II SA/Wa 1660/21
WyrokWSA w Warszawie2021-10-25
Skład orzekający: Andrzej Kołodziej, Izabela Głowacka – Klimas, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając, że uchybienie terminu nastąpiło z winy strony, która nie poinformowała o zmianie adresu pomimo obowiązku wynikającego z przepisów prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ nie poinformowała organu o zmianie adresu, mimo ciążącego na niej obowiązku wynikającego z przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce. Organ był uprawniony do posłużenia się adresem widniejącym w KRS, a niedopatrzenie w przekazaniu nowego adresu należy uznać za błąd strony.Stan faktyczny
Skarżąca spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją nakazującą likwidację uczelni. Organ odmówił przywrócenia terminu, uznając, że uchybienie nastąpiło z winy skarżącej, która nie poinformowała o zmianie adresu. Decyzja została doręczona w trybie zastępczym na adres widniejący w KRS. Skarżąca twierdziła, że nie otrzymała decyzji z powodu zmiany adresu i opieszałości sądu rejestrowego, a także problemów z doręczaniem korespondencji w okresie pandemii. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2021 r. sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargę
Minister Edukacji i Nauki (organ) postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., znak [...], działając na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256,
z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.", po zapoznaniu się z wnioskiem Akademickiego Instytutu Edukacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] (skarżąca spółka) - założyciela [...] Wyższej Szkoły im. [...] w [...] z dnia [...] grudnia 2020 r.,
o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją organu z dnia [...] listopada 2020 r., znak [...], nakazującą skarżącej likwidację uczelni niepublicznej [...] Wyższej Szkoły im. [...]
w [...] (nr wpisu w ewidencji uczelni niepublicznych: [...]), odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją organu z dnia [...] listopada 2020 r.
Do wydania przedmiotowego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: organ decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., znak [...], nakazał skarżącemu likwidację uczelni niepublicznej [...] Wyższej Szkoły im. [...] w [...]. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji organ wskazał na ustalony w sprawie materiał dowodowy i stan faktyczny stanowiący podstawę materialnoprawną wydanego rozstrzygnięcia. Jednocześnie w pouczeniu decyzji organ poinformował stronę, że od przedmiotowej decyzji nie służy odwołanie. Jednakże strona niezadowolona z rozstrzygnięcia, może zwrócić się do organu, na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji. Strona może także wnieść, za pośrednictwem organu, w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, bez skorzystania z prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Powyższa decyzja została wysłana skarżącej na adres ujawniony zarówno
w Krajowym Rejestrze Sądowym, jak również w ewidencji uczelni niepublicznych. Powyższa przesyłka nie została odebrana przez adresata i została zwrócona do nadawcy. W związku z tym, została uznana za skutecznie doręczoną skarżącej w dniu [...] listopada 2020 r. w trybie tzw. doręczenia zastępczego art. 44 k.p.a. (domniemanie doręczenia). Ostatnim zatem dniem do skutecznego wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy był dzień [...] grudnia 2020 r., czyli ostatni dzień 14-dniowego terminu.
Pismami z dnia [...] grudnia 2020 r. znak [...] oraz znak [...], organ poinformował uczelnię oraz jej założyciela - skarżącą, że uczelnia została z mocy prawa postawiona w stan likwidacji z dniem [...] grudnia 2020 r., a skarżąca jest obowiązana do przystąpienia i prowadzenia likwidacji tej uczelni. Powyższe pismo zostało doręczone uczelni w dniu [...] grudnia 2020 r.
za pośrednictwem platformy ePUAP.
Z akt sprawy wynika, że dniu [...] grudnia 2020 r. do organu wpłynął, za pośrednictwem platformy teleinformatycznej ePUAP, wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nakazującą likwidację [...] Wyższej Szkoły im. [...]
w [...]. Powyższe oznacza, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony ponad 20 dni po upływie 14-dniowego terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a..
Z treści złożonego wniosku wynika, że o wydaniu przez organ decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. nakazującej likwidację [...] Wyższej Szkoły im. [...]
w [...] skarżąca dowiedziała się z pisma organu z dnia [...] grudnia 2020 r. skierowanego do uczelni za pośrednictwem platformy ePUAP.
