II SA/Wa 1654/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Jacek Fronczyk, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu spłaty rat z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2010 r. 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d i art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.) w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej: kpa, odmówił M. K. odroczenia terminu spłaty rat określonych w decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. M. K. wniósł do Wojewody [...] odwołanie od przedmiotowej decyzji. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 76 ust. 7 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2010 r. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że M. K. na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 2008 r. o przyznaniu osobie bezrobotnej jednorazowo środków otrzymał jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej w wysokości [...] zł. Gwarancję zwrotu otrzymanych środków stanowił akt notarialny o poddaniu się egzekucji. W związku z niewywiązywaniem się przez wymienionego z warunków umowy w dniu [...] września 2009 r. została ona wypowiedziana. Pismem z dnia [...] października 2009 r. M. K. wystąpił z prośbą o rozłożenie spłaty powstałego zobowiązania na 12 miesięcznych rat, argumentując powyższe trudną sytuacją firmy oraz problemami zdrowotnymi. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Prezydent [...] orzekł o rozłożeniu kwoty [...] zł z tytułu przyznania jednorazowych środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej na raty. W dniu [...] listopada 2009 r. wymieniony ponownie wystąpił z prośbą o rozłożenie spłaty zobowiązania na 26 rat po [...] zł i 1 rata w wysokości [...] zł. Po jej rozpoznaniu Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. zmienił decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. w części dotyczącej ilości i wysokości rat o rozłożeniu kwoty [...] zł na 21 rat po [...] zł i 1 rata po [...] zł. Następnie pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. M. K. wystąpił do Urzędu Pracy [...] z prośbą o przesunięcie płatności raty za miesiąc kwiecień 2010 r. w wysokości [...] zł, na co UP wyraził zgodę do dnia [...] maja 2010 r. W kolejnym piśmie wymieniony ponownie zwrócił się do Urzędu Pracy o przesunięcie płatności raty za miesiąc kwiecień 2010 r. w wysokości [...] zł do [...] czerwca 2010 r. Prośba została rozpatrzona odmownie, a M. K. został wezwany do zapłaty niezwłocznie kwoty [...] zł oraz poinformowany o terminie spłaty kolejnej raty w kwocie [...] zł do [...] czerwca 2010 r. W dniu [...] czerwca 2010 r. ww. wystąpił z podaniem o zawieszenie spłaty zobowiązań do [...] września 2012 r., uzasadniając powyższe tym, że nie jest w stanie ich spłacić. Po rozpoznaniu przedmiotowego podania Prezydent [...], biorąc pod uwagę całokształt zgromadzonego w postępowaniu materiału, decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] odmówił M. K. odroczenia terminu spłaty rat określonych w decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. z tytułu zwrotu przyznanych jednorazowo środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej. Od przedmiotowej decyzji strona wniosła odwołanie. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji, uznając na podstawie całego zgromadzonego w postępowaniu materiału, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż po [...] września 2012 r. M. K. będzie spłacał zobowiązanie, nie naruszył przepisów kpa, ani przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tym samym skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa nie ma podstaw do jej zmiany. Pismem z dnia 07 października 2010 r. M. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r., wnosząc o jej zmianę bądź skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że jest osobą zarejestrowaną w urzędzie pracy, która poszukuje pracy, płaci czynsz i ponosi inne wydatki, tym samym spełnia przesłanki odroczenia terminu spłaty rat z tytułu zwrotu przyznanych mu jednorazowo środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując że skarga nie ma uzasadnienia w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze wyjaśnił, że nie wnoszą one nowych okoliczności, zarówno natury materialnej, jak i formalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 138 § 1 pkt 1 kpa, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji jest konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy, że jego ocena jest co do istoty taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak i pod względem celowości. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), zgodnie z którym starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. W myśl art. 46 ust. 2 i 3 ww. ustawy, podmiot prowadzący działalność gospodarczą, który otrzymał refundację kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego, jest obowiązany dokonać zwrotu otrzymanych środków wraz z odsetkami, jeżeli zatrudniał na utworzonym stanowisku pracy skierowanego lub skierowanych bezrobotnych w pełnym wymiarze czasu pracy łącznie przez okres krótszy niż 24 miesiące albo naruszył inne warunki umowy o refundację (ust. 2). Osoba, która otrzymała z Funduszu Pracy jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej, założenie lub przystąpienie do spółdzielni socjalnej, jest obowiązana dokonać zwrotu otrzymanych środków wraz z odsetkami, jeżeli prowadziła działalność gospodarczą lub była członkiem spółdzielni socjalnej przez okres krótszy niż 12 miesięcy albo naruszone zostały inne warunki umowy dotyczące przyznania tych środków (ust. 3). Użyte w przepisie art. 76 ust. 7 cyt. ustawy, sformułowanie "może odroczyć termin płatności" oznacza, że podejmowane na tej podstawie decyzje mają charakter uznaniowy, co wskazuje, że organ wydając decyzję posiada swobodę działania i możliwość wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy. W związku z powyższym sądowa kontrola decyzji tego rodzaju jest ograniczona, sprowadza się do badania przez Sąd, czy decyzja nie nosi cech dowolności, tzn. czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych, kontrola ta nie obejmuje natomiast celowości zaskarżonej decyzji. Jednak pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, że ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Przepis art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wskazuje cztery samodzielne przesłanki, warunkujące odroczenie terminu płatności jednorazowo przyznanych środków, wyznaczając tym samym granice uznania administracyjnego. Pierwszą z nich jest przesłanka nieposiadania majątku, z którego można dochodzić należności, drugą przesłankę jest możliwość pozbawienia osoby, która otrzymała jednorazowo środki lub osoby pozostającej na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania, kolejna przesłanka to śmierć osoby, która otrzymała jednorazowo środki bez pozostawienia majątku, z którego można dochodzić należności, czwartą przesłankę stanowi uzasadnione przypuszczenie nieuzyskania w postępowaniu egzekucyjnym kwoty jednorazowo przyznanych środków, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że M. K., jako osobie bezrobotnej, na podstawie umowy z dnia [...] grudnia 2008 r., zawartej pomiędzy wymienionym a Prezydentem [...], przyznano jednorazowo środki, w kwocie [...] zł, na podjęcie działalności gospodarczej. W związku z niewywiązaniem się przez M. K. z warunków przedmiotowej umowy została ona wypowiedziana, a ww. został wezwany do zapłaty należności głównej ([...] zł) wraz z odsetkami ([...] zł), co łącznie stanowiło kwotę [...] zł. Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] Prezydent [...] zmienił swoją poprzednią decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. o rozłożeniu kwoty powstałego zobowiązania na raty i orzekł o rozłożeniu na raty kwoty [...] zł z tytułu przyznania jednorazowych środków na rozpoczęcie działalności gospodarczej (21 rat po [...] zł i 1 rata po [...] zł). Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. M. K. zwrócił się do Dyrektora Urzędu Pracy [...] o zawieszenie spłaty zobowiązań do [...] września 2012 r., argumentując powyższe brakiem pracy (brak aktualnego czynnego prawa do wykonywania zawodu lekarza), istnieniem innych zobowiązań finansowych (opłata czynszu za mieszkanie, spłata kredytu). Zgodnie z art. 77 kpa, organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Natomiast w myśl art. 80 kpa, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W przypadku uznania administracyjnego decyzja zgodna z prawem powinna być poprzedzona rzetelnym przeprowadzeniem postępowania dowodowego, poprawną oceną zgromadzonych dowodów oraz wyjaśnieniem powodów podjętego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, rozpatrzenie materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie nie było na tyle wystarczające, aby pozwoliło organowi uzyskać jednoznaczne ustalenia faktyczne i prawne, które doprowadziły do rozstrzygnięcia sprawy. Ocena całokształtu zgromadzonego w postępowaniu materiału dowodowego, zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej, sprowadza się jedynie do stwierdzenia, że po stronie skarżącego brak jest podstaw do przyjęcia, że będzie on spłacał podjęte zobowiązanie. Powyższe nie pozwala przyjąć, że przesłanki, o których mowa w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zostały należycie zbadane i rozważone. Tym samym w ocenie Sądu, organy obu instancji podjęły decyzje bez wyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ zamiast dokonać oceny stanu faktycznego pod kątem przesłanek z powyższego przepisu, nie uczynił tego, a w sposób autorytatywny, w oderwaniu od podstaw prawnych, ocenił, że skarżący nie będzie spłacał podjętego zobowiązania. W konsekwencji, wobec stwierdzonych uchybień, zasadne było uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jaki i decyzji ją poprzedzającej. Rozpoznając ponownie sprawę organ powinien wnikliwie zbadać materiał dowodowy pod kątem istnienia przesłanek określonych w pkt 1-4 ust. 7 art. 76 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, z uwzględnieniem poczynionych przez Sąd uwag. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.),orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 cytowanej ustawy. ----------------------- 2