II SA/Wa 1642/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A.B. na uchwałę Zarządu Dzielnicy M. Miasta W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zgody na umieszczenie na liście osób oczekujących na najem lokalu oddala skargę. Zarząd Dzielnicy [...] W. uchwałą nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. działając na podstawie § [...] pkt [...] uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom [...] W. do wykonywania niektórych zadań i kompetencji [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] z 2016 r. poz. [...]) oraz § [...] ust. [...] uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...], ze zm.) odmówił zakwalifikowania wniosku A. B. do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego z zasobu [...] W. W uzasadnieniu powyższej uchwały zawartym w załączniku do uchwały organ wskazał, że: W dniu [...] lutego 2017 r. Pani A. B. (ur. 1969 r., rozwiedziona) złożyła wniosek o najem na czas nieoznaczony lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta. Zgodnie z bazą ewidencji ludności SELWIN zainteresowana od 1995 r. do 2016 r. była zameldowana w lokalu nr [...] przy ul. [...] W. na pobyt stały (zgodnie z oświadczeniem było to mieszkanie służbowe, które otrzymał ówczesny mąż wnioskodawczyni - Pan D. B.). Według oświadczenia wnioskodawczyni we wrześniu 2013 r. zmuszona była się z niego wyprowadzić, ponieważ mąż znęcał się nad nią psychicznie i fizycznie. Wyrokiem z dnia [...] września 2014 r. Sąd orzekł rozwód związku małżeńskiego Państwa A. i D. B. bez orzekania o winie, powierzając ojcu wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnim wówczas synem K. B., ograniczając władzę rodzicielską matki do zasięgania informacji o stanie zdrowia i rozwoju syna, ustalając miejsce zamieszkania dziecka w każdorazowym miejscu zamieszkania ojca. Sąd nie orzekł o sposobie korzystania z mieszkania. Ze związku małżeńskiego z Panem D. B. zainteresowana ma dwóch synów K. B. (ur. 1991 r.) i K. B. (ur. 1998 r.), zgodnie z bazą ewidencji ludności SELWIN obaj zameldowani są na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Wnioskodawczyni oświadczyła, że po opuszczeniu lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. "mieszkała kątem" u różnych znajomych, przyjaciół i życzliwych ludzi po 2 miesiące (ul. [...], ul. [...], ul. [...], ul. [...]). Pani A. B. odmówiła podania dokładnych adresów tych lokali twierdząc, że osoby które użyczyły jej łóżka nie życzą sobie tego. Zainteresowana odmówiła również udzielenia informacji o aktualnym miejscu zamieszkania oświadczając, że jest osobą bezdomną i nie posiada stałego miejsca zamieszkania. Zainteresowana wskazała lokal nr [...] przy ul. [...] w W. jako adres jedynie korespondencyjny (lokal w zasobie Miasta, najemcą jest Pani A. B.). Zgodnie z pismem Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z dnia [...] maja 2016 r. Pani A. B. od 1998 r. nie była zgłaszana jako osoba zamieszkująca w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., nie figuruje również jako strona umowy najmu lokalu, lokal pozostaje w zasobach Spółdzielni. Według oświadczenia Pani A. B. posiada działkę o pow. 0,2663 ha, położoną w miejscowości A. [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...] (zgodnie z zapisem w księdze wieczystej są to użytki rolne zabudowane, współwłasność ustawowa małżeńska z Panem D. B., ostrzeżenie o wszczęciu egzekucji przez komornika w sprawie przeciwko dłużnikowi Pani A. B.). Zainteresowana wskazała w uzasadnieniu wniosku, że osiągane dochody nie pozwalają na wynajęcie lokalu na wolnym rynku, jej wynagrodzenie jest zajęte przez komornika w związku z obowiązkiem spłaty 13 kredytów oraz alimentami na rzecz syna K. B. Pani A. B. wraz z wnioskiem złożyła orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności wydane do dnia [...].05.2018 r. (wg symbolu 05-R -- upośledzenie narządu ruchu). W badanym okresie wnioskodawczyni utrzymywała się z wynagrodzenia za pracę na umowę na czas nieokreślony. Organ wskazał, że zgodnie z § [...] uchwały Nr [...] Rady [...] W. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które spełniają kryterium powierzchniowe, zamieszkują w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej oraz kryterium dochodowe, które obecnie wynosi 2265,56 zł dla gospodarstw jednoosobowych i osób samotnie wychowujących dzieci. Zgodnie z § [...] ust. [...] uchwały odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, jak również informacje uzyskane w toku analizy mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Wysokość dochodu osiągniętego przez wnioskodawczynię znacznie przekracza kryterium dochodowe przewidziane przy najmie lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta. Natomiast z uwagi na fakt, że zainteresowana odmówiła podania informacji o aktualnym miejscu zamieszkania oraz warunkach mieszkaniowych tam panujących, nie można ustalić czy spełnia kryterium powierzchniowe przewidziane powołaną uchwałą. Mając powyższe na uwadze brak jest