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu skarżąca spółka wskazała, że decyzja z dnia [...] listopada 2020 r. nie został doręczona spółce. Zdaniem skarżącej złożyło się na to szereg okoliczności, na które spółka nie miała wpływu, w tym przede wszystkim zmiana adresu spółki. W ocenie skarżącej uchybienie terminu do złożenia wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy nastąpiło bez jej winy, a tym samym wniosek
o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej przedmiotową decyzją jest w pełni zasadny. Do wniosku o przywrócenie terminu załączono zgodnie z dyspozycją art. 58 k.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej przedmiotową decyzją, jednakże z uwagi na fakt, że treść decyzji nie jest znana skarżącej, poinformowała ona, że uzupełni wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak tylko treść decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. zostanie udostępniona skarżącej.
Organ w uzasadnieniu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2021 r., znak [...], podkreślił, że z treści wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że skarżąca spółka dowiedziała się o wydaniu decyzji organu z dnia [...] listopada 2020 r. nakazującej założycielowi likwidację uczelni z pisma organu skierowanego do [...] Wyższej Szkoły im. [...] w [...]e za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu [...] grudnia 2020 r.
Z akt sprawy wynika, że [...] Wyższa Szkoła im. [...] w [...] odebrała pismo Ministerstwa z dnia [...] grudnia 2020 r. w dniu [...] grudnia 2020 r. Wniosek o przywrócenie terminu wpłynął do organu za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu [...] grudnia 2020 r. W związku z tym, wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony
z zachowaniem terminu wskazanego w art. 58 § 2 k.p.a., tj. w terminie 7 dni od momentu powzięcia informacji o wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2020 r.
Akademicki Instytut Edukacji sp. z o.o. z siedzibą w [...] wraz z wnioskiem
o przywrócenie terminu złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nakazującej likwidację uczelni, co oznacza, że spełniona została przesłanka, warunkującą możliwość przywrócenia terminu, z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której określony był termin z wniesieniem wniosku
o przywrócenie terminu.
Organ wskazał, że warunkiem przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowych. Powszechnie przyjmuje się jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona działała bez zachowania staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.
Organ podkreślił, że brak otrzymania przez skarżącą decyzji z dnia [...] listopada
2020 r. nakazującej likwidację [...] Wyższej Szkoły im. [...] w [...] wynika wyłącznie z braku dbania skarżącej o swoje sprawy, Akademicki Instytut Edukacji sp. z o.o. jako założyciel uczelni niepublicznej nie poinformował o zmianie swojego adresu, która nastąpiła już we wrześniu 2019 r.
W niniejszej sprawie spełnione zostały zdaniem organu wymogi wskazane w art. 44 k.p.a., jak wynika z adnotacji zamieszczonej na przesyłce pocztowej zawierającej przedmiotową decyzję organu z dnia [...] listopada 2020 r., znak [...] pierwsza próba doręczenia skarżącej tej przesyłki miała miejsce w dniu [...] listopada 2020 r. Wobec braku możliwości doręczenia przesyłki do rąk adresata przesyłka została awizowana na poczcie tego samego dnia, tj. [...] listopada
2020 r. na okres 14 dni. Drugie awizo miało miejsce w dniu [...] listopada 2020 r. Wobec nie podjęcia przedmiotowej przesyłki w wyznaczonym terminie operator pocztowy w dniu
[...] listopada 2020 r. dokonał jej zwrotu do nadawcy. Z powyższego wynika więc, że doręczenie skarżącej decyzji należy uznać za skuteczne z dniem [...] listopada 2020 r. (art. 44 § 4 k.p.a.).
Organ wyjaśnił, iż w pouczeniu przedmiotowej decyzji strona została prawidłowo pouczona o możliwości i sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o 14-dniowym terminie do jego wniesienia. Ostatnim dniem do skutecznego wniesienia odwołania od decyzji był dzień [...] grudnia 2020 r., czyli ostatni dzień 14-dniowego terminu. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony w dniu [...] grudnia 2020 r., za pośrednictwem platformy teleinformatycznej ePUAP. Powyższe okoliczności wskazują, że ustawowy 14-dniowy termin z art. 129 § 2 k.p.a. niewątpliwie nie został w tym przypadku przez stronę zachowany - odwołanie zostało bowiem złożone 21 dni po upływie
14-dniowego terminu.
Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie wywiodła skarżąca spółka. Domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenia kosztów. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 58 ust. 1 i 2 k.p.a., poprzez ustalenie, iż uchybienie terminu do złożenia wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. nastąpiło
z winy skarżącej spółki;
2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez organ oceny materiału dowodowego wbrew regułom wynikającymi ze wskazanych przepisów, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz braku przeprowadzenia postępowania dowodowego, co skutkowało błędnym i krzywdzącym dla skarżącej przyjęciem, iż skarżąca ze swojej winy uchybiła terminowi do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;
3) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez niedostateczne przedstawienie motywów rozstrzygnięcia w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi rozwinęła poszczególne jej zarzuty powtarzając argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu i wskazując, że w dniu [...] grudnia 2020 r., poprzez platformę ePUAP [...] Wyższa Szkoła im. [...] w [...] otrzymała informację, że organ w dniu [...] listopada 2020 r. wydał decyzję w przedmiocie nakazania skarżącej likwidacji [...] Wyższej Szkoły im. [...] w [...] (nr wpisu w ewidencji uczelni niepublicznych: [...]). W dalszej części informacji wskazano, iż decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] grudnia 2020 r., a tym samym Szkoła została postawiona w stan likwidacji z tym dniem. Skarżąca wskazała dalej, że przedmiotowa decyzja organu z dnia [...] listopada 2020 roku nie została przez skarżącą otrzymana, a tym samym nie miała wiedzy o jej wydaniu i nikt nie mógł złożyć wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej tą decyzją. Skarżąca wskazała, że na fakt braku otrzymania ww. decyzji złożyło się szereg okoliczności, na które nie miała wpływu.
Skarżąca wskazała, że na mocy uchwały Zarządu Spółki nr [...] z dnia [...] września 2019 roku, zmienił się jej adres na nowy: ul. [...]. W dniu [...] października 2019 r. skarżąca złożyła do Krajowego Rejestru Sądowego wniosek
w zakresie dotyczącym zmiany adresu, który nie został uwzględniony. Wniosek ten bowiem obejmował także zmianę wspólnika. Sąd nie uwzględnił wówczas wniosku
o zmianę adresu. Skarżąca niezwłocznie złożyła ponowny wniosek do KRS o zmianę danych adresowych w dniu [...] sierpnia 2020 roku i wniosek ten został w dniu [...] grudnia 2020 roku uwzględniony. Adres rzeczywisty skarżącej został zarejestrowany po dacie przesłania decyzji na wcześniejszy adres rejestrowy. W przedmiocie jednakże zmiany tego adresu w rejestrze skarżąca twierdzi, że dopełniła wszelkich formalności, niestety sprawa przed Sądem przeciągnęła się. Nie można jednak w ocenie skarżącej obarczać jej tak daleko idącymi negatywnymi konsekwencjami braku wpisu nowego adresu do KRS, jak przeciągające się postępowania sądowe.
Skarżąca wskazała dalej, iż pod wcześniejszym adresem rejestrowym przy
ul. [...] w [...] jest budynek szkoły publicznej, w którym skarżąca wcześniej wynajmowała kilka pomieszczeń, a pracownicy tej szkoły w okresie pandemii pracują także zdalnie. Korespondencja kierowana do innych podmiotów niż szkoła nie jest zdaniem skarżącej przyjmowana w sekretariacie szkoły, lecz zwracana na pocztę, a listonosz zwykle adnotuje na przesyłce "adresat wyprowadził się" lub "adresat nieznany". W okresie zawieszenia kształcenia stacjonarnego w tej szkole, pracownicy sekretariatu szkoły wykonywali swoje obowiązki w trybie pracy zdalnej, a tym samym korespondencja kierowana na ten adres w ogólne nie byłam zdaniem skarżącej przyjmowana bezpośrednio, lecz awizowana. Skarżąca wskazuje, że jeśli przesyłka zawierająca decyzję, została awizowana, to nie została ona później odebrana w placówce pocztowej przez pracownika szkoły tak jak inne przesyłki kierowane do szkoły, gdyż to nie szkoła była jej adresatem i pracownik szkoły ani nie miał upoważnienia do odbioru przesyłki, ani też o odbiór takiej przesyłki nie wnosił w placówce pocztowej. W takim przypadku według skarżącej awizo mogło mieć błędną adnotację "awizowano, nie podjęto w terminie" w miejsce prawidłowej "adresat wyprowadził się".
Skarżąca nie kwestionuje przeniesienia swojego adres faktycznego funkcjonowania już w roku 2019 na ul. [...] w [...], podczas gdy adres ujawniony w Krajowym Rejestrze Sądowym pozostał dotychczasowy (ul. [...] w [...])
i tego, że to na adres dotychczasowy winny być dokonywane doręczenia urzędowe
i sądowe, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.
Skarżąca podniosła, że to zbieg okoliczności spowodował, iż stan niezgodności adresu ujawnionego w KRS i adresu rzeczywistego trwał tak długo, co wraz z innymi okolicznościami spowodowało, że bez swojej winy skarżąca nie otrzymała decyzji.
Jednocześnie, skarżąca wskazuje, że braku poinformowania organu o nowym adresie nie ma w tym kontekście znaczenia. Skarżąca musiała do czasu ujawnienia nowego adresu w KRS posługiwać się adresem dotychczasowym. Nie mogła także zawiadomić o tym organu i wnosić o wpis nowego adresu w rejestrze uczelni niepublicznych oraz w systemie POL-on, dopóki nie ujawniono w KRS nowego adresu. Rozważania organu, jakim adresem posługiwała się skarżąca w innej korespondencji
z organem w 2020 roku są zdaniem skarżącej bez znaczenia dla omawianej sprawy.
W dalszej części uzasadnienia, skarżąca wskazała, że w trakcie pandemii doręczanie przesyłek w trybie art. 44 § 4 k.p.a. jest bardzo problematyczne, o czym mają jej zdaniem świadczyć wprowadzenie przepisów szczegółowych, jak art. 97 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku
z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 lub przepis art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.
Skarżąca jednocześnie podkreśla, że żaden z tych przepisów nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie, jednakże ich wprowadzenie i obowiązywanie obrazuje problem doręczania przesyłek, w tym przesyłek urzędowych w czasie stanu epidemii.
Brak winy w uchybieniu terminu do złożenia środka zaskarżenia zdaniem skarżącej wyraża się głównie w zbiegu okoliczności dotyczących nie tyle zmiany adresu w KRS, lecz w okolicznościach, iż z jednej strony w okresie doręczenia decyzji z organu, zdaniem skarżącej najprawdopodobniej nie działał sekretariat szkoły znajdującej się pod adresem przy ul. [...] w [...], a z drugiej strony w tym okresie, z powodu lockdownu w Wielkiej Brytanii, Prezes zarządu skarżącej będący obywatelem Wielkiej Brytanii nie mógł przyjechać do Polski najpierw z powodu zamknięciem granic Wielkiej Brytanii, a potem z powodu obligatoryjnej kwarantanny. W Wielkiej Brytanii w dniu [...] listopada 2020 r. miały bowiem zostać wprowadzone na okres czterech tygodni bardzo daleko idące restrykcje w przemieszczaniu się. Obecność prezesa skarżącej w Polsce stała się możliwa dopiero w połowie grudnia 2020 r., jednakże wówczas o decyzji nikt nie miał wiedzy, gdyż przesyłka została już odesłana do adresata. Pierwszą informacją
o wydanej decyzji była zatem według skarżącej, informacja przekazana [...] Wyższej Szkole im. [...] w [...] przez ePUAP w dniu [...] grudnia 2020 r.
