II SA/Wa 1651/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-09-07
Skład orzekający: Danuta Kania
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu, jest zasadne, jeśli strona powołuje się na podeszły wiek i zły stan zdrowia jako przyczynę niewykonania wezwania do uzupełnienia braków?Ratio decidendi
Zarządzenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania jest zasadne, jeśli strona, mimo wezwania, nie złożyła wniosku na wymaganym urzędowym formularzu. Niezachowanie tej formy stanowi brak formalny, który podlega usunięciu przez wezwanie, a jego nieuzupełnienie skutkuje pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, zgodnie z art. 257 PPSA. Podeszły wiek i zły stan zdrowia nie zwalniają strony z obowiązku złożenia wniosku na urzędowym formularzu.Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz o zwolnienie z opłaty kancelaryjnej i ustanowienie adwokata z urzędu. Sąd przesłał jej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, wzywając do uzupełnienia braków w terminie. Strona nie uzupełniła wniosku, powołując się na podeszły wiek i zły stan zdrowia. Referendarz sądowy pozostawił wniosek bez rozpoznania. Strona złożyła sprzeciw od tego zarządzenia.Rozstrzygnięcie
Utrzymano w mocy zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08 sierpnia 2016 r. o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 07 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. Z. od zarządzenia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1651/15 pozostawiającego wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi A. Z. i E. Z. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia kosztów procesu postanawia - utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 08 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1651/15 o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 07 lipca
2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1651/15 oddalił skargę A. Z. i E. Z. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia kosztów procesu.
Pismem z dnia 14 lipca 2016 r. E. Z. wystąpił do Sądu z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia przedmiotowego wyroku. W treści przedmiotowego pisma skarżący zawarł wniosek o zwolnienie z opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczany na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przesłał skarżącemu, przy piśmie z dnia 15 lipca 2015 r., urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, celem jego wypełnienia i zwrotu do Sądu w terminie siedmiu dni. Sąd pouczył skarżącego, że skutkiem nienadesłania w wyznaczonym terminie wypełnionego formularza wniosku będzie, stosownie do treści art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej: ppsa, pozostawienie wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Zgodnie bowiem z tym przepisem, wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania.
Wezwanie Sądu wraz z urzędowym formularzem wniosku o przyznanie prawa pomocy doręczono skarżącemu w dniu 18 lipca 2016 r.
E. Z. nie wykonał wezwania Sądu i nie nadesłał wypełnionego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 15 lipca 2016 r., skarżący pismem z dnia 25 lipca 2016 r. wyjaśnił, że jego podeszły wiek i zły stan zdrowia uniemożliwił wykonanie wezwania. W związku z powyższym wystąpił do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy na podstawie wniosku z dnia 14 lipca 2016 r., który, w jego opinii, spełnia wymogi art. 252 ppsa.
Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 08 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1651/15 pozostawiono wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, z uwagi na to, że przedmiotowy wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu, a wezwanie dotyczące jego wypełnienia nie zostało wykonane.
Odpis ww. zarządzenia referendarza sądowego skarżący otrzymał w dniu 12 sierpnia 2016 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki w aktach sprawy).
Pismem z dnia 19 sierpnia 2016 r. (19 sierpnia 2016 r. – data stempla pocztowego na kopercie zawierającej przedmiotowe pismo), skarżący złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od przedmiotowego zarządzenia referendarza sądowego, ponownie wnioskując o pozytywne załatwienie wniosku z dnia 14 lipca 2016 r.
W treści pisma stanowiącego sprzeciw skarżący podał, że w piśmie z dnia 25 lipca 2016 r. szczegółowo wskazał powód uniemożliwiający wykonanie wezwania Sądu z dnia 15 lipca 2016 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Należy stwierdzić, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 09 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658). Postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną po tej dacie, dlatego stosownie do treści art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), stosuje się w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą.
Stosownie do treści art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpatrując sprzeciw od zarządzenia i postanowień referendarza sądowego, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w tym od zarządzeń o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 6 ppsa), sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Wniesienie sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 ppsa). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 ppsa).
Zgodnie z art. 243 § 1 cyt. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1). Prawo to może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Zgodnie z treścią art. 252 § 2 pppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Natomiast zgodnie z art. 257 pppsa wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 21 kwietnia 2008 r. (sygn. akt I OPS 1/08, publ. ONSAiWSA 2008 r. z. 5, poz. 74) niezachowanie określonego w art. 252 § 2 ppsa wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, jak to miało miejsce w okolicznościach niniejszej sprawy, jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w zw. z art. 257 tej ustawy, który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu, bez względu na to, czy wniosek złożyła osoba fizyczna, czy osoba prawna lub inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej.
W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący, mimo skierowanego do niego wezwania, nie uzupełnił braków wniosku o przyznanie prawa pomocy i nie nadesłał wymaganego, urzędowego formularza PPF, uprzednio przesłanego mu w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z dnia 14 lipca 2016 r. Stwierdzić trzeba, iż postępowanie sądowe, w tym postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W tej sytuacji wobec dyspozycji art. 257 ppsa, zasadnie pozostawiono wniosek skarżącego bez rozpoznania.
Natomiast pozostawienie bez rozpoznania przedmiotowego wniosku, nie stoi na przeszkodzie złożeniu przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy we właściwej formie.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie w związku z art. 260 § 1 w związku z art. 257 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło