II SA/Wa 166/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Asystent sędziego Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi J.B. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] września 2010 r., działając na podstawie art. 104 k.p.a., art. 63 ust. 2 pkt 3, art. 96 ust. 1 pkt 2 i art. 218 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523), zwolnił J.B. – dyrektora Aresztu Śledczego w [...] – ze służby z dniem [...] września 2010 r. w związku ze złożonym w dniu [...] września 2010 r. pisemnym zgłoszeniem wystąpienia ze służby. W odwołaniu od powyższej decyzji J.B. zarzucił jej, że została wydana z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, a Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] – A.P. nie miał umocowania prawnego do wydania takiej decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z brzmieniem art. 66 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej, dyrektora aresztu śledczego powołuje i odwołuje spośród oficerów Służby Więziennej Dyrektor Generalny Służby Więziennej na wniosek właściwego dyrektora okręgowego. Ponadto, zgodnie z art. 98 ww. ustawy, zwolnienia ze służby albo stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego dokonuje przełożony właściwy do mianowania funkcjonariusza na ostatnio zajmowane stanowisko służbowe, którym niewątpliwie jest Dyrektor Generalny Służby Więziennej. Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, zgodnie z którym funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby, stosownie zaś do brzmienia art. 96 ust. 3 powołanej ustawy, zwolnienie następuje w terminie 3 miesięcy od zgłoszenia wniosku. Odnosząc się do zarzutu braku właściwości Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] do wydania zaskarżonej decyzji, stwierdził, że niewątpliwie organem właściwym do powołania na wyższe stanowisko kierownicze w Służbie Więziennej, jakim jest stanowisko dyrektora aresztu śledczego, jest – zgodnie z art. 66 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej – Dyrektor Generalny Służby Więziennej. Jednakże należy odróżnić pojęcia odwołania dyrektora aresztu śledczego z zajmowanego stanowiska oraz zwolnienia ze służby. Zgodnie bowiem z przepisem art. 98 ustawy, zwolnienia ze służby albo stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego dokonuje przełożony właściwy do mianowania funkcjonariusza na ostatnio zajmowane stanowisko służbowe. Organ odwoławczy zauważył jednocześnie, że przepis art. 98 omawianej ustawy reguluje jedynie kwestię zwolnienia ze służby funkcjonariuszy mianowanych na stanowiska służbowe, a nie funkcjonariuszy powołanych na wyższe stanowiska kierownicze w Służbie Więziennej, natomiast żaden inny przepis ustawy nie precyzuje tej kwestii. Należy zatem wyjść od ogólnej zasady określonej w art. 63 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym przełożonym dyrektora zakładu karnego lub aresztu śledczego jest dyrektor okręgowy Służby Więziennej. W tej sytuacji to dyrektor okręgowy jest organem właściwym do zwolnienia ze służby dyrektora aresztu śledczego. Dyrektor Generalny SW wskazał ponadto, że rozkazem personalnym z dnia [...] sierpnia 2010 r. Minister Sprawiedliwości powołał A.P. na stanowisko Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dniem [...] sierpnia 2010 r. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J.B. wniósł o jej uchylenie w całości jako naruszającej prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, który wprost określa, że dyrektora aresztu śledczego powołuje, spośród oficerów Służby Więziennej i odwołuje ze stanowiska Dyrektor Generalny na wniosek dyrektora okręgowego. Został, w jego ocenie, naruszony również przepis art. 99 ww. ustawy stanowiący, iż zwolnienia ze służby albo stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego dokonuje przełożony właściwy do mianowania funkcjonariusza na ostatnio zajmowane stanowisko służbowe, a podmiotem tym był Dyrektor Generalny Służby Więziennej. Skarżący