Skarżąca podnosi, że warunkiem uznania pisma za doręczone, w rozumieniu art. 44 § 4 k.p.a., jest spełnienie wszystkich wymogów płynących z powołanego wyżej przepisu, musi istnieć pewność co do tego, że nastąpiło prawidłowe zawiadomienie adresata o pozostawieniu przesyłki w oddawczym urzędzie pocztowym przez określony czas. Bezwarunkowo konieczna jest wyraźna adnotacja na dowodzie potwierdzenia odbioru, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 k.p.a. Natomiast, na budynku przy ul. [...] w [...] nie ma ani jakiejkolwiek informacji o siedzibie skarżącej, ani też nie ma skrzynki pocztowej, w której można zostawić zawiadomienie o awizowaniu przesyłki adresowanej do skarżącej. Samo zatem zawiadomienie adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 k.p.a. jest wątpliwe.
Okoliczności dotyczące sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać, nie mogą bowiem zdaniem skarżącej nasuwać wątpliwości i muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy,
a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, gdyż to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołane przepisy warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia.
W odpowiedzi na skargę z dnia [...] kwietnia 2021 r. organ wniósł o jej oddalenie.
W jej uzasadnieniu organ podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu i podkreślił, że brak otrzymania przez skarżącą decyzji z dnia [...] listopada 2020 r. nakazującej likwidację [...] Wyższej Szkoły im. [...] w [...] wynika wyłącznie z niedbalstwa ze strony skarżącej oraz zignorowania ciążącego
na skarżącej obowiązku poinformowania organu o zmianie adresu.
W toku prowadzonych postępowań administracyjnych skarżąca nie zgłosiła zastrzeżeń co do adresu, do którego była kierowana korespondencja. Nadto,
w korespondencji kierowanej do organu, w toku innego postępowania toczącego się przed organem w 2020 r. skarżąca przedstawiła dokument, z którego wynika, że adresem skarżącej jest [...] ul. [...], chociaż jak wskazano, adres został zmieniony we wrześniu 2019 r. Takim działaniem skarżąca utwierdziła organ
w przekonaniu, że adresem jest ul. [...] w [...]. Taki też adres spółki widniał w KRS oraz ewidencji uczelni niepublicznych. Absurdalna i całkowicie nietrafna jest zdaniem organu argumentacja skarżącej, że do czasu ujawnienia nowego adresu w KRS musiała posługiwać się adresem dotychczasowym i nie mogła, dopóki nie ujawniono w KRS nowego adresu, zawiadomić o tym organu i wnosić o wpis nowego adresu w rejestrze uczelni niepublicznych oraz w systemie POL-on.
Z treści art. 37 ust. 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym jednoznacznie wynika zdaniem organu, że, skarżący w terminie 14 dni, ma obowiązek zawiadomienia organ
o zmianie adresu. Co więcej, gdyby skarżący poinformował organ o zmianie swojego adresu, to bez względu na to czy nowy adres widniałby już w KRS czy też zmiana adresu nie byłaby jeszcze ujawniona, organ skierowałby korespondencję na nowy, a posiadając informację o zmianie adresu skarżącej oraz stosowne dokumenty np. uchwałę Zarządu, na mocy której zmieniono adres, z urzędu wszcząłby postępowanie w sprawie dokonania wpisu w ewidencji uczelni niepublicznych w przedmiocie zmiany adresu skarżącej.
Organ podkreśla także, że w przypadku strony będącej od strony formalno - prawnej spółką prawa handlowego, wyposażoną w osobowość prawną i posiadającą reprezentujące ją organy, brak winy w uchybieniu terminu oznacza brak winy osoby legitymowanej do podjęcia czynności prawnej w imieniu tej jednostki. Tak więc, będąc organem powołanym do zarządzania sprawami spółki i reprezentowania jej na zewnątrz, zarząd skarżącej obowiązany był należycie organizować obsługę biurowo- administracyjną przedsiębiorstwa i za sposób funkcjonowania tej obsługi ponosi odpowiedzialność z tytułu form jej sprawowania i personelu do niej zaangażowanego.
