II SA/Wa 1644/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-02-12
Skład orzekający: Referendarz sądowy Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona, której dochody miesięczne wynoszą około 2-3 tysiące złotych, a wydatki obejmują koszty utrzymania mieszkania, prowadzenia działalności gospodarczej, leczenia i utrzymania rodziny, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w całości, ale jednocześnie powinna mieć ustanowionego radcę prawnego w ramach prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że dochody strony w wysokości 2-3 tysięcy złotych miesięcznie, mimo ponoszenia znaczących wydatków, nie uniemożliwiają uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł. Jednocześnie sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, stwierdzając, że posiadane środki nie są wystarczające na ustanowienie pełnomocnika z wyboru, co oznacza, iż strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
Skarżący S. R. i B. M. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego. Skarżący przedstawili swoją trudną sytuację materialną, wskazując na miesięczne dochody w wysokości około 2-3 tysięcy złotych oraz znaczące wydatki związane z utrzymaniem rodziny, mieszkania i prowadzeniem działalności gospodarczej. Sąd rozpoznał wnioski na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono S. R. i B. M. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. Przyznano S. R. i B. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosków S. R. i B. M., występującej w imieniu własnym oraz małoletniej N. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. R., S. R. i B. M. występującej w imieniu własnym oraz małoletniej N. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia: 1. odmówić S. R. i B. M., występującej w imieniu własnym oraz małoletniej N. M. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać S. R. i B. M., występującej w imieniu własnym oraz małoletniej N. M. prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.
Skarżący – S. R. i B. M. wnioskami z dnia 1 grudnia 2009 r., złożonymi na urzędowym formularzu, wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego.
W złożonych wnioskach, skarżący S. R. i B. M. wskazali, że mają trudną sytuację materialną i nie są w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z małoletnią N. M., mieszkają w spornym lokalu, a dochód ich gospodarstwa domowego stanowią przychody z działalności gospodarczej, prowadzonej przez S. R., w wysokości około 2-3 tysiące zł miesięcznie.
B. M. wskazała, że od 1 sierpnia 2009 r. straciła pracę, a od października 2009 r. została zatrudniona przez S. R. na umowę o pracę na 1/8 etatu, jedynie po to, aby mieć ubezpieczenie, a poza tym wraz z córką N. pozostaje na jego utrzymaniu. Podała, że jest przewlekle chora i na leki oraz dietę wydaje około 200 zł miesięcznie, ponadto na koszty utrzymania mieszkania składa się czynsz w wysokości 470 zł, opłaty za energię elektryczną - około 210 zł, gaz - około 160 zł oraz telefon, Internet i telewizję – około 230 zł. Natomiast koszty działalności gospodarczej, prowadzonej przez S. R. to składki na ZUS i księgowa – około 450 zł, eksploatacja samochodu oraz telefon komórkowy – około 1000 zł. Skarżąca wskazała, że łącznie wydatki te stanowią 2.720 zł i nie obejmują kosztów związanych z nauką córki, opłat na III Filar oraz wyżywienia. Ponadto oświadczyła, że nie ma wraz z córką żadnych oszczędności, a także przedmiotów wartościowych.
S. R. wskazał, że działalność gospodarczą podjął we wrześniu 2009 r., a wcześniej był bezrobotny i utrzymywał się z prac dorywczych. Podał, że posiada samochód marki [...] o wartości 23.000 zł, który kupił ze środków przydzielonych przez Urząd Pracy w L. na rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Powyższe wnioski zostały uzupełnione pismem S. R. z dnia 4 stycznia 2010 r., do którego zostały dołączone kopie dokumentów, poświadczających stałe koszty utrzymania mieszkania, prowadzenia działalności gospodarczej oraz wysokość uzyskiwanych dochodów, a także zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej i o numerze REGON.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do art. 245 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym i obejmować zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (doradcy podatkowego, rzecznika patentowego). Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jednocześnie częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4 cyt. wyżej przepisu).
Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Należy podkreślić, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych.
W niniejszej sprawie skarżący wskazali, że miesięczny dochód ich gospodarstwa domowego to około 2-3 tysiące zł, a wydatki ponoszone są nie tylko na niezbędne środki utrzymania. Należy więc uznać, że sytuacja materialna, przedstawiona przez skarżących nie uniemożliwia im uiszczenia wpisu w wysokości 200 zł, w szczególności, że jest to wpis solidarny i jego stosowna część przypada na skarżącego A. R. Jednak posiadane środki nie są wystarczające na ustanowienie pełnomocnika z wyboru.
Oznacza to, iż skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło