II SA/Wa 1662/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spraw.), Sędziowie WSA Ewa Pisula-Dąbrowska, Ewa Grochowska-Jung, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi K. D. na orzeczenie dyscyplinarne Szefa Służby Celnej z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej – oddala skargę – Szef Służby Celnej, działając na podstawie art. 179 ust. 3, art. 180, art. 187 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.) oraz art. 437 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania K. D. od orzeczenia dyscyplinarnego nr [...] Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] czerwca 2012 r. w dniu [...] czerwca 2013 r. wydał orzeczenie nr [...], którym utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji zaskarżonym orzeczeniem dyscyplinarnym uznał ww. winną popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, polegającego na niezachowaniu procedury obowiązującej przy zdawaniu broni do magazynu, w związku z nieodłączeniem magazynka od broni przed sprawdzeniem jej rozładowania i oddaniem strzału kontrolnego w kierunku kulochwytu, tj. naruszenia art. 166 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w zw. z § 26 ust. 6 pkt 1 "Instrukcji w sprawie gospodarowania uzbrojeniem w Służbie Celnej oraz jego użytkowania" i wymierzył jej karę dyscyplinarną nagany. Organ odwoławczy w uzasadnieniu rozkazu dyscyplinarnego przytoczył za organem stan faktyczny sprawy i argumentację organu pierwszej instancji związaną z zaistniałym przewinieniem i wymierzoną karą dyscyplinarną. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 187, art. 166 i art. 167 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej oraz § 8, 9 i § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie przydziału broni palnej oraz jej magazynowania, przechowywania i zapewnienia właściwego stanu technicznego (Dz. U. Nr 196, poz. 1512). Ponadto organ podał, że aktem wewnętrznym regulującym użytkowanie broni palnej przez funkcjonariuszy celnych, jest "Instrukcja w sprawie gospodarowania uzbrojeniem w Służbie Celnej oraz jego użytkowania" zatwierdzona przez Szefa Służby Celnej. W jej § 26 ust. 6 określono, że w trakcie zdawania uzbrojenia do magazynu broni funkcjonariusz jest zobowiązany do: 1) odłączenia magazynku lub rozładowania broni palnej długiej; 2) sprawdzenia rozładowania broni palnej i oddania strzału kontrolnego w kierunku kulochwytu; 3) zabezpieczenia broni palnej; 4) rozładowania amunicji z magazynków. Powyższe obowiązki zobowiązany jest wykonać funkcjonariusz zdający broń do magazynu. Zarzucane obwinionej przewinienie dyscyplinarne dotyczy nieodłączenia magazynka od broni przed sprawdzeniem jej rozładowania i oddaniem strzału kontrolnego w kierunku kulochwytu, tj. niezachowania procedury określonej w § 26 ust. 6 pkt 1 powyżej określonej instrukcji. Ponadto organ odwoławczy odniósł się wyczerpująco do zarzutów podniesionych w odwołaniu i stwierdził, że są one niezasadne. W ocenie organu odwoławczego orzeczenie dyscyplinarne organu pierwszej instancji należało utrzymać w mocy, a wymierzona kara jest adekwatna do stopnia zawinienia. Orzeczenie dyscyplinarne Szefa Służby Celnej stało się przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Reprezentujący skarżącą profesjonalny pełnomocnik zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu dyscyplinarnemu, że zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: 1) art. 166 pkt 4 ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 26 ust. 6 pkt 2 "Instrukcji w sprawie gospodarowania uzbrojeniem w Służbie Celnej oraz jego użytkowania" poprzez przyjęcie, że skarżąca dopuściła się przewinienia dyscyplinarnego i ukaranie jej za zaniechanie czynności służbowej lub wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy, podczas gdy skarżąca zgodnie z pkt 2 ww. Instrukcji sprawdziła rozładowanie broni poprzez oddanie strzału kontrolnego w kierunku kulochwytu, za co skarżąca nie powinna być karana; 2) § 3 i § 7 ust. 1 i 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 lutego 2010 r. w sprawie postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego w stosunku do funkcjonariuszy celnych w zw. z art 173 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej, art. 10 § 1 k.p.a. i art. 81 k.p.a. w ten sposób, że organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne nie uwzględnił wniosków dowodowych obrońcy skarżącej, mimo iż skarżąca i jej obrońca wskazywali wątpliwości co do okoliczności zdarzenia oraz co do formułowania zarzutu i przyjętej kwalifikacji prawnej; 3) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w ten sposób, że organ wydający orzeczenie dyscyplinarne nie zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie, a ponadto nie dochował obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności i powierzchownie ocenił materiał dowodowy, w szczególności oddalał wszelkie wnioski dowodowe, jako niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy bez uzasadnienia takiego rozstrzygnięcia; 4) art. 9, art. 78 § 1 i art. 79 § 2 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania dyscyplinarnego w sposób jednostronny, z naruszeniem zasady podmiotowości, bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w tym interesu obwinionej, która została pozbawiona możliwości obrony swych praw. Ponadto pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie art. 2 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż na skarżącą nałożono kilka sankcji karnych w postaci kary dyscyplinarnej nagany, cofnięcia pozwolenia na broń, została przeniesiona i zmieniono jej miejsce pełnienia służby, co spowodowało obniżenie uposażenia. Wymierzona skarżącej kara nagany nie została należycie uzasadniona i naruszyła jej interes jako strony. Podnosząc powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego oraz utrzymanego nim w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania w sprawie. Szef Służby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze organ podał m.in., że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Celnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sąd administracyjny bada legalność zaskarżonych rozstrzygnięć, to jest ich zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, a oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy. Sąd nie posiada natomiast uprawnień do oceny słuszności, czy też celowości zaskarżonych rozstrzygnięć, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się, aby w zaskarżonym orzeczeniu dyscyplinarnym oraz poprzedzającym jego wydanie orzeczeniu organu pierwszej instancji zostały naruszone przepisy prawa obowiązujące w chwili ich wydawania. W szczególności uznać należy, iż organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie oraz właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa będące podstawą podjętych rozstrzygnięć. Z punktu widzenia powyższych zasad skargę jako niezasadną należało oddalić. Zadaniem sądu administracyjnego, w sprawach związanych z postępowaniem dyscyplinarnym jest sprawdzenie zgodności tegoż postępowania z obowiązującymi przepisami prawa, tj. czy postępowanie zostało wszczęte i toczyło się zgodnie z przepisami Rozdziału 11 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 z późn. zm.), a także, czy zastosowana wobec funkcjonariusza kara mieści się w katalogu kar dyscyplinarnych określonych w art. 167 ust. 1 ustawy i jest adekwatna do stopnia zawinienia. Zgodnie z art. 166 powołanej ustawy, funkcjonariusze celni podlegają odpowiedzialności dyscyplinarnej za naruszenie obowiązków służbowych, w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych lub wynikających ze złożonego ślubowania oraz przepisów prawa (pkt 1), odmowy wykonania lub niewykonania polecenia, z zastrzeżeniem przypadków wskazanych w art. 127 ust. 2 i 3 (pkt 2), zaniechania czynności służbowych albo ich wykonywania w sposób niedbały lub nieprawidłowy (pkt 3). Użyte w tym przepisie słowo "podlegają" wskazuje na to, iż funkcjonariusz celny jest obowiązany w szczególności wykonywać obowiązki, a więc: rzetelnie i terminowo wykonywać powierzone zadania; racjonalnie gospodarować środkami publicznymi; podnosić kwalifikacje zawodowe; godnie zachowywać się w służbie oraz poza nią (art. 122 ustawy). Co za tym idzie dochować staranności, aby wykonywać obowiązki zgodnie ze złożonym pisemnie ślubowaniem, o treści: "Świadomy podejmowanych obowiązków funkcjonariusza celnego ślubuję wiernie służyć Rzeczypospolitej Polskiej, przestrzegać zasad Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i obowiązującego porządku prawnego, rzetelnie wykonywać powierzone mi zadania oraz strzec dobrego imienia służby, honoru i godności funkcjonariusza, a także przestrzegać zasad etyki funkcjonariusza Służby Celnej." (art. 83 ust. 1 tej ustawy). Funkcjonariusze celni zobowiązani są zatem do fachowego, rzetelnego, zgodnego z prawem i bezstronnego, prawidłowego, sprawnego i terminowego wykonywania powierzonych im obowiązków i zadań oraz przestrzegania regulaminu służby (pracy) w sposób zapewniający ochronę interesów Państwa i Obywateli. Sama ocena wagi naruszenia obowiązków służbowych i dobór adekwatnej do nich kary należy do organów dyscyplinarnych, bowiem sądowa kontrola decyzji uznaniowych sprowadza się w istocie do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również, czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy. Stan faktyczny rozpatrywanej sprawy nie budzi wątpliwości. Zarówno z przywołanych przepisów ustawy, powołanych w orzeczeniu przepisach wewnętrznych funkcjonariuszy celnych. Szczegółowy zakres naruszenia obowiązków służbowych przez skarżącą został przedstawiony w obszernym uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego. W ocenie Sądu, postępowanie dyscyplinarne zostało wszczęte i prowadzone prawidłowo, zaś materiał zgromadzony w postępowaniu dyscyplinarnym pozwala na uznanie skarżącej winną zarzucanego jej przewinienia dyscyplinarnego, określonego w art. 166 pkt 4 powołanej ustawy, tj. zaniechanie czynności służbowej albo wykonanie jej w sposób niedbały lub nieprawidłowy. Opis naruszeń zamieszczony w orzeczeniu dyscyplinarnym organu pierwszej instancji czyni zadość obowiązkowi precyzyjnego ustalenia naruszenia obowiązków oraz ich przyczyn, co wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Orzeczenie dyscyplinarne, zostało wydane po wysłuchaniu rzecznika dyscyplinarnego i obwinionej i jej obrońcy, jest kompletne i spełnia wymogi określone w art. 178 ust. 3 powołanej ustawy pragmatycznej. Odnosząc się do wymiaru orzeczonej wobec skarżącej kary dyscyplinarnej trzeba zauważyć, iż kara nagany znajduje się w katalogu określonym art. 167 pkt 1 ustawy. Organ niewątpliwie orzekając karę dyscyplinarną wziął pod uwagę okoliczności łagodzące. Zwrócić uwagę należy, iż określona w art. 167 ustawy gradacja kar jest swego rodzaju stopniowaniem środków, jakie mogą być zastosowane w konkretnej sprawie. Ustawodawca nie określił jednak, jakiemu przewinieniu służbowemu odpowiada każdy z nich. Pozostawił to do uznania właściwego organu. Ocena wagi naruszenia obowiązku służbowego i dobór adekwatnej do niego kary należy do organów dyscyplinarnych. Analiza akt postępowania dyscyplinarnego w niniejszej sprawie nie wykazuje dowolności w zastosowaniu kary dyscyplinarnej. Odnosząc sie do zarzutów podniesionych w skardze Sąd uznał je za chybione. Zgodnie bowiem z art. 187 ustawy o Służbie Celnej, w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, natomiast podniesione w skardze zarzuty sprowadzają się w zasadzie do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a przepisy te nie miały w sprawie zastosowania. Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego z przyczyn podanych powyżej, jak również naruszenia wskazanych w skardze norm konstytucyjnych. Skarżącej zosta wymierzona jedna kara za przewinienie dyscyplinarne. Podjęte przez organ inne rozstrzygnięcia dotyczące skarżącej nie podlegały w tej sprawie kontroli sądowej. Nie stwierdzając zatem istotnych uchybień w postępowaniu dyscyplinarnym zakończonym zaskarżonym orzeczeniem dyscyplinarnym ani nieprawidłowej interpretacji norm prawa materialnego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012, poz. 270 z późn. zm.) skargę należało oddalić.