II SA/Wa 1658/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.) Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska WSA Iwona Dąbrowska Protokolant Beata Gibzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi W. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską - oddala skargę - Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a Kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania W. R. od decyzji Komendanta [...] Policji [...] z dnia [...] maja 2009 r. cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje: Cofnięcie W. R. pozwolenia na broń palną myśliwską nastąpiło z powodu uzasadnionej obawy, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy). Powyższą obawę organ I instancji powziął w wyniku uzyskania z Prokuratury Okręgowej [...] aktu oskarżenia z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt [...], zarzucającemu W. R. popełnienie czynu z art. 286 § 1 Kk w zw. z art. 294 § 1 Kk, tj. o to, że działając w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru osiągnięcia korzyści majątkowej, na prowadzonych w ramach działalności gospodarczej stacjach paliw, prowadził sprzedaż jako pełnowartościowego oleju napędowego paliwa przeznaczonego do silników z zapłonem samoczynnym średnio i wolnoobrotowym, czym doprowadził nieustalonych nabywców takiego paliwa do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 259 349, 20 zł, stanowiącej mienie znacznej wartości, za pomocą wprowadzenia w błąd, że sprzedane paliwo - w ilości łącznej nie mniejszej niż 117 886 kg - było przeznaczone do silników wysokoprężnych szybkoobrotowych i jego właściwości chemiczne odpowiadały właściwościom chemicznym oleju napędowego, na co wskazywała nazwa handlowa i cena paliwa. Postępowanie karne w tej sprawie toczy się przed Sądem Okręgowym [...], sygn. akt [...]. Komendant Główny Policji rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji w całości podzielił stanowisko Komendanta [...]Policji [...]. Wskazał, iż dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę należy uznać za należącą do kategorii osób określonej w art. 15 ust. 1 pkt 6, tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Jak wynika z powyższego, ustawodawca istnienie obawy określonej w przywołanym przepisie jako przesłankę cofnięcia pozwolenia, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy, związał wprost nie tylko ze skazaniem posiadacza broni za popełnienie przestępstwa wymierzonego, m.in. przeciwko mieniu, ale także z toczącym się przeciwko niemu postępowaniem karnym o popełnienie przestępstwa tego rodzaju. Ta druga okoliczność występuje w sprawie W. R., bowiem postawiono mu w toczącym się postępowaniu karnym zarzut o przestępstwo polegające na sprzedaży paliwa przeznaczonego do silników z zapłonem samoczynnym średnio i wolnoobrotowym jako pełnowartościowego oleju napędowego, wskazane w art. 286 § 1 Kk w zw. z art. 294 § 1 Kk, które usytuowane jest w Kodeksie karnym w rozdziale XXXV Przestępstwa przeciwko mieniu. Zebrany materiał dowodowy niewątpliwie więc nakazuje zaliczyć stronę do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, skoro stoi ona pod zarzutem popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, z którą to okolicznością sam ustawodawca związał obawę możliwości użycia broni. Odnosząc się do argumentu pełnomocnika strony, iż dopiero na podstawie wyroku sądowego można rozważyć zasadność cofnięcia stronie pozwolenia na broń, Komendant Główny Policji wyjaśnia, że organy administracji nie rozpatrują sprawy cofnięcia pozwolenia na broń w kontekście winy czy niewinności osoby oskarżonej o popełnienie przestępstwa. W postępowaniu administracyjnym badane są bowiem jedynie przesłanki do zastosowania skutków administracyjno-prawnych wynikających z przepisów ustawy o broni i amunicji dla osób, które posiadają pozwolenie na broń (lub o nie się ubiegających). Odnosząc się do złożonego przez pełnomocnika strony wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka P. B., na okoliczność, czy zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, organ odwoławczy wyjaśnił, iż w sytuacji, gdy strona stoi pod zarzutem popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, które jest wprost wymienione w katalogu przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i z którym ustawodawca wprost wiąże obawę użycia broni w sposób sprzeczny z prawem, przesłuchanie świadka nie miałoby wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Z uwagi na powyższe, wniosek strony nie zasługuje na uwzględnienie. Od decyzji Komendanta Głównego Policji W. R. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie zachodzą obligatoryjne przesłanki do cofnięcia jego mandantowi pozwolenia na broń myśliwską, podczas gdy o zasadności cofnięcia pozwolenia może przesądzić dopiero wyrok sądowy; naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa poprzez zaniechanie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy w niniejszym przypadku zachodzi obawa użycia przez skarżącego broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i zaniechania przesłuchania na tę okoliczność wskazanego przez skarżącego świadka. W konkluzji skargi wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji. W dodatkowym piśmie z dnia 15 kwietnia 2010 r. wskazywał, iż sam fakt wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu wymaga wykazania w postępowaniu administracyjnym wystąpienia obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dyrektywa Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni, jako przesłanki cofnięcia prawa do broni palnej wskazuje na takie okoliczności jak: zagrożenie dla samego posiadacza broni, zagrożenie dla porządku publicznego, albo dla bezpieczeństwa publicznego oraz wyrok skazujący za popełnienie umyślnego przestępstwa z użyciem przemocy. W niniejszej sprawie takich elementów brak. Po zapoznaniu się z wniesioną skargą, Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Dostęp do broni palnej w Polsce podlega ścisłej administracyjnej reglamentacji z uwagi na ścisły związek tego prawa ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. W niniejszej sprawie oczywiste jest, iż wobec W. R. toczy się postępowanie przez Sądem Okręgowym [...] o popełnienie przestępstwa przewidzianego w art. 286 § 1 w zw. z art. 294 § 1 Kk, które to przestępstwo usytuowane jest w Kodeksie karnym w rozdziale XXXV - Przestępstwa przeciwko mieniu. Fakt oskarżenia strony o powyższe przestępstwo wskazuje na spełnienie dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co obliguje organy Policji do cofnięcia jej prawa do broni, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Zatem nawet dowody pozytywnie o stronie świadczące, takie jak opinia z miejsca zamieszkania i z koła łowieckiego, nie mogą przesądzić sprawy na jej korzyść. Ustawodawca wykluczył możliwość zachowania prawa do posiadania broni palnej osobie, którą należy zaliczyć do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Ustawodawca nadał dyspozycji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy charakter obligatoryjny, bezwzględnie tym samym związując organy Policji co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym przyznał pierwszeństwo interesowi społecznemu przed interesem strony, co oznacza, że dotychczasowa niekaralność, dobra opinia w miejscu zamieszkania i środowisku łowieckim oraz prawidłowe przechowywanie broni nie dają podstaw do zachowania stronie pozwolenia na broń. Zaznaczyć tu należy, iż w postępowaniu administracyjnym organy Policji w ogóle nie rozpatrują kwestii winy czy niewinności posiadacza pozwolenia na broń lub osoby o nie się ubiegającej, albowiem nie są do tego uprawnione. To przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji łączy istnienie uzasadnionej obawy już z etapem postępowania przygotowawczego (okoliczność toczenia się postępowania karnego pod zarzutem popełnienia określonych przestępstw), a nie wyłącznie z prawomocnym wyrokiem karnym. Natomiast zasada "in dubio pro reo" jest zasadą dotyczącą procedury karnej (art. 5 Kpk), a nie administracyjnej, a zatem nie może mieć w niniejszej sprawie znaczenia. Zresztą organ w żaden sposób nie przesądza o winie skarżącego w procesie karnym, a jedynie realizuje obowiązujące przepisy ustawy o broni i amunicji w związku z oczywistym faktem toczenia się przeciwko skarżącemu postępowania o popełnienie czynu przeciwko mieniu. Z tych też względów, organ zasadnie nie przeprowadzał postępowania w zakresie ustalania istnienia obawy, o której stanowi art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i nie dopuścił dowodu z przesłuchania świadka na tę okoliczność. Z kolei przechodząc na grunt prawa unijnego, wskazać należy, iż Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/51/WE z dnia 21 maja 2008 r., zmieniająca dyrektywę Rady 91/477/EWG w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U. UE L 2008.179.5 z dnia 8 lipca 2008 r.), dokonała zmiany art. 5 określającego zasady posiadania broni palnej. Przepis ten stanowi, iż: "Bez uszczerbku dla art. 3 państwa członkowskie zezwalają na nabywanie i posiadanie broni palnej wyłącznie osobom, które przedstawią ważną przyczynę i które: a) ukończyły 18 rok życia, z wyjątkiem nabywania, innego niż w drodze zakupu, i posiadania broni palnej do celów myślistwa i strzelectwa sportowego, pod warunkiem że w tym przypadku osoby poniżej 18 roku życia posiadają zgodę rodziców lub są pod opieką rodzica lub osoby dorosłej posiadającej ważne pozwolenie na broń palną lub kartę łowiecką lub znajdują się na terenie licencjonowanego ośrodka szkoleniowego lub innego zatwierdzonego ośrodka; b) nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, dla porządku publicznego lub dla bezpieczeństwa publicznego; wyrok skazujący za popełnione umyślnie przestępstwo z użyciem przemocy uznaje się za element wskazujący na takie zagrożenie. Państwa członkowskie mogą wycofać pozwolenie na posiadanie broni palnej, jeżeli nie jest już spełniony którykolwiek z warunków, na podstawie których zostało ono wydane. Państwa członkowskie nie mogą zabronić osobie zamieszkującej na ich terytorium posiadania broni, która została nabyta w innym państwie członkowskim, chyba że zabraniają nabywania takiej broni na swym terytorium". Jednakże, zgodnie z przepisami wprowadzającymi tę zmianę (art. 2 dyrektywy zmieniającej, dotyczący jej transpozycji), Państwa Członkowskie wprowadzenie zmian dokonanych wskazaną dyrektywą muszą dokonać do dnia 28 lipca 2010 r. Zatem w dacie wydawania decyzji praz organy Policji obowiązywała dyrektywa w swojej pierwotnej wersji, która nie uściślała pojęcia zasad bezpieczeństwa publicznego, traktując tę kwestię szeroko i która nie wskazywała na taką przesłankę uzupełniającą jak: "wyrok skazujący za popełnione umyślnie przestępstwo z użyciem przemocy uznaje się za element wskazujący na takie zagrożenie". Przesłanka ta w zmienionej treści art. 5 dyrektywy w pkt b) została dodana po takich wyróżnikach jak: "zagrożenia dla samych siebie", "zagrożenia dla porządku publicznego lub dla bezpieczeństwa publicznego", po którym następuje średnik i za tym znakiem diakretycznym umieszczono tekst: "wyrok skazujący za popełnione umyślnie przestępstwo z użyciem przemocy uznaje się za element wskazujący na takie zagrożenie." Postawienie takiego znaku diakretycznego (średnik) nie zrównuje umieszczonej za nim przesłanki z przesłankami umieszczonymi wcześniej. Zatem okoliczność skazania za umyślne przestępstwo z użyciem przemocy nie jest jedynym desygnatem przesłanek wskazanych wcześniej w tej dyrektywie, co dobitnie wskazuje na prawidłowość zrównania przez polskiego ustawodawcę okoliczności popełnienia przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu z okolicznością toczenia się postępowania o popełnienie tych przestępstw i traktowania obu tych kategorii jako obligatoryjnych przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń (art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji). Nie bez znaczenia dla wykładni prawa polskiego i jego zgodności z unijnym pozostaje także nadal obowiązujący (niezmieniony w dniu 21 maja 2008 r.) art. 3 Dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (Dz. U. UE L 91.256.51), który stanowi : "Państwa Członkowskie mogą w swym ustawodawstwie uchwalić przepisy surowsze niż przewidziane w niniejszej dyrektywie, z zastrzeżeniem praw przyznanych osobom mającym miejsce zamieszkania w Państwach Członkowskich określonych w art. 12 ust. 2." Z tych względów chybione są zarzuty skargi, co do naruszenia prawa materialnego, jak i zarzucające organowi nieprawidłowe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organy obu instancji przy podejmowaniu powyższych decyzji i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.