II SA/Wa 1651/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-17
Skład orzekający: Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych i czy przysługuje mu ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi na decyzję ZUS o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku?Ratio decidendi
Skarżący z mocy prawa jest zwolniony od kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, jednakże prawo do ustanowienia adwokata z urzędu przysługuje tylko osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Wnioskodawca nie wykazał spełnienia tej przesłanki, w szczególności nie uzupełnił informacji o dochodach pełnoletniej córki, co uniemożliwiło ustalenie rzeczywistej sytuacji majątkowej, dlatego wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony.Stan faktyczny
Z. O. złożył skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z czerwca 2011 r. o odmowie przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Wnioskował o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący jest całkowicie niezdolny do pracy, mieszka z rodziną, której dochody i wydatki zostały częściowo przedstawione, jednak nie uzupełnił informacji o dochodach pełnoletniej córki, co uniemożliwiło pełną ocenę sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oraz odmówiono ustanowienia adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi Z. O. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia 1. oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, 2. odmówić ustanowienia adwokata.
Z. O. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia
od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi
na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2011 r.
nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, a do takich należy niniejsza sprawa, nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
Na mocy powołanego przepisu skarżący z mocy prawa zwolniony jest
zatem w niniejszej sprawie od ponoszenia kosztów sądowych w toku całego postępowania, a zatem również przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Z tego względu, na podstawie art. 254 § 1, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w zw.
z art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a. orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika wskazać należy, iż prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym między innymi tylko ustanowienie adwokata, przysługuje osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 i art. 245 § 3 P.p.s.a.).
Na podstawie informacji zawartych w urzędowym formularzu wniosku
o przyznanie prawa pomocy oraz w nadesłanych zaświadczeniach i rachunkach ustalono, co następuje.
Skarżący jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. We wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, synem, dwiema córkami, z których jedna jest małoletnia i wnukiem. Żona wnioskodawcy uzyskuje dochód w wysokości
5.359,54 zł brutto miesięcznie, syn uzyskuje 2.915,44 zł brutto miesięcznie. Dochodu pełnoletniej córki nie podano. Stałe miesięczne wydatki stanowią: czynsz 666 zł, opłata za wodę 276 zł, za energię elektryczną 160 zł, telefon 66,96 zł, M. 58,49 zł, lekarstwa dla skarżącego 250 zł, koszt dojazdu do lekarza 300 zł, koszt specjalnego pokarmu dla skarżącego 400 zł. Majątek stanowi mieszkanie o powierzchni 58,57 zł. Innego majątku, w tym oszczędności, strona nie posiada.
Z uwagi na to, że w urzędowym formularzu brak było pełnych informacji
o dochodach osiąganych przez wszystkie osoby pozostające we wspólnym gospodarstwie domowym, skarżący pismem z dnia 2 lutego 2012 r. wezwany został
do złożenia w rubryce nr 10 urzędowego formularza oświadczenia o dochodach uzyskiwanych przez pełnoletnią córkę. W przypadku, gdy córka nie uzyskuje dochodów skarżący obowiązany był oświadczyć, czy zarejestrowana jest jako osoba bezrobotna.
W nadesłanym na wezwanie urzędowym formularzu nie uzupełniono w tym zakresie rubryki nr 10. Strona nie złożyła również odrębnego oświadczenia
o uzyskiwaniu bądź nieuzyskiwaniu dochodów przez pełnoletnią córkę.
Prawo pomocy powinno być przyznawane wówczas, gdy strona jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej, a odmowa przyznania prawa pomocy uniemożliwiałaby dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji przedstawionych przez stronę. Rzeczywista sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie może budzić żadnych wątpliwości.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca nie złożył na żądanie oświadczenia
o wysokości dochodów uzyskiwanych przez pełnoletnią córkę. Nie oświadczył też,
że nie uzyskuje ona żadnych dochodów. Powyższe uniemożliwia ustalenie rzeczywistego dochodu uzyskiwanego w gospodarstwie domowym.
Nadto, biorąc pod uwagę dane dotychczas przedstawione przez skarżącego, stwierdzić należy, że strona nie wykazała, iż spełnia przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy. Wykazany w urzędowym formularzu dochód miesięczny brutto wynosi 8.274,98 zł. Na jedną osobę w gospodarstwie domowym przypada zatem kwota 1.379,13 zł brutto miesięcznie. Wszystkie wymienione przez wnioskodawcę wydatki, w tym koszty lekarstw, dojazdów do lekarza oraz koszty specjalnego pokarmu, stanowią łącznie kwotę 2.177,45 zł. Uwzględniając nawet zatem te niepełne dane
nie można stwierdzić, że skarżący znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie
i rodziny.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie 2 postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło