brak oszczędności i majątku. Sąd uznał, że skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano E. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. 2. Umorzono postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2015 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. M. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego postanawia: 1. przyznać E. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. E. M. wraz ze skargą na decyzję Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia specjalnego, wniosła o przyznanie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Powyższy wniosek uzupełniła składając wypełniony formularz PPF. We wniosku podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z mężem, z którym – jak oświadczyła – pozostaje w "faktycznej rozdzielności majątkowej", nie posiada oszczędności, majątku ani przedmiotów wartościowych. Wskazała, że jej jedyny dochód stanowi emerytura w kwocie 1.602,46 zł netto, a mąż otrzymuje rentę w wysokości 1.000,54 zł netto. Podała, że opłaty za mieszkanie ponosi mąż, który opłaca również abonament TV, natomiast ona płaci rachunki za gaz – 688,21 zł rocznie, energię elektryczną (w tym ogrzewanie mieszkania) – 2.393,87 zł rocznie wraz z wyrównaniem za zimę 2014/2015 w kwocie 706,12 zł. Ponosi również opłaty za telefon, internet, prasę – 150 zł, a także wykupuje leki na kwotę 200 zł. Podniosła, że na codzienne utrzymanie pozostaje jej około 20 zł dziennie. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie skarżąca, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zgodnie z art. 249a § 1 powołanej ustawy, jeżeli (...) rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Przepis ten został dodany przez art. 1 pkt 66 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Skoro zatem skarżąca w tej sprawie jest zwolniona z ustawy z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych, to postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, jako zbędne, należało umorzyć. Natomiast zgodnie z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika ze złożonego wniosku, na stały dochód rodziny skarżącej składa się jej emerytura oraz renta jej męża w łącznej wysokości 2.600 zł netto, który w znacznej części przeznaczany jest na pokrycie opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Nadto skarżąca wraz z mężem, są osobami starszymi, schorowanymi, co wiąże się z wydatkami na leczenie, nie mają też żadnego majątku ani oszczędności. Należy więc uznać, że wnioskodawczyni wykazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i męża. Z tych względów, na podstawie art. 249a § 1 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 262 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło