II SA/Wa 165/19

WyrokWSA w Warszawie2019-07-17

Skład orzekający: Tomasz Szmydt, Stanisław Marek Pietras, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okres 2 lat i 11 miesięcy służby na rzecz państwa totalitarnego, stanowiący około 13,6% całkowitego okresu służby funkcjonariusza (21 lat, 5 miesięcy i 26 dni), może być uznany za "krótkotrwałą służbę" w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uzasadniającą wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej błędnie zinterpretował pojęcie "krótkotrwałej służby" w kontekście art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Okres 2 lat i 11 miesięcy służby na rzecz państwa totalitarnego, stanowiący ok. 13,6% całego okresu służby, powinien zostać uznany za krótkotrwały. Organ naruszył tym samym art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez arbitralne przyjęcie, że służba ta nie była krótkotrwała, bez odpowiedniego uzasadnienia procentowego lub indywidualnej oceny.
Stan faktyczny
Skarżący K.L. złożył skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wyłączenia stosowania wobec niego przepisów obniżających świadczenia emerytalne (art. 15c, 22a, 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy). Minister uznał, że skarżący nie spełnił przesłanek z art. 8a tej ustawy, tj. nie pełnił "krótkotrwale" służby na rzecz państwa totalitarnego (2 lata i 11 miesięcy przy łącznym stażu 21 lat, 5 miesięcy i 26 dni) ani nie wykazał, że służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia, a także nie wykazał "szczególnie uzasadnionego przypadku". Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i nieprawidłowe zastosowanie art. 8a ustawy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji i zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2019 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowa wyłączenia stosowania przepisów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego K. L. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Wa 165/19 UZASADNIENIE K.L., reprezentowany przez adwokata, wniósł skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018r. nr [...] wydaną w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15, art. 22a, art.24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno – Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy. Minister wskazał, że jak wynika z akt sprawy, strona została zwolniona ze służby w Policji w dniu [...] lutego 2009 r. i ma ustalone prawo do emerytury, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c ustawy zaopatrzeniowej. Z pisma z dnia [...] marca 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu tj. informacji o przebiegu służby wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie służby od dnia [...] września 1987 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. 2 lata i 11 miesięcy. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 21 lat, 5 miesięcy i 26 dni. Z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych pismem z dnia [...] listopada 2017 r., (znak: [...]) przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby Pan K.L. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] marca 2018 r., (znak: [...]) przekazał informację dotyczącą przebiegu służby Pana K.L. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że ww. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe. Wnioskującemu wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o udzielonych wymienionemu karach dyscyplinarnych. Brak jest również dokumentów odnoszących się do zdarzeń służbowych z narażeniem zdrowia i życia Na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie. Minister podkreślił, że przy rozstrzyganiu spraw z zakresu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Przedmiotowy art. 8a ustawy zaopatrzeniowej w pierwszym rzędzie nakłada na organ obowiązek weryfikacji spełnienia przez stronę przesłanek formalnych określonych w ust. 1 pkt 1 i 2 tego przepisu. Powyższe przesłanki są nieostre, co oznacza, że intencją ustawodawcy było zagwarantowanie uprawnionemu organowi możliwości indywidualnego podejścia do każdej sprawy poprzez wprowadzenie uznania administracyjnego. Analizując pierwszą z przesłanek formalnych, wskazać należy, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Analizując drugą z przesłanek formalnych organ wskazał, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która winna być każdorazowo oceniana indywidualnie. Analogicznie, w oparciu o wykładnię językową należy wskazać, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy, jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. W ocenie organu, rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Zaznaczenia wymaga, że postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych. Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Zauważyć jednak należy, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia rozumianej, jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Podsumowując, zadaniem organu jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego ww. przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Odnosząc się do przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, uzasadniającego wyłączenie względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, spełnienie tego warunku trzeba postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. Prawidłowość powyższego wywodu wynika z faktu, że "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. "Szczególnie uzasadniony przypadek", w ocenie Ministra zachodzi wówczas, gdy strona - poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy, organ wskazał, że w sytuacji, w której całkowity okres służby strony wynosi 21 lat, 5 miesięcy i 26 dni, z czego 2 lata i 11 miesięcy to służba na rzecz totalitarnego państwa, czyli około 13,6% całego okresu służby, to zdaniem organu służba ta nie była krótkotrwale pełniona na rzecz totalitarnego państwa, tym samym pierwsza powołana przesłanka nie jest spełniona. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony, jako krótkotrwały. Organ nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Pana K.L. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. W opinii Komendanta Głównego Policji ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie, nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby Pana K.L. Jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Przy czym zaznaczenia wymaga, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Strona w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Zarówno postawa i osiągnięcia strony w służbie, jak również charakter i warunki jej pełnienia, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie dowodzą, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z powyższego przepisu ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy ogólnie obowiązującego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. W skardze od powyższej decyzji K.L., reprezentowany przez adwokata, zaskarżając tę decyzję w całości podniósł następujące zarzuty: 1. naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji: a) uznanie, iż nie można stwierdzić, iż K.L. pełnił krótkotrwale służbę na rzecz totalitarnego państwa, podczas gdy skarżący pełnił służbę określaną w ustawie zaopatrzeniowej jako służbę na rzecz totalitarnego państwa polskiego przez okres 2 lat i 11 miesięcy, co stanowi 13,6% całego okresu służby K.L., który łącznie wynosił 21 lat 5 miesięcy i 26 dni, a w konsekwencji biorąc pod uwagę stosunek okresu służby na rzecz totalitarnego państwa do całego okresu służby, uznać należy, iż skarżący niewątpliwie spełnił przesłankę krótkotrwałości pełnienia ww. służby; b) uznanie, iż brak jest dowodów potwierdzających fakt, iż służba skarżącego była pełniona z narażeniem życia i zdrowia, podczas gdy skarżący przedłożył dowody z dokumentów potwierdzających fakt na powyższą okoliczność, tj.: - podczas pełnione misji, w kwietniu 2004 r. K.L. uczestniczył w starciach na tle etnicznym w K.– bezpośrednio brał udział w starciach, gdzie używane były granaty a także broń ostra. Wówczas aż osiemnastu policjantów z polskiego kontyngentu Jednostek Specjalnych Policji odniosło ciężkie obrażenia; - skarżący pełnił służbę z narażeniem życia i zdrowia na misjach specjalnych ONZ: w B., w K.; c) uznanie, iż K. L. nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie szczególnie wyróżniającymi się na tle pozostałych funkcjonariuszy, podczas gdy skarżący niewątpliwie zasłużył się dla obronności Rzeczypospolitej Polskiej, ale i przyczynił się do pozytywnej oceny i wizerunku Policji na misjach międzynarodowych. K.L. pełnił służbę z narażeniem bezpieczeństwa zdrowia i życia - otrzymał liczne odznaczenia i wyróżnienia za sumienną służbę na rzecz Polski co potwierdzają dowody z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy; 2. Naruszenie art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a poprzez nie podjęcie działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, polegające na pominięciu dokumentów potwierdzających fakt wybitnych osiągnięć K.L. w trakcie pełnienia służby, a także dowodów potwierdzających, iż służba K.L. była pełniona z narażeniem życia i zdrowia , a w konsekwencji braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy. 3. Naruszenie art. 8 k.p.a., w zw. z art. 11 k.p.a w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w przedmiotowej sprawie w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez brak dokonania wyczerpującej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie i braku wyjaśnienia podstaw faktycznych i prawnych podjętej decyzji tj. brak odniesienia się do twierdzeń strony w zakresie przedłożonych do wniosku dowodów z dokumentów, a także wyjaśnienia co dla organu oznacza pełnienie służby z narażeniem życia i zdrowia; 4. Naruszenie art. 8 a ustawy zaopatrzeniowej polegające na nie wyłączeniu stosowania art. 15c, art. 22 a i art., 24 a ustawy zaopatrzeniowej wobec K.L. i w konsekwencji uznaniu, iż co do skarżącego nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek w w/w ustawie, K.L. nie pełnił krótkotrwałej służby, a jego obowiązku nie były wykonywane z narażeniem zdrowia i życia. Wskazując na powyższe w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu dokumentów w postaci: zdjęć z misji z K. (styczeń 2005 r.) przedstawiającego efekt podłożenia bomby pod samochodem ONZ w P. na okoliczność wykazania, iż skarżący pełnił służbę z narażeniem życia i zdrowia; kserokopii okresowej oceny z pełnionej służby w okresie [...].01.2008 r. - r. na okoliczność potwierdzenia wykonywania sumiennej służby z narażeniem życia i zdrowia pełnionej na misjach; nagrody za udział w misji w K. na okoliczność potwierdzenia, iż K.L. pełnił służbę z zaangażowaniem i oddaniem. We wnioskach skarżący zwrócił się o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie od organu na jego rzecz kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji wskazując w szczególności, że przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały. Organ nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez K. L. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. W opinii Komendanta Głównego Policji ww. funkcjonariusz rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Policji, a dokumenty zgromadzone w sprawie, nie zawierają treści, które mogłyby podawać w wątpliwość rzetelność służby K.L.. Jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Przy czym zaznaczenia wymaga, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Strona w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga jest zasadna, albowiem organ nie dokonał rzetelnego zbadania sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra z dnia [...] listopada 2018r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec skarżącej art. 15c, art.22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Powołana ustawa przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili. Zmniejszenia emerytury lub renty inwalidzkiej dokonuje się m.in. na podstawie art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Stosownie natomiast do treści art. 8a ust. 1 ww. ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2). Decyzja wydawana przez organ na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy ma charakter decyzji uznaniowej. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się natomiast do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się, zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W sprawie niniejszej organ dokonał ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Należy przy tym podkreślić, że przesłanki wymienione w art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy powinny być spełnione łącznie. Ustawodawca, bowiem w drodze koniunkcji - przez użycie spójnika "oraz" - połączył ze sobą dwa wymogi dla skutecznego ubiegania się o wyłączenie stosowania art. 15c, art. 22a oraz art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Takie rozumienie art. 8a ust. 1 ustawy wynika z wykładni językowej. Zgodnie z jej regułami, czyli regułami języka polskiego (tzw. znaczeniem słownikowym), techniką legislacyjną (rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej - Dz. U. z 2016r., poz. 283), logiką formalną (znajdującą zastosowanie do rachunku zdań) oraz utrwaloną praktyką orzeczniczą - użycie spójników: "i", "oraz", lub "łącznie" reprezentuje koniunkcję łączną, czyli taki rodzaj relacji między zdaniami, w których zdania (wyrażenia) poprzedzające i następujące po spójniku muszą być zastosowane kumulatywnie (por. wyrok WSA w Warszawie z 10 stycznia 2019 r., II SA/Wa 636/18, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Odnosząc się do pierwszej ustawowej przesłanki należy wskazać, na słuszność argumentacji skarżącego w zakresie krótkotrwałości pełnionej przed dniem 31 lipca 1990 r. służby Z pisma z dnia [...] marca 2017r. Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wynika, że skarżący pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] września 1987r. do dnia [...] lipca 1990r., tj 2 lata i 11 miesięcy. W sprawie ustalono, że całkowity okres służby wynosi 21 lat, 5 miesięcy i 26 dni. Analizując powyższa przesłankę ustawową organ wskazał, że w sytuacji, w której całkowity okres służby strony wynosi 21 lat, 5 miesięcy i 26 dni, z czego 2 lata i 11 miesięcy to służba na rzecz totalitarnego państwa, czyli około 13,6% całego okresu służby, to zdaniem organu służba ta nie była krótkotrwale pełniona na rzecz totalitarnego państwa, tym samym pierwsza powołana przesłanka nie została spełniona. Sąd oceny tej nie podziela. Organ powołał się na słownikowe rozumienie pojęcia "krótkotrwałości" jednak nie ocenił i nie wyjaśnił, dlaczego 2 lata i 11 miesięcy służby na rzecz państwa totalitarnego, przy całkowitym okresie służby wynoszącym 21 lat, 5 miesiące i 26 dni nie może być uznany za krótkotrwały. Sąd uznał, że Minister oceniając znaczenie "krótkotrwałości służby" naruszył art.7 i 77 § 1 k.p.a. przyjmując arbitralnie, że służba skarżącego nie była krótkotrwała. Organ nie wskazał jednak, poza odniesieniem się do znaczenia encyklopedycznego, jaki procentowo okres służby uważa za krótkotrwały i nie uzasadnił tego w stopniu adekwatnym do stanu faktycznego sprawy. Należy przy tym podkreślić, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie. Jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał w porównaniu do tego okresu krótko. Zdaniem Sądu taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Nie można, bowiem w przypadku skarżącego stwierdzić, że służba na rzecz totalitarnego państwa była służbą wieloletnią i charakteryzowała się trwałością. W stanie faktycznym tej sprawy przyjąć należy, że okres 2 lat, 11 miesięcy był okresem krótkotrwałym. Organ naruszył tym samym art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni przedstawioną ocenę prawną i przyjmie, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy. Dokona również wyczerpującej oceny, co do tego, czy sprawa skarżącej stanowi szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Wyrażając ocenę w tym zakresie organ przywoła fakty dotyczące służby skarżącego, jego postawy, charakteru służby i warunków jej pełnienia, z uwzględnieniem obowiązków wykonywanych podczas misji (w tym w czasie misji w K. gdzie miały miejsca zdarzenia z użyciem broni ostrej). Należy odnieść powyższe do tych osiągnięć w służbie, które organ uznaje za wybitne czy szczególnie wyróżniające (skarżący otrzymał liczne odznaczenia i wyróżnienia za sumienną służbę). Dokonując oceny w zakresie szczególnie uzasadnionego przypadku organ weźmie przy tym pod uwagę całokształt przedstawionych okoliczności związanych z służbą skarżącego i uzasadni swoją decyzję w sposób adekwatny do konkretnego stanu faktycznego z uwzględnieniem tego, że zdaniem Sądu biorąc pod uwagę ogólny wymiar służby, okres 2 lata 9 miesięcy 12 dni (obecnie 2 lata, 6 miesięcy, 10 dni) stanowi służbę krótkotrwałą w rozumieniu art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, jak w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd nie uwzględnił w sprawie wniosku o przeprowadzenie dowodów zawartego w skardze. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki: 1) jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, 2) nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie dowodu z dokumentu jest konieczne, jeżeli bez danego dokumentu nie jest możliwe rozstrzygnięcie istniejących w sprawie wątpliwości, Postępowanie przed sądem administracyjnym nie może zmierzać do dokonania nowych ustaleń faktycznych. Sąd administracyjny nie przeprowadza postępowania dowodowego – kontroluje jedynie prawidłowość takiego postępowania przeprowadzonego przez organy administracyjne. W przedmiotowej sprawie nie było podstaw do przeprowadzenia nowych dowodów zmierzających w istocie do dokonania ustaleń faktycznych, co do których właściwy jest organ. Ponadto, zasadniczą przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji była błędna wykładnia przepisów przyjęta przez organ. Wobec powyższego przeprowadzenie dowodów wnioskowanych w skardze było zbędne.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło