II SA/Wa 1653/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi D. K. na postanowienie Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia stawki uposażenia zasadniczego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego na rzecz skarżącego D. K. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. D. K., dalej: "skarżący", był agentem specjalnym Wydziału [...] Delegatury CBA w [...] i został zwolniony ze służby z dniem [...] stycznia 2024 r. decyzją personalną z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...], na podstawie art. 64 ust. 3 oraz art. 54 ust. 1, 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz.U. z 2022 r., poz. 1900 oraz z 2023 r. poz. 240, 347 i 1834) a także § 18 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2000 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. z 2015 r., poz. 503). Skarżący pismem z dnia 17 czerwca 2024 r. skierował do Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego, dalej: "Szef CBA", "organ", wniosek o odpowiednie proporcjonalne zwiększenie uposażenie zasadniczego, jak również pozostałych składników uposażenia (liczone w odniesieniu do zwiększonego wymiaru uposażenia zasadniczego), w związku z realizacją celów ustawy budżetowej oraz rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat (Dz.U. z 2024 r. poz. 745). Uzasadniając ww. wniosek wskazał, że zgodnie z ww. rozporządzeniem, stawki uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy uległy zwiększeniu począwszy od dnia 1 stycznia 2024 r. Jego uposażenie miesięczne na dzień 18 grudnia 2023 r. składało się z: 1. uposażenia zasadniczego, obejmującego: a) stawkę uposażenia zasadniczego: 7.870.00 zł . b) kwotę stanowiącą 21% stawki uposażenia zasadniczego z tytułu wysług lat, 2. premię w wysokości 20% uposażenia zasadniczego, o którym mowa w pkt 1. Zgodnie z treścią ww. rozporządzenia, z dniem 1 stycznia 2024 r. jego uposażenie zasadnicze na stanowisku agent specjalny winno wynosić minimalnie 7.500 zł w przedziale od 7.500 zł do 10.140 zł - wynikającym z załącznika do rozporządzenia. Mocą poprzednio obowiązującego rozporządzenia w sprawie zmiany stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy CBA i innych świadczeń z dnia 13 września 2023 r., przedział ten kształtował się pomiędzy 7.500 zł a 8.450 zł. Zdaniem wnioskodawcy, konsekwencją tego stanu rzeczy winno być zatem wydanie nowej decyzji personalnej, uwzględniającej zmiany wynikające z rozporządzenia, począwszy od dnia 1 stycznia 2024 r. a następnie - dokonanie wypłaty wyrównania uposażenia funkcjonariusza za miesiąc styczeń 2024 r. oraz stosownej waloryzacji wypłaconych w związku ze zwolnieniem ze służby świadczeń - odprawy związanej z przejściem na emeryturę, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz części trzynastej pensji za rok 2024. Szef CBA postanowieniem z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...], na podstawie art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia stawki uposażenia zasadniczego uznając, że ustalenie wysokości stawki uposażenia zasadniczego jest aktem z zakresu podległości służbowej. Zdaniem organu, funkcjonariuszowi CBA (również byłemu funkcjonariuszowi CBA) nie przysługuje roszczenie o awans na wyższy stopień służbowy lub o podwyższenie wysokości stawki uposażenia zasadniczego, a tym samym możliwość żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawach wynikających z relacji między przełożonym i podwładnym. Pismem z dnia 5 września 2024 r. skarżący, działając przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Szefa CBA z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia stawki uposażenia zasadniczego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1. § 1 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października 2010 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy CBA oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat, poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie i nie wszczęcie postępowania administracyjnego w związku z wejściem w życie w dniu 1 lutego 2024 r. z mocą od dnia 1 stycznia 2024 r. ustawy budżetowej na rok 2024 z dnia 18 stycznia 2024 r. oraz wejściem w życie w dniu 1 czerwca 2024 r. z mocą od dnia 1 stycznia 2024 r. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz nie wydania decyzji personalnej w przedmiocie ustalenia nowej wysokości uposażenia zasadniczego powiększonej o wartość 20% od dnia 1 stycznia 2024 r., czyli o wartość wynikającą ze średniorocznego wskaźnika wynagrodzeń w sferze budżetowej i w konsekwencji ze zwiększenia stawek maksymalnych w załączniku do nowelizowanego rozporządzenia, tj. Tabeli stawek uposażenia zasadniczego funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego w sytuacji, gdy w dacie wejścia w życie ww. aktów prawnych, skarżący pełnił służbę zawodową na stanowisku agenta specjalnego, a w chwili obecnej pozostaje byłym już funkcjonariuszem CBA, co jednoznacznie wskazuje na zasadność żądania, iż przysługuje mu roszczenie o podwyższenie wysokości stawki uposażenia zasadniczego, a tym samym możliwość żądania wszczęcia postępowania administracyjnego w tymże przedmiocie, 2. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 ust. k.p.a., art. 12 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć oczywisty wpływ na wynik sprawy oraz błędne przyjęcie, że wniosek skarżącego w przedmiotowym zakresie jest aktem z zakresu podległości służbowej w sytuacji, gdy skarżący w dniu składania wniosku z dnia [...] czerwca 2024 r. nie pełnił już czynnej służby zawodowej, a jego żądanie w swej istocie nie zmierza do swoistego awansu rozumianego, jako przeniesienie na wyższe stanowisko służbowe, a jedynie do wydania decyzji ustalającej nową wysokość uposażenia zasadniczego powiększoną o wartość 20% od dnia 1 stycznia 2024 r. (jeszcze na datę pełnienia czynnej służby) w związku z wejściem w życie cytowanych przepisów. Skarżący, wskazując na powyższe, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lipca 2024 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Warunki rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym ustawodawca określił w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a." Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Natomiast art. 120 p.p.s.a. wskazuje, iż w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., który stanowi, że w sytuacji gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten ustanawia dwie podstawy do odmowy wszczęcia postępowania: podmiotową – wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną i przedmiotową – z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Obie te przyczyny uniemożliwiają w ogóle procedowanie w sprawie i załatwienie wniosku w formie decyzji administracyjnej. Przyczyny te muszą być znane organowi w chwili złożenia wniosku i być oczywiste. Na tym etapie postępowania organ bada jedynie kwestie formalne, tj., czy istnieją podstawy do wszczęcia postępowania w przedmiocie wniosku, nie podejmując analizy zasadności wniosku. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. "z innych uzasadnionych przyczyn" może mieć miejsce w sytuacjach oczywistych, tj. gdy "na pierwszy rzut oka" można stwierdzić, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania (por. wyroki NSA: z 26 lutego 2020 r., sygn. akt I OSK 2205/17; z 20 listopada 2017 r., sygn. akt II GSK 1706/17). W doktrynie wskazuje się, że "inne uzasadnione przyczyny", to przypadki pierwotnej bezprzedmiotowości postępowania, tj. a) wniesienie żądania przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych; b) wniesienie żądania w sprawie, która nie podlega załatwieniu w formie decyzji administracyjnej; c) wniesienie żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją; d) wniesienie żądania w sprawie, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji; e) wniesienie żądania po upływie terminu określonego w ustawie dla dochodzenia określonych praw (przedawnienie materialnoprawne) - (por. Z. R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211-212). Sprawa sprowadza się do oceny, czy rozpatrzenie wniosku skarżącego o zwiększenie uposażenia zasadniczego i innych składników uposażenia powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej, czy też zachodziły podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w tym przedmiocie. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżącemu, pełniącemu służbę w CBA do [...] stycznia 2024 r., w związku z zakończeniem służby, przysługiwało uposażenie do 31 stycznia 2024 r. Wobec żądania zmiany uposażenia począwszy od dnia 1 stycznia 2024 r. w związku z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego, zaistniała sytuacja faktyczna wymagająca wydania rozstrzygnięcia merytorycznego. W ustawie z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 184) przewidziano, w jakich przypadkach zachodzi konieczność wydania decyzji (art. 54 ust. 1 i 3, art. 89 ust. 4c, art. 89 ust. 4g, art. 93d ust. 1). Szef CBA zobligowany jest także do załatwiania w drodze decyzji spraw wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 10 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 503). W przepisie tym zostały ujęte sprawy z zakresu przyznania, podwyższenia, obniżenia lub zawieszenia wypłaty uposażenia zasadniczego lub premii. Zgodnie zaś z § 4 ust. 2 tego rozporządzenia, sprawy osobowe, o których mowa w ust. 1 pkt 1-14, załatwia się na piśmie w formie decyzji. Decyzję włącza się do akt osobowych funkcjonariusza. Zgodnie z art. 89 ustawy o CBA, prawo do uposażenia powstaje z dniem powołania, powierzenia obowiązków albo mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe (ust. 1). Z tytułu służby funkcjonariusz otrzymuje jedno uposażenie i inne świadczenia pieniężne (ust. 2). Uposażenie składa się z uposażenia zasadniczego i premii oraz z dodatku specjalnego i dodatku stołecznego, w przypadku ich przyznania (ust. 3). Funkcjonariusz otrzymuje premię, której wysokość kształtuje się do 30% uposażenia zasadniczego, jednak nie mniej niż 1% (ust. 4). Z kolei ust. 5 stanowi, że przeciętne uposażenie funkcjonariuszy stanowi wielokrotność kwoty bazowej, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa. Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, wielokrotność kwoty bazowej, o której mowa w ust. 5, jednak nie może ona być niższa niż 3,5-krotność kwoty bazowej, uwzględniając specyfikę i warunki pełnionej służby (ust. 6). Uposażenie jest płatne miesięcznie z góry (ust. 7). Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7 października 2008 r. w sprawie wielokrotności kwoty bazowej stanowiącej przeciętne uposażenie funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego, na podstawie art. 89 ust. 6 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (Dz. U. Nr 104, poz. 708, z późn. zm.), ustalono wielokrotność kwoty bazowej stanowiącej przeciętne uposażenie funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego na 3,50. Skarżący decyzją personalną z dnia [...] grudnia 2023 r. został z dniem [...] stycznia 2024 r. zwolniony ze służby w CBA. W związku z tym, jego prawo do uposażenia wygasło z ostatnim dniem służby. Na dzień złożenia wniosku i wydawania przedmiotowego postanowienia, skarżący pozostawał na zaopatrzeniu emerytalnym, jednak zmiany stawki uposażenia zasadniczego oraz wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat żąda od dnia 1 stycznia 2024 r. w oparciu o § 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja 2024 r. w sprawie zmiany rozporządzenia w sprawie stawek uposażenia zasadniczego na poszczególnych stanowiskach służbowych funkcjonariuszy Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Rozpoznając sprawę ponownie, organ powinien uwzględnić ocenę prawną Sądu, w szczególności to, że przedmiotem żądania objętego wnioskiem z dnia [...] czerwca 2024 r. jest sprawa osobowa, która powinna być rozstrzygnięta decyzją administracyjną. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a., jak w punkcie 1 sentencji. Zaś o kosztach postępowania - w pkt 2 sentencji wyroku, na które złożyło się wynagrodzenie pełnomocnika (480 zł) - Sąd orzekł w myśl art. 200 w związku z art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz. U. 2023 r., poz. 1964).