II SA/Wa 165/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą postanawia: odrzucić skargę. B. B., jako emerytowany funkcjonariusz Państwowej Straży Pożarnej, został skierowany przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji na badanie komisyjne do D. Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w W. w celu uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. D. Rejonowa Komisja Lekarska w W. orzeczeniem z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] rozpoznała u B. B. jako schorzenia powodujące trwałą niezdolność do służby w Państwowej Straży Pożarnej i częściową niezdolność do pracy zarobkowej: zmiany zwyrodnieniowo-dyskopatyczne kręgosłupa wielopoziomowe zaawansowane z cechami stenozy kanału kręgowego, z ograniczeniem ruchomości szyi i cechami radikulopatii szyjnej prawostronnej w obrazie EMG i zaburzenia nerwicowe występujące pod postacią somatyczną u osoby z cechami osobowości paranoicznej (§ 86 p. 3 kol. 8 kat. C/§ 90 p. 1 kat. C). Zakwalifikowano go do drugiej grupy inwalidzkiej ze wskazaniem, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą i nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby/choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Inwalidztwo istniało od dnia 26 sierpnia 2019 r. – III grupa, od dnia 19 stycznia 2023 r. – II grupa i miało charakter trwały. Podstawę prawną orzeczenia stanowiły: ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2024 r., poz. 310, z późn. zm.), ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2024 r., poz. 1121), rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1046) i załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2392). Po rozpoznaniu odwołania B. B. od powyższego orzeczenia Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych skład orzekający w L. (CKL) orzeczeniem z dnia [...] listopada 2024 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Pismem z dnia 30 grudnia 2024 r. B. B. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie CKL wnosząc o jego zmianę poprzez ustalenie uszczerbku na zdrowiu adekwatnego do postawionych przez orzeczników rozpoznań, szczególnie specjalisty psychiatrii i neurologii, które to dotychczas były przez komisje MSWiA pomijane, a wskazują na związek z wypadkiem w służbie licznych jego schorzeń oraz zobowiązanie do zapłaty odsetek ustawowych za opóźnienie w zapłacie od kwoty stanowiącej wartość odszkodowania od upływu 30 dni od dnia rozpoczęcia procedury w niniejszej sprawie, tj. 12 października 2017 r. kiedy protokół powypadkowy i dokumentacja powinny być przekazane do RKL w W. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935); zwanej dalej P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Z przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych wynika, że orzekają one o zdolności kandydatów i funkcjonariuszy do służby, a także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznaniu ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustaleniu związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustaleniu zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy m.in.: a) rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 października 2018 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Służbie Ochrony Państwa, b) ustawa z dnia 18 lutego 2994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin. Tego rodzaju orzeczenia nie mają samodzielnego bytu, są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 93/10; z dnia 29 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 667/08; uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r., sygn. akt OPS 8/97; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1116/17; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 108/17, publ. CBOSA). W sprawie jest bezsporne, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane na skutek skierowania Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczenie wydano w przedmiocie ustalenia inwalidztwa, co oznacza że należy ono do grupy orzeczeń niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Ustalenia w powyższym zakresie nie zmienia zawarte w treści tego orzeczenia określenie "Kategoria C – trwale niezdolny do służby w Państwowej Straży Pożarnej i częściowo niezdolny do pracy zarobkowej". W sprawie jest bowiem bezsporne, że orzeczenie zostało wydane na skutek skierowania wystosowanego do komisji lekarskiej przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w zakresie uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Orzeczenie to nie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby ani kandydata, przez co nie zachodzi przesłanka badania jego zdolności do służby w kontekście powołania go do służby, ani funkcjonariusza, aby zachodziła potrzeba oceny jego zdolności do służby w kontekście przeniesienia go na inne stanowisko służbowe, czy też zwolnienia ze służby. Skarżący nie został poddany badaniu jako kandydat do służby ani jako funkcjonariusz pełniący służbę. Skarżący służby w Państwowej Straży Pożarnej nie pełni, nie zajmuje żadnego stanowiska, jest byłym funkcjonariuszem (został zwolniony ze służby w PSP w dniu [...] marca 2020 r., a więc przed wydaniem zaskarżonego orzeczenia). Zaskarżone orzeczenie nie stanowi orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby w Państwowej Straży Pożarnej, ale orzeczenie w przedmiocie inwalidztwa, które kontroli sądu administracyjnego nie podlega. Biorąc zatem pod uwagę powyższe rozważania należy stwierdzić, że rozpoznawana sprawa nie ma charakteru sprawy administracyjnej, gdyż zaskarżony akt nie mieści się w katalogu aktów prawnych lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. – i jako taki – nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. .