możliwości zakwalifikowania do realizacji wniosku o najem na czas nieokreślony lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie wywiodła skarżąca A. B. Skarżąca domagał się a) uchylenie uchwały Zarządu Dzielnicy [...] W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r.; b) zakwalifikowanie skarżącej do zawarcia z nią umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] W.; c) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej uchwale zarzuciła: 1) naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ("k.p.a.") polegające na pogwałceniu przez organ zasady dążenia do wyjawienia prawdy obiektywnej z poszanowaniem słusznego interesu obywatela, a także zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, 2) naruszenie przepisów art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ obowiązku realizacji zasady prawdy obiektywnej, polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, co skutkowało nieuzasadnionym przyjęciem, że skarżąca nie kwalifikuje się do umieszczenia jej na liście osób oczekujących na zawarcie z nią umowy najmu, a także naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzedstawienie w uzasadnieniu do zaskarżonej uchwały przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności przedstawionym przez skarżącą dowodom. W uzasadnieniu skargi rozwinęła poszczególne jej zarzuty podkreślając, że skarżąca nie posiada żadnego lokalu, który mogłaby określić jako jej dach nad głową. Po wyprowadzeniu się z lokalu nr [...] przy ul. [...] skarżąca korzysta z pomocy życzliwych osób, które umożliwiają jej czasowe pomieszkiwanie w należących do nich lokalach. Nie jest to jednak wynajem, ponieważ skarżącej nie stać ze względów finansowych na zapewnienie sobie własnym staraniem miejsca zamieszkania. Gdyby tak było niewątpliwie nie ubiegałaby się o wynajem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy. Ocena sytuacji mieszkaniowej skarżącej dokonana przez Urząd nie jest zatem zgodna z prawdą. Trudno analizować warunki mieszkaniowe pod kątem spełnienia kryterium metrażowego w sytuacji, gdy skarżąca nie posiada prawa do zamieszkiwania w żadnym lokalu. Były mąż skarżącej po opuszczeniu przez nią lokalu nr [...] przy ul. [...] wszczął postępowanie administracyjne o wymeldowanie z urzędu. Skarżąca nie posiada więc żadnego miejsca zamieszkania ani meldunku. W ocenie skarżącej podała ona niezbędne do rozpatrzenia wniosku informacje. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie . Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazał, że Pani A. B. podnosi w uzasadnieniu skargi, że Zarząd Dzielnicy [...] nie poddał wnikliwej analizie jej sytuacji finansowej nie biorąc pod uwagę zajęcia wynagrodzenia przez komornika do kwoty ponad 2.400 zł. Zarząd Dzielnicy [...] W. przed podjęciem uchwały o odmowie zakwalifikowania do realizacji wniosku zainteresowanej, dołożył wszelkich starań, aby szczegółowo przeanalizować sytuację mieszkaniową, materialną i zdrowotną zainteresowanej. Na podstawie zgromadzonego materiału ustalono, że średni miesięczny dochód uzyskany przez Panią A. B. w badanym okresie wyniósł 5 896,28 zł. Zaznaczyć należy, że zgodnie z § [...] pkt [...] uchwały przez dochód należy rozumieć dochód w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 180), zgodnie z którą za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Nie podlegają odliczeniu od dochodu zobowiązania finansowe, nawet jeśli stanowią one regularne obciążenie budżetu domowego. Organ podkreślił ponadto, że w przypadku Pani A. B. kryterium dochodowe, które dla gospodarstw jednoosobowych wynosi 2.265,56 zł, zostało znacznie przekroczone. Nawet gdyby przepisy dopuszczały możliwość odliczenia od dochodu kwoty 2.400 zł z tytułu zajęcia komorniczego, to dochód zainteresowanej mógłby wynosić 3.496,28 zł i nadal byłby dużo wyższy niż kryterium dochodowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Natomiast w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przechodząc do merytorycznej oceny skargi Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podkreślić w tym miejscu należy, że podstawę prawną do podjęcia zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowiły przepisy uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] W. (Dz. Urz. Woj. [...] z późn. zm.). Podejmując zaskarżoną uchwałę Zarząd Dzielnicy powołał się na § [...] oraz § [...] ust. [...] powyżej określonej uchwały. Zgodnie z § [...] przedmiotowej uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1. które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2. w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Nawiązując do przesłanek z § [...] uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. Zarząd Dzielnicy [...] wskazał, iż kryterium dochodowe, które należy spełnić wynosi 2.265,56 zł dla osób samotnych i samotnie wychowujących dzieci. Dochód skarżącej wynosi zaś w badanym okresie 5.896,28 zł. W tym miejscu Sąd wskazuje, że zgodnie z § [...] pkt [...] uchwały przez dochód należy rozumieć dochód w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2017 r. poz. 180), zgodnie z którą za dochód uważa się wszelkie przychody po odliczeniu kosztów ich uzyskania oraz po odliczeniu składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oraz na ubezpieczenie chorobowe, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych. Nie podlegają odliczeniu od dochodu zobowiązania finansowe, nawet jeśli stanowią one regularne obciążenie budżetu domowego. Tak więc przy obliczeniu dochodu nie uwzględnia się rat zaciągniętych przez skarżącą kredytów. W przypadku Pani A. B. kryterium dochodowe, które dla gospodarstw jednoosobowych wynosi 2.265,56 zł, zostało znacznie przekroczone. Warto podkreślić, że nawet gdyby przepisy dopuszczały możliwość odliczenia od dochodu kwoty 2.400 zł z tytułu zajęcia komorniczego, to dochód zainteresowanej mógłby wynosić 3.496,28 zł i nadal byłby dużo wyższy niż kryterium dochodowe przewidziane uchwałą. W toku postępowania skarżąca powoływała się na swoją sytuację zdrowotną wskazując na orzeczony umiarkowany stopień niepełnosprawności, co w jej ocenie wyłączałoby zastosowanie wobec niej kryterium z § [...] uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. W tym miejscu Sąd wskazuje, że wyłączenia dotyczące zastosowania § [...] uchwały wskazane § [...] ust. [...] odnoszą się jedynie do postanowień § [...] pkt [...] uchwały, nie obejmują natomiast kryterium dochodowego jakie skarżąca przekroczyła. Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej określa § [...] ww. uchwały. W toku postępowania skarżąca odmówiła złożenia informacji obrazujących jej warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania. Z postanowień § [...] ust. [...] uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. wynika, iż przy rozpatrywaniu wniosków osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu należy poddać wnikliwej analizie: 1) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy; 2) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela; 3) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § [...] ust. [...] pkt [...]) rozporządzenie, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, pod jakimkolwiek tytułem posiadanym prawem do lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części w okresie ostatnich pięciu lat przed dniem złożenia wniosku, a także fakt dokonania przez te osoby zamiany lokalu, budynku mieszkalnego lub jego części na lokal kwalifikujący ich do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu, oraz dodatkowo 5) w przypadku osób ubiegających się o najem lokalu socjalnego (§[...]): a) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania, b) warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i uwzględnić możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach. Zgodnie z § [...] ust. [...] powołanej uchwały, odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających przeprowadzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Jak wynika z akt sprawy, skarżąca odmówiła podania szczegółowych informacji, z których wynikałoby u kogo i pod jakim adresem zamieszkiwała w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o najem lokalu mieszkalnego z zasobów gminnych. Odmowę podania żądanych informacji uzasadniła tym, że zainteresowane osoby, u których zamieszkiwała, nie życzyły sobie podawania ich danych osobowych, wskazała jedynie ogólnie, że mieszkała na ul. [...] i [...]. Natomiast w oświadczeniu z dnia [...] lutego 2017 r. skarżąca oświadczyła, iż od momentu wyprowadzenia się od męża mieszka kątem u znajomych. Zatem należy przyjąć, iż podane przez zainteresowaną informacje mają charakter zbyt ogólny, czy wręcz sprzeczny z dokonanymi w sprawie ustaleniami, wobec tego nie mają ograniczoną wartości dowodową. Tym samym należy przyjąć, że skarżąca nie złożyła wymaganych oświadczeń, co do warunków mieszkaniowych w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunków mieszkaniowych najbliższej rodziny, aby wykluczyć możliwość wspólnego z nią zamieszkiwania (z synem). Brak przedmiotowych informacji uniemożliwia de facto przeprowadzenie szczegółowej analizy sytuacji mieszkaniowej skarżącej, czy choćby potwierdzenia oświadczenia skarżącej, iż pozostaje ona osobą bezdomną. Trzeba mieć na uwadze, iż skarżąca ubiega się o pomoc publiczną, a ta może zostać przyznana przy spełnieniu określonych przepisami prawa kryteriów. Sam fakt, iż wnioskodawczyni jest osobą rozwiedzioną i wyprowadziła się od byłego męża, a także schorowaną – umiarkowany stopień niepełnosprawności, nie jest wystarczającą podstawą do przyznania pomocy mieszkaniowej. Uniemożliwienie organowi dokonania analizy sytuacji mieszkaniowej wnioskodawczyni, w ocenie Sądu, stanowi uzasadnioną podstawę do negatywnego załatwienia jej wniosku, albowiem taki sposób załatwienia sprawy przewiduje § [...] ust. [...] uchwały z dnia [...] lipca 2009 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sad Administracyjny działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.