Dodatkowo organ wskazuje, że skarżąca nie podważyła skutecznie wiarygodności zwrotnego potwierdzenia odbioru i nie wykazała, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. Decyzja organu wysłana została na adres skarżącej, widniejący jako adres w ewidencji uczelni niepublicznych oraz wpisany jako siedziba i adres podmiotu w Krajowym Rejestrze Sądowym. Z powodu niemożności doręczenia, przesyłka polecona zawierająca decyzję z dnia [...] listopada 2020 r., została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP [...] i była ona w tym okresie dwukrotnie awizowana: w dniu [...] listopada 2020 r. oraz w dniu [...] listopada
2020 r. Dnia [...] listopada 2020 r. urząd pocztowy zwrócił przesyłkę do nadawcy. Zdaniem organu warunki doręczenia zastępczego skarżącej decyzji organu z dnia [...] listopada
2020 r. zostały w sprawie zachowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 tej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.
Z wymienionych przepisów wynika, że badanie legalności zaskarżonej decyzji obejmuje ocenę prawidłowości zastosowania przepisów prawa i ich wykładni przez organy administracji oraz zgodność z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest postanowienie Ministra Edukacji i Nauki z dnia [...] stycznia 2021 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Przystępując do wyjaśnienia podstawowego zagadnienia należy przytoczyć art. 58 § 1 k.p.a., który stanowi, iż w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Wynika stąd zatem, że przywrócenie terminu obwarowane jest spełnieniem czterech przesłanek. Dodać należy, iż muszą być one spełnione łącznie. Brak którejkolwiek wyklucza możliwość przywrócenia terminu.
Pierwszą przesłanką warunkującą przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku jej winy w przekroczeniu terminu. Przepis art. 58 § 1 k.p.a. nie wskazuje rodzaju winy w uchybieniu terminu, a zatem warunkiem przywrócenia terminu jest brak winy umyślnej i nieumyślnej. W nauce prawa administracyjnego procesowego oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że nawet lekki stopień niedbalstwa (jako postać winy nieumyślnej) eliminuje możliwość przywrócenia terminu. Przywrócenie terminu procesowego zostało zatem zarezerwowane dla podmiotów, które z przyczyn od siebie niezależnych i przy zachowaniu obiektywnego miernika staranności nie były w stanie dochować terminu. Przyczyny uzasadniające restytucję terminu procesowego muszą więc mieć charakter obiektywny (aczkolwiek powiązany z sytuacją indywidualnego podmiotu) i wyjątkowy w tym sensie, że uniemożliwiają one zachowanie terminu procesowego nawet przy dołożeniu należytej staranności przez osobę, która w sposób rzetelny i odpowiedzialny dba o swoje interesy. Nadzwyczajne przeszkody w zachowaniu terminu procesowego dotyczą zasadniczo bezpośrednio sytuacji podmiotu spóźnionej czynności procesowej, chociaż nie można wykluczyć, że pewne okoliczności mogą pozostawać w związku także z sytuacją innych osób. W takim przypadku działania lub zaniechania osób trzecich (np. dorosłego domownika dokonującego odbioru w trybie doręczenia zastępczego przesyłki przeznaczonej dla adresata) muszą być jednak również wolne od jakiegokolwiek stopnia winy (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 16 czerwca 2020r., sygn. akt II SA/Rz 300/20, LEX nr 3035675).
Drugą przesłanką przywrócenia terminu jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu. Oznacza to, że organ nie może działać
z urzędu, a jedynie na wyraźny wniosek zainteresowanego.
Trzecią przesłanką jest dochowanie terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi 7 dni.
Czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony przywracalny termin. Czynności procesowej należy, zatem dopełnić nie czekając na przywrócenie terminu.
W niniejszej sprawie skarżąca spółka zdaniem Sądu spełniła trzy z czterech przesłanek, o których mowa w art. 58 k.p.a. Problematyczne jest natomiast spełnienie pierwszej przesłanki warunkującą przywrócenie terminu, tj. jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku jej winy w przekroczeniu terminu.
Niesporne są również w sprawie ustalenia faktyczne, z których wynika, że decyzja
z dnia [...] listopada 2020 r., znak: [...], nakazująca skarżącej spółce likwidację uczelni niepublicznej [...] Wyższej Szkoły im. [...]
w [...], została doręczona w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Z adnotacji na kopercie wynika, że przesyłka została dwukrotnie awizowana – [...] listopada 2020 r. oraz [...] listopada 2020 r., a następnie zwrócona do nadawcy [...] listopada 2020 r.
Prawidłowo więc ustalił organ, że 14-dniowy termin do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy upłynął skarżącej spółce [...] grudnia 2020 r., gdyż w przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2 art. 44 k.p.a., pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Wówczas, gdy przesyłka nie zostanie odebrana, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 art. 44 k.p.a. (a więc w niniejszej sprawie był to właśnie [...] listopada 2020 r.), a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
We wniosku o przywrócenie terminu wskazano, że uchybienie terminu
do wniesienia odwołania skarżąca upatruje w braku wiedzy o wydaniu decyzji z dnia
[...] listopada 2020 r. nakazującej likwidację [...] Wyższej Szkoły im. [...]
w [...] oraz w zmianie adresu spółki dokonanej we wrześniu 2019 r. i opieszałości sądu rejestrowego w dokonaniu wpisu nowego adresu do KRS w Rejestrze Przedsiębiorców i w ten sposób skarżącą uprawdopodabnia brak jej winy w przekroczeniu terminu.
Zdaniem Sądu powyższe twierdzenia nie uprawdopodabniają braku winy
skarżącej spółki w przekroczeniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Wskazać należy, że decyzja z dnia [...] listopada 2020 r. nakazująca likwidację [...] Wyższej Szkoły im. [...] w [...] została wysłana do założyciela, tj. Akademickiego Instytutu Edukacji sp. z o.o. na adres widniejący w KRS Rejestrze Przedsiębiorców oraz w ewidencji uczelni niepublicznych, tj. na ul. [...] w [...].
Jak słusznie zauważył organ dane wpisane do rejestru są prawdziwe (art. 17 ust. 1 ustawy z dnia [...] listopada 2020 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym – Dz. U. z 2019 r. poz. 1500). Tak więc zdaniem Sądu organ był uprawniony, aby w korespondencji ze skarżącą spółką posłużyć się adresem uwidocznionym w KRS. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 20 listopada 2018 r., sygn. akt II FSK 1308/18, ustanowione w art. 17 ust. 1 ustawy o KRS domniemanie ma charakter domniemania formalnego, na podstawie którego przyjmuje się istnienie określonego stanu rzeczy bez jakichkolwiek założeń.
Ponadto należy wskazać, że to na skarżącej spółce – założycielu uczelni niepublicznej ciążył obowiązek poinformowania organu o zmianie adresu założyciela uczelni (art. 37 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 37 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce). Obowiązek ten winien być spełniony w terminie 14 dni.
W tym miejscu wskazać należy, że zmiana adresu Akademickiego Instytutu Edukacji sp. z o.o. nastąpiła co najmniej w dniu [...] października 2019 r., kiedy to skarżąca spółka złożyła do KRS wniosek w zakresie zmiany adresu spółki.
W ocenie Sądu, podniesione przez skarżącą spółkę we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności słusznie zostały uznane przez organ odwoławczy za okoliczności, które nie wyłączają winy skarżącej spółki w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku
o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie można bowiem uznać, że brak winy skarżącej spółki w uchybieniu terminu został przez nią uprawdopodobniony. Sąd podzielił pogląd organu, iż niedopatrzenie, błąd (nawet niecelowy) w przekazaniu nowego adresu organowi należy uznać za błąd zainteresowanego (strony).
Dla oceny uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu nie może mieć znaczenia podnoszona w skardze okoliczność, że KRS długo rozpatrywał wniosek skarżącej spółki, gdyż skarżącą spółka uchybiła również art. 37 ust. 3 pkt 3 w zw. z art. 37 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i nauce.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie
art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 ww. ustawy, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli przedmiotem skargi jest, między innymi, postanowienie kończące postępowanie. Taki zaś charakter miało zaskarżone postanowienie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło