II SA/Wa 1657/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. K. z dnia 26 września 2012 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi D. K., J. K. i Stowarzyszenia [...] na uchwałę Zarządu [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie skierowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego postanawia: - odmówić D. K. przyznania prawa pomocy - Zarząd [...] uchwałą z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w sprawie skierowania D. K. i J. K. do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, skierował D. K. i J. K. do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nr [...] przy [...] na okres do dnia 31 grudnia 2014 r. Jako podstawę prawną wydanej uchwały Zarząd wskazał art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.) oraz § 28 ust. 1 w związku z § 14 ust. 1 pkt 3 uchwały Rady [...] z [...] lipca 2009 r. nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład zasobu mieszkaniowego [...] . W uzasadnieniu uchwały powołał się na konieczność realizacji wyroku eksmisyjnego z [...] października 2011 r. sygn. akt [...] . Powyższa uchwała stała się przedmiotem skargi D. K., J. K. i Stowarzyszenia [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wnosili o uchylenie lub stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi podnieśli, że przyznany lokal nie uwzględnia szczególnych potrzeb wynikających ze złego stanu zdrowia D. K. i J. K. oraz struktury rodziny składającej się z rodzeństwa odmiennej płci. Wraz ze skargą D. K. złożyła wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. We wniosku podała, że jest osobą wymagającą stałej pomocy lekarskiej i przez to znaczna cześć emerytury przeznaczana jest na zakup leków. Dodatkowo wskazała, ze jest zobowiązana do uiszczania wysokich opłat za najem lokalu, w którym zamieszkuje. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie wskazując, że procesował sprawę prawidłowo i nie naruszył żadnych zasad postępowania ani przepisów obowiązujących przy rozstrzyganiu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Przyznanie prawa pomocy następuje w przypadku spełnienia dwóch kategorii przesłanek. Pierwszą z nich reguluje art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - dalej jako P.p.s.a.) i jest nią wykazanie przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Druga przesłanka określona w art. 247 P.p.s.a. ma charakter negatywny, bowiem jej wystąpienie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, nawet przy spełnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub choćby częściowym. W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że potrzeba zastosowania art. 247 P.p.s.a. zachodzi przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia z uwagi na zajście przesłanek określonych w art. 58 § 1 P.p.s.a. lub też gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że skarga nie może zostać uwzględniona. Chodzi więc o sytuację, w której obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (vide J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 508). W związku z powyższym wskazać należy, że art. 3 § 2 P.p.s.a. stanowi, że sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach oraz na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania we wskazanych wyżej przypadkach. Sądy administracyjne są zatem właściwe wyłącznie do rozpatrywania skarg w sprawach określonych powyżej. Przedmiotem skargi jest uchwała Zarządu [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] kierująca D. K. do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego wchodzącego w skład mieszkaniowego zasobu [...] , położonego w [...] lokal nr [...] . W sprawie tej, organy prowadziły postępowanie w oparciu o przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, która określa zasady gospodarowania mieszkaniowym zasobem gminy. Ustawa ta nie przewiduje załatwiania spraw dotyczących lokali socjalnych w formie jakiegokolwiek aktu administracyjnego wydawanego w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Z art. 23 tej ustawy wynika, że uzyskanie prawa do lokalu socjalnego następuje na podstawie umowy najmu. Zarówno oferta zawarcia umowy, jak i sama czynność zawarcia umowy najmu stanowi czynność cywilnoprawną, a więc w przypadku kwestionowania przez stronę zainteresowaną jej warunków, jako sprawa cywilna podlega rozstrzygnięciu przed sądem powszechnym na podstawie art. 1 i art. 2 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Oznacza to, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie podlega kognicji sądu administracyjnego, ponieważ jej przedmiotem jest żądanie nie mieszczące się w zakresie właściwości tego sądu. Z tego też względu jest oczywiście bezzasadna. Dlatego też, na podstawie art. 247 P.p.s.a., D. K. nie przysługuje prawo pomocy.