II SA/Wa 1647/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędziowie WSA Olga Żurawska – Matusiak (spraw.), , Eugeniusz Wasilewski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2014 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego – oddala skargę – Decyzją nr [...] z [...] czerwca 2010 r. Komendant Miejski Policji w [...] przyznał S. P. (dalej jako skarżący) od [...] marca 2010 r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości 11,20 zł dziennie. Decyzją nr [...] z [...] lutego 2012 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] stwierdził nieważność powyższej decyzji z powodu rażącego naruszenia przepisu art. 88 ust. 1 i art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Komendanta Głównego Policji nr [...] z [...] kwietnia 2012 r., a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 14 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1345/12 oddalił skargę na powyższą decyzję. Decyzją nr [...] z [...] kwietnia 2013 r. Komendant Miejski Policji w [...], na podstawie art. 97 ust. 5, art. 92 ust. 1 i ust. 2, art. 107 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.), § 1 ust. 1, § 7 pkt 2 i § 9 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości, szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznawania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), orzekł o obowiązku zwrotu przez skarżącego kwoty 7824,40 zł z tytułu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w okresie od [...] marca 2010 r. do [...] stycznia 2012 r. jednorazowo na wskazany rachunek bankowy w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się decyzji. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał na § 7 pkt 2 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się m.in. w przypadku uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący, wnosząc o jej uchylenie, powołał się na art. 411 § 1 Kc. i wyraził przekonanie, że przepis ten powinien mieć zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Zwrócił uwagę, że obowiązek zwrotu określonej w decyzji kwoty znacząco komplikuje jego sytuację finansową. Zaakcentował też, że uzyskując prawo do równoważnika nie sądził, że otrzymuje go wbrew prawu. Wniósł o umorzenie nałożonej na niego należności. Decyzją nr [...] z [...] maja 2013 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ przywołał treść § 7 ww. rozporządzenia i wskazał, że w sprawie bezspornym jest, iż w obrocie prawnym pozostaje prawomocna decyzja [...]KWP nr [...] z [...] lutego 2012 r. stwierdzająca nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Dlatego też brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia argumentacji podniesionej w odwołaniu, w tym wniosku strony o umorzenie spłaty nałożonej należności. W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wniósł na podstawie art. 411 Kc. o umorzenie spłaty należności 7824,40 zł z tytułu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przywołał argumentację zaprezentowaną wcześniej w odwołaniu, akcentując, że czuje się dotknięty zaistniałą sytuacją, która nie powstała z jego winy. Odnotować należy, że wraz z powyższą skargą do Sądu wpłynęła też skarga z tej samej daty na decyzję organu I instancji. Uwzględniając treść art. 52 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, Sąd potraktował skargę na decyzję Komendanta Miejskiego Policji w [...] jako uzupełnienie skargi na decyzję [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] maja 2013 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o: ‒ odrzucenie skargi na decyzję nr [...] Komendanta Miejskiego Policji w [...], wywodząc, że jest ona niedopuszczalna jako skierowana do decyzji nieostatecznej; ‒ oddalenie skargi na decyzję nr [...] [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji, podtrzymując w tym zakresie swoją dotychczasową argumentację. Odnośnie zarzutu odnoszącego się do obowiązku jednorazowego zwrotu kwoty 7824,40 zł organ zwrócił uwagę, że skarżący w tym zakresie nie zgłaszał ewentualnych żądań. Co do wniosku o umorzenie kwoty do zwrotu organ wskazał, że jest to odrębne zagadnienie, wykraczające poza przedmiot obecnego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć decyzję jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Sąd nie orzeka natomiast co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku. Dokonując oceny zasadności skargi S. P. na decyzję [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podstawą do wydania zaskarżonej decyzji była decyzja [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z [...] lutego 2012 r., stwierdzająca nieważność decyzji Komendanta Miejskiego Policji w [...] z [...] czerwca 2010 r. przyznającej skarżącemu równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego. Decyzja Komendanta Głównego Policji z [...] kwietnia 2012 r., utrzymująca w mocy decyzję z [...] lutego 2012 r. była przedmiotem osądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 14 stycznia 2013 r. oddalił skargę S. P.. Wyrok ten uprawomocnił się i ostatecznie przesądził o prawidłowości decyzji [...]Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Zaistniały stan faktyczny i prawny wskazany powyżej obligował organy, po myśli art. 92 § 2 ustawy o Policji i § 7 pkt 2 rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, do wydania zaskarżonych decyzji. To właśnie te przepisy stanowiły podstawę materialnoprawną do ich wydania. Zgodnie z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W art. 92 ust. 2 ww. ustawy zawarta została delegacja dla ministra do spraw wewnętrznych dla określenia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, wysokości oraz szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania oraz zwracania równoważnika pieniężnego, uwzględniając podmioty uprawnione do jego otrzymania, sposobu ustalania wysokości równoważnika, wzorów wymaganych dokumentów, organów właściwych do jego przyznawania, odmowy przyznania, wypłaty, cofania albo żądania jego zwrotu, a także sposobu postępowania w przypadku wystąpienia zbiegu uprawnień do jego otrzymania. W wykonaniu tej delegacji zostało wydane powołane wcześniej rozporządzenie z dnia 28 czerwca 2002 r., które w § 7 pkt 2 stanowi, że decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku uprawomocnienia się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika. Decyzja wydana w oparciu o powyższy przepis ma charakter decyzji związanej. Decyzja określana jest jako związana wtedy, gdy nie pozostawia organowi administracyjnemu "luzu administracyjnego". W sprawach, w których wprowadzona jest instytucja tzw. decyzji związanej, nie ma podstaw do stosowania zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, ze względu na jednoznaczne zdeterminowanie treści decyzji wolą ustawodawcy. W realiach rozpoznawanej sprawy powyższe oznacza, że organowi nie pozostawiono możliwości wyboru. Skoro decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika uprawomocniła się, organ mocą powyższego przepisu był zobligowany do wydania decyzji o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego. Choć z punktu widzenia skarżącego istotne, to pozostające bez wpływu na legalność zaskarżonej decyzji, są podnoszone przez skarżącego okoliczności dotyczące braku wiedzy o tym, iż równoważnik otrzymuje wbrew prawu, jak również dotyczące jego sytuacji życiowej. Orzekając w przedmiotowej sprawie organ obowiązany był jedynie do ustalenia, czy decyzja stwierdzająca nieważność decyzji o przyznaniu równoważnika jest ostateczna i do wyliczenia kwoty wypłaconego świadczenia. Wszystkie inne okoliczności są irrelewantne z punktu widzenia normy prawnej mającej w sprawie zastosowanie. Organ nie mógł badać słusznego interesu skarżącego. Regulacje prawne zawarte w przywołanych przepisach ustawy o Policji i rozporządzenia z dnia 28 czerwca 2002 r. mają charakter publicznoprawny, a nie cywilnoprawny. Do przyznanego świadczenia nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego. Rozporządzenie reguluje zasady związane z przyznawaniem równoważnika pieniężnego, jak również z jego zwrotem i w żadnym przepisie nie odsyła do przepisów cywilnoprawnych. Wobec tego przywoływany przez skarżącego przepis art. 411 Kc. nie mógł mieć w sprawie zastosowania. Wbrew wnioskowi skargi Sąd nie mógł orzec o umorzeniu dochodzonej od skarżącego kwoty, gdyż jak wskazano na wstępie, sąd administracyjny nie orzeka merytorycznie, a jedynie kontroluje legalność zaskarżonych do niego decyzji. Skarżący może natomiast ubiegać się o umorzenie należności orzeczonej zaskarżoną decyzją do zwrotu. Kwestia ta nie była jeszcze przez organ rozstrzygana, albowiem w pierwszej kolejności organ musiał określić decyzją obowiązek zwrotu przez skarżącego określonej kwoty wypłaconego równoważnika pieniężnego. To wówczas organ będzie miał możliwość przeanalizowania sytuacji życiowej i finansowej skarżącego. W ramach orzekania w przedmiotowej sprawie taka analiza nie mogła odnieść zamierzonego skutku. Zauważyć przy tym należy, że skarżący kwestionując zasadność orzeczenia do zwrotu kwoty 7824,40 zł, nie wnosił o jej rozłożenie na raty. Mając wszystkie powyższe względy na uwadze, Sąd na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.