II SA/Wa 1662/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Grochowska-Jung, Sędziowie WSA - Anna Mierzejewska, - Janusz Walawski (spr.), Protokolant - Eliza Kusy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2010 r. sprawy ze skargi Z. A. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz Z. A. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) z tytułu zwrotu kosztów postępowania. Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. A. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] o cofnięciu ww. pozwolenia na broń palną myśliwską, w dniu [...] sierpnia 2009 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał m.in., że dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nakazuje organowi Policji cofnięcie pozwolenia na broń w przypadku, gdy daną osobę można uznać za należącą do kategorii osób wymienionych, m.in. w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy, tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takiego przestępstwa. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza, iż skarżący się stoi pod zarzutem popełnienia przestępstwa z art. 160 § 1 kk (przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu). W tym stanie rzeczy, organ pierwszej instancji miał obowiązek cofnąć stronie pozwolenie na broń palną myśliwską, a jego decyzja mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy Policji mają prawo na podstawie art. 80 kpa. Tym samym bez znaczenia dowodowego jest argument strony o umorzeniu wobec niej postępowania karnego, bowiem jak wynika z akt sprawy, postępowanie to nadal się toczy w wyniku złożonego przez pokrzywdzonych zażalenia na postanowienie o jego umorzeniu. Decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi wniesionej przez Z. A. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił w skardze, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, a w szczególności art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że: 1) samoistną podstawę do wydania decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni stanowi wszczęcie postępowania karnego przeciwko osobie uprawnionej, gdy z literalnej treści art. 15 ust. 6 w zw. z art. 18 ust. 2 o broni i amunicji wynika, że taką podstawę stanowi ustalenie istnienia uzasadnionej obawy użycia w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa publicznego lub porządku publicznego, 2) prowadzenie postępowania, które zostało umorzone nieprawomocnie, stanowi podstawę do wydania decyzji cofającej pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej bez potrzeby weryfikacji, poprzez zbadanie cech osobowościowych i dotychczasowej postawy osoby uprawnionej, czy skarżący należy do osób co do których istnieje obawa, iż mogą one użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Skarżący, podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W dniu 9 listopada 2009 r. do Sądu wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego z załączoną kserokopią postanowienia Sądu Rejonowego P. Wydział [...] Grodzki z dnia [...] października 2009 r., sygn. akt [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prokuratora o umorzeniu dochodzenia w sprawie [...] p-ko Z. A. Pełnomocnik skarżącego w piśmie do Sądu z dnia 28 października 2009 r. zajął stanowisko w przedmiocie powyżej określonego postanowienia Sądu i stwierdził, że rozstrzygnięcie to obnaża bezzasadność decyzji Komendanta Głównego Policji. Organ w dniu 26 listopada 2009 r. skierował do Sądu pismo procesowe, w którym stwierdził m.in., iż Sąd nie jest uprawniony do rozpatrywania w związku z wniesioną skargą okoliczności, które powstały po wydaniu zaskarżonego aktu. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej in merito. Pełnomocnik skarżącego w piśmie do Sądu z dnia 14 grudnia 2009 r. zajął stanowisko, iż powyższe stanowisko organu jest wadliwe i Sąd wobec faktu umorzenia p-ko skarżącemu postępowania karnego rozpoznaniem powinien objąć tę okoliczność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż przedmiotem sprawy jest ocena przez Sąd prawidłowości prowadzonego przez organ administracji publicznej postępowania administracyjnego oraz wydanego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia. W świetle powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn. zm.). Stanowi on, że organ cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie organy zastosowały przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 omawianej ustawy stanowiący, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia więc sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo, czy też wszczęcie postępowania karnego, lecz dopiero stwierdzenie, że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych przepisem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Dlatego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażony jest pogląd (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 28 maja 2004 r., sygn. akt III SA 2258/02, LEX nr 158939 i powołany w nim wyrok NSA z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt III SA 866/02 oraz wyrok NSA z dnia 20 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 955/06, niepubl.), iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt wszczęcia postępowania karnego i wniesieniu aktu oskarżenia, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłyby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ustawodawca nie wprowadził, bowiem generalnego zakazu posiadania broni przez wszystkie osoby skazane wyrokami sądów za popełnienie przestępstw lub w stosunku do których toczy się postępowanie karne, lecz przez osoby posiadające szczególne cechy, wskazujące na możliwość zachowań przewidzianych w art. 15 ust. 1 pkt 6 o broni i amunicji, w tym skazane za popełnienie przestępstw wymienionych tym przepisem albo w stosunku, do których toczy się postępowanie o popełnienie takich przestępstw. Zaskarżona decyzja została oparta na - zaakceptowanym przez Komendanta Głównego Policji - wniosku, że osoba popełniająca przestępstwo nie szanuje obowiązującego porządku prawnego i narusza przepisy prawa, a więc może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Przyjęcie tego wniosku prowadzi jednak do konsekwencji w postaci pozbawienia pozwolenia na broń każdej osoby, która popełniła przestępstwo bez względu na jego rodzaj i zakres winy sprawcy - czego jednak ustawa o broni i amunicji nie przewidziała. Byłoby to też równoznaczne z wprowadzeniem kary dodatkowej, którą mógł wprowadzić ustawodawca a nie organy administracyjne i sądy stosujące prawo. Również stwierdzenie, że pozwolenie na posiadanie broni może uzyskać i zachować tylko osoba o nieposzlakowanej opinii nie ma oparcia w obowiązującej ustawie. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w obecnie obowiązującym brzmieniu, jako przykłady osób, co, do których zachodzi uzasadniona obawa niewłaściwego użycia broni, zaliczył skazanych za przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu lub podejrzanych o popełnienie takich przestępstw. Przyjęcie przez Komendanta Głównego Policji, że każdy skazany lub podejrzany o popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa może również użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego narusza zasady logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Historyczny rozwój art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy obroni i amunicji, który w pierwotnym brzmieniu wymieniał popełnienie przestępstw z użyciem przemocy lub groźby bezprawnej, jako tworzące zagrożenie użycia broni w sposób wskazany tym przepisem, może być wskazówką ustawodawcy, co do rodzaju przestępstw, które i w obecnie obowiązującym stanie prawnym uzasadniają taką obawę. Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego, iż fakt, że przed wydaniem decyzji przez organ pierwszej instancji, prokurator wydał postanowienie o umorzeniu postępowania przygotowawczego p-ko skarżącemu wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa, nie miał znaczenia przy rozstrzyganiu sprawy. Zdaniem Sądu, okoliczność ta, w zestawieniu z innymi dowodami zebranymi w sprawie, a w szczególności pozytywnymi opiniami o skarżącym, pozwalał organowi przyjąć, iż skarżący nie należy do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, tzn. do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Rozpoznając ponownie sprawę, organ zobowiązany jest dokonać ponownej analizy dowodów zebranych w sprawie i wydać decyzję pozbawioną cech dowolności. Zasada swobodnej oceny dowodów (art. 80 Kpa), na którą powołuje się organ, oznacza, że ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego. Organ powinien dokonać oceny mocy dowodów wraz z całym materiałem dowodowym sprawy i na jego tle, co wiąże się z koniecznością porównania różnych dowodów ze sobą, z ustaleniem przesłanek, które obniżają bądź pozbawiają dany dowód mocy dowodowej lub wiarygodności (por. P. Przybysz Kodeks postępowania administracyjnego – komentarz str. 198). Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, iż okoliczność, że prawomocnie umorzone przez Sąd postępowanie karne prowadzone p-ko skarżącemu nie może mieć wpływu na ocenę wydanych w sprawie decyzji. Jednakże, jak słusznie podniósł pełnomocnik skarżącego, okoliczność ta może wskazywać, iż organ nie dokonał prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w zaistniałym stanie faktycznym przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu, zaskarżone decyzje wydane zostały bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oraz bez rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. O niewykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 powyżej określonej ustawy a o kosztach na podstawie art. 200 tej ustawy.