zakwestionował ponadto pogląd organu, iż do zwalniania funkcjonariuszy z wyższych stanowisk kierowniczych w Służbie Więziennej ma zastosowanie art. 63 ust. 2 ustawy, który określa jedynie bezpośrednich przełożonych. Taka wykładnia powoduje, że dyrektor okręgowy niemający kompetencji do powołania na stanowisko dyrektora jednostki podstawowej, jest uprawniony do zwolnienia nie tylko ze stanowiska, ale także ze służby niepowołanych przez siebie podwładnych. Dodatkowo skarżący podniósł, że w odwołaniu nie podważył umocowania A.P. do piastowania stanowiska Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...]. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Generalny Służby Więziennej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga oceniana według powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 96 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. Nr 79, poz. 523 ze zm.), funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku pisemnego zgłoszenia wystąpienia ze służby. Natomiast, stosownie do treści art. 98 powołanej ustawy, zwolnienia ze służby albo stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego dokonuje przełożony właściwy do mianowania funkcjonariusza na ostatnio zajmowane stanowisko służbowe. Z kolei w myśl art. 46 tej ustawy, mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe, z wyjątkiem wyższego stanowiska kierowniczego w Służbie Więziennej, o którym mowa w rozdziale 8, dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej. Stanowisko dyrektora aresztu śledczego, co wynika z brzmienia art. 63 ust. 1 pkt 5 omawianej ustawy, jest wyższym stanowiskiem kierowniczym w Służbie Więziennej, zaś zgodnie z przepisem art. 63 ust. 2 pkt 3 ustawy, przełożonym dyrektora aresztu śledczego jest dyrektor okręgowy, gdyż odmiennych regulacji omawiana ustawa nie zawiera. Ponadto obecnie obowiązująca ustawa o Służbie Więziennej nie określa, jaki organ dokonuje mianowania funkcjonariusza na wyższe stanowisko kierownicze w Służbie Więziennej. Wychodząc jednak z zasady uregulowanej w art. 46 ustawy, iż mianowania funkcjonariusza na stanowisko służbowe dokonuje kierownik jednostki organizacyjnej, uprawnione wydaje się przyjęcie, iż do mianowania na wyższe stanowisko kierownicze kompetencje posiada jego przełożony. W rozpatrywanej sprawie przełożonym J.B. jest w świetle art. 63 ust. 2 pkt 3 ustawy, Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], co z kolei powoduje, iż jest on również przełożonym właściwym do mianowania go na ostatnio zajmowane stanowisko służbowe. W poprzednio obowiązującej ustawie z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), dyrektora aresztu śledczego, zgodnie z przepisem art. 7 ust. 3, mianował spośród oficerów Służby Więziennej i zwalniał ze stanowiska Dyrektor Generalny Służby Więziennej na wniosek właściwego dyrektora okresowego Służby Więziennej. Obecna ustawa inaczej reguluje kwestie rozpoczęcia służby na stanowisku dyrektora aresztu śledczego, albowiem w przepisie art. 66 ust. 1 stanowi, iż dyrektora zakładu karnego i dyrektora aresztu śledczego powołuje, spośród oficerów Służby Więziennej i odwołuje ze stanowiska Dyrektor Generalny na wniosek dyrektora okręgowego. Skarżący, jak wynika z jego argumentacji, wydaje się nie dostrzegać opisanej wyżej różnicy pomiędzy mianowaniem na stanowisko dyrektora, a powołaniem na takie stanowisko. Nawet gdyby przyjąć, że skarżącego na stanowisko dyrektora aresztu śledczego mianował jeszcze pod rządami poprzedniej ustawy Dyrektor Generalny, to w świetle obecnie obowiązującej ustawy o Służbie Więziennej, uprawnionym do zwolnienia go ze służby jest w myśl art. 98, dyrektor okręgowy, gdyż w przepisach przejściowych brak jest regulacji wskazujących na możliwość wywiedzenia kompetencji do zwolnienia ze służby dyrektora aresztu śledczego, z przepisów poprzednio obowiązującej ustawy dotyczących mianowania na to stanowisko. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.