II SA/Wa 1644/09
PostanowienieWSA w Warszawie2011-06-15
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżących, polegająca na miesięcznym dochodzie gospodarstwa domowego w wysokości około 5 tysięcy złotych, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że przedstawiona przez skarżących sytuacja materialna, w tym miesięczny dochód gospodarstwa domowego w wysokości około 5 tysięcy złotych, nie uniemożliwia uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Podkreślono, że pomoc państwa jest skierowana do osób o bardzo niskich lub zerowych dochodach, a skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść tych kosztów.Stan faktyczny
Skarżący S. R. i B. M. złożyli skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie oddalającego ich skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu. Jednocześnie wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych od wpisu od skargi kasacyjnej, wskazując na trudną sytuację finansową. Przedstawili szczegółowe dane dotyczące dochodów i wydatków gospodarstwa domowego.Rozstrzygnięcie
Odmówiono S. R. i B. M., występującej w imieniu własnym oraz małoletniej N. M., przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2010 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosków S. R. i B. M., występującej w imieniu własnym oraz małoletniej N. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. R., S. R. i B. M. występującej w imieniu własnym oraz małoletniej N. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do opróżnienia lokalu mieszkalnego postanawia: odmówić S. R. i B. M., występującej w imieniu własnym oraz małoletniej N. M., przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący – S. R. i B. M., występująca w imieniu własnym oraz w imieniu małoletniej córki N.i M. - po raz pierwszy wystąpili w niniejszej sprawie o przyznanie im prawa pomocy wnioskami z dnia 1 grudnia 2009 r.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2010 r. odmówiono skarżącym prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla nich radcę prawnego z urzędu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lutego 2011 r. oddalił skargę B. M., działającej w imieniu własnym i małoletniej córki N. M. oraz S. R., odrzucił skargę A. R. oraz przyznał ustanowionemu pełnomocnikowi z urzędu stosowną kwotę, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Skarżący – S. R. i B. M., występująca w imieniu własnym oraz w imieniu małoletniej córki N. M. - w dniu 29 kwietnia 2011 r. ustanowili pełnomocnika z wyboru i wnieśli skargę kasacyjną od wydanego przez Sąd wyroku w części oddalającej wniesioną przez nich skargę. Jednocześnie złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, poprzez zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej (wnioski powyższe zostały uzupełnione w terminie).
Skarżący wskazali, że mają trudną sytuację finansową, która nie pozwala im wnieść wpisu od skargi kasacyjnej bez uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe wraz z małoletnią N. M., a na dochód ich gospodarstwa domowego składają sie przychody z działalności gospodarczej, prowadzonej przez S. R., w wysokości około 5 tysięcy zł miesięcznie.
B. M. wskazała, że jest zatrudniona przez S. R. na umowę o pracę na 1/8 etatu, jedynie po to, aby mieć ubezpieczenie, a poza tym nie posiada żadnych dochodów i dlatego wraz z córką Natalią pozostaje na jego utrzymaniu. Podała, że jest przewlekle chora i na leki oraz konieczną dietę wydaje około 300 zł miesięcznie, ponadto na koszty utrzymania mieszkania składa się czynsz w wysokości 487 zł, opłaty za energię elektryczną - około 210 zł, gaz - około 60 zł oraz telefon, Internet i telewizję – około 260 zł, a wyżywienie i środki czystości to kwota około 700 zł miesięcznie. Natomiast koszty działalności gospodarczej, prowadzonej przez S. R. to składki na ZUS oraz księgowość – około 700 zł, eksploatacja samochodu oraz telefon komórkowy – około 1.400 zł, a także spłaty kredytów, związanych z prowadzeniem działalności – około 1.000 zł. Ponadto skarżąca oświadczyła, że nie ma wraz z córką żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych.
S. R. podał, że posiada samochód marki [...] z 2001 r., który kupił ze środków przydzielonych przez Urząd Pracy na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Ponadto wskazał, że zdarzają się miesiące, kiedy brak jest dochodu i musi wówczas pożyczać pieniądze na podstawowe opłaty.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Należy zauważyć, że jedynym czynnikiem, od którego ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270z późn. zm.) uzależnia możliwość przyznania wnioskującemu żądanej pomocy w ramach prawa pomocy jest kryterium materialne.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pojęcie "utrzymanie konieczne" obejmuje środki na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych.
Należy podkreślić, że generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych.
W niniejszej sprawie skarżący wskazali, że miesięczny dochód ich gospodarstwa domowego to około 5 tysięcy zł, a wydatki ponoszone są nie tylko na niezbędne środki utrzymania. Należy więc uznać, że sytuacja materialna, przedstawiona przez skarżących nie uniemożliwia im uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł. Ponadto skarżący ustanowili pełnomocnika z wyboru, chociaż mają ustanowionego pełnomocnika z urzędu, stosownie do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2010 r. Oznacza to, iż skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie uiścić kwoty 100 zł, tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z tego względu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło