II SA/Wa 1663/19

WyrokWSA w Warszawie2020-01-07

Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Łukasz Krzycki, Andrzej Wieczorek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ może odmówić zakwalifikowania najemcy lokalu socjalnego do zamiany na lokal o większej powierzchni, jeśli w lokalu zamieszkuje osoba bez zgody właściciela, nawet jeśli wnioskodawca ma niepełnosprawność i trudną sytuację zdrowotną?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił zakwalifikowania najemcy do zamiany lokalu na większy, ponieważ w lokalu zamieszkuje osoba bez zgody właściciela, co stanowi podstawę do nieuwzględnienia wniosku zgodnie z § 8 ust. 3 uchwały Rady Miasta. Nawet w przypadku niepełnosprawności wnioskodawcy, fakt zamieszkiwania dodatkowej osoby bez zgody właściciela uniemożliwia uwzględnienie wniosku o zamianę lokalu.
Stan faktyczny
Skarżąca, najemczyni lokalu socjalnego, wniosła o zamianę zajmowanego lokalu na większy, argumentując trudną sytuacją rodzinną (zamieszkanie z córką i matką) oraz swoją niepełnosprawnością. Organ odmówił zakwalifikowania jej do zamiany, wskazując, że w lokalu zamieszkuje jej matka bez zgody właściciela, co jest sprzeczne z § 8 ust. 3 uchwały Rady Miasta. Skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia uchwały.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi W. K. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do zamiany zajmowanego lokalu na większy oddala skargę W. K. (dalej także Skarżąca) jest najemcą lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. Posiada obywatelstwo polskie i przebywa na terytorium Polski na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] 2011r., zezwalającej na osiedlenie się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W 2012 r., będąc studentką oraz przebywając razem z córką w Domu Studenta Nr [...] przy ul. [...] w [...], wystąpiła o wynajęcie lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...] dla siebie i córki. W dniu 07 2012 r. uchwałą nr [...] Zarząd Dzielnicy [...] zakwalifikował skarżącą do wynajęcia lokalu socjalnego oraz umieścił ją na liście osób oczekujących na najem lokalu. W. K. przyjęła pierwszą propozycję najmu lokalu i na podstawie uchwały nr [...] z dnia [...] 2012r. została skierowana do zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] jako lokalu socjalnego do dnia [...] 2014r. W dniu 01.2013r. zawarła umowę najmu wskazanego socjalnego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...], który składa się z 1 pokoju o powierzchni 15,92 m2, kuchni, łazienki z wc i przedpokoju, o powierzchni użytkowej 29,24 m2. Następnie skarżąca wnioskiem z dnia 11.2014r., wystąpiła o wynajęcie zajmowanego lokalu na czas nieoznaczony, po wygaśnięciu dotychczasowej umowy najmu lokalu socjalnego. Do wniosku dołączyła zaświadczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 11.2014r., wydane na stałe. Uchwałą nr [...] z dnia [...] 2015r. została zakwalifikowana i skierowana do zawarcia umowy przedmiotowego lokalu na czas nieoznaczony po wygaśnięciu dotychczasowej umowy najmu lokalu socjalnego oraz została umieszczona na liście osób oczekujących na najem lokalu. W dniu 02.2016 r. zawarła umowę najmu lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] na czas nieoznaczony. W dniu 12.2018r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zamianę zajmowanego lokalu na lokal o większej powierzchni informując, iż w lokalu razem z nią i córką mieszka jej matka L. K. i występują trudności związane z zamieszkiwaniem w tak małym lokalu, między innymi dlatego, że Skarżąca potrzebuje specjalistycznego łóżka i ćwiczeń rehabilitacyjnych z uwagi na swoją niepełnosprawność. Skarżąca uzupełniła swój wniosek pismem z dnia [...] marca 2019 r., w którym opisała, jakiego lokalu żąda. Przedstawiła również oświadczenie L. K., dotyczące jej miejsca pobytu i braku prawa do zajmowania innego lokalu mieszkalnego. Uchwałą nr [...] z dnia 04.2019 r. Zarząd Dzielnicy odmówił zakwalifikowania wnioskującej W. K. do zamiany zajmowanego lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] na lokal o większej powierzchni i umieszczenia ww. na liście osób oczekujących na najem lokalu w trybie zamiany lokalu. Uchwała została wydana na podstawie § 6 ust. 1 pkt 2, § 8, § 45 pkt 5 statutu Dzielnicy [...], stanowiącego załącznik Nr [...] do uchwały [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2018 r., poz. 8814) i § 24 ust. 1 w związku z § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d i ust. 3 oraz § 5 ust. 3a uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 132, poz. 3937 ze zm.). W uzasadnieniu uchwały organ podał, że przedmiotowy lokal składa się z 1 pokoju o powierzchni 15,92 m2, kuchni, łazienki z wc i przedpokoju o powierzchni użytkowej 29,24 m2. W lokalu zamieszkują 3 osoby: W. K. z córką A. K. oraz jej matka L.K.. Opłaty za korzystanie z lokalu wnoszone są za 3 osoby. W związku z powyższym powierzchnia mieszkalna na 1 osobę zamieszkującą wynosi 5,31 m2. Obowiązujące kryterium metrażowe do wynajęcia lokalu z zasobu [...] określone w przepisie § 4 pkt 1, do którego stosowania odsyła § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d cyt. uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego [...] (ze zm.) wynosi nie więcej niż 6 m2 na osobę. Organ w uzasadnieniu uchwały podkreślił, że L. K. zamieszkuje w omawianym lokalu bez zgody właściciela. Stosownie zaś do przepisu § 8 ust. 3 cyt. uchwały przy rozpatrywaniu wniosków o zamianę uwzględniane są wyłącznie wnioski złożone przez osoby zamieszkujące w lokalu za zgodą właściciela. Ponadto wniosek skarżącej uzyskał negatywną opinię Komisji Mieszkaniowej. W dniu [...] czerwca 2019 r. W. K. wniosła skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wyrażając swoje niezadowolenie z odmowy uwzględnienia jej wniosku, podkreśliła, że warunki zamieszkania w obecnie zajmowanym lokalu są nieadekwatne do jej sytuacji zdrowotnej i rodzinnej. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał prezentowane dotychczas stanowisko i wniósł o: • odrzucenie skargi jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego, a w przypadku uznania się przez Sąd właściwym do rozpoznania sprawy o: • oddalenie skargi. W uzasadnieniu podkreślił, że uchwała jest prawidłowa i dlatego skarga powinna zostać oddalona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega merytorycznemu rozpoznaniu przez Sąd Administracyjny, ale nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § 8 ust.1. pkt 1 lit.d) uchwały Nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 132, poz. 3937 ze zm.), w ramach mieszkaniowego zasobu mogą być dokonywane zamiany lokali z inicjatywy najemcy, jeżeli celem zamiany jest uzasadniona poprawa warunków mieszkaniowych poprzez zamianę na lokal o większej powierzchni mieszkalnej lub użytkowej, jeśli spełnione są kryteria określone w § 4, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 pkt 3 i § 5 ust. 3 pkt 1, 2 i 4. Na podstawie § 4 uchwały, lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom: 1) które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie za zgodą właściciela w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a nadto 2) w których gospodarstwie domowym średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego nie przekracza minimum dochodowego. Stosownie do § 5 ust. 2 punkt 3 uchwały, postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób pozostających w związku z warunkami mieszkaniowymi w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej obejmującej: a) niepełnosprawność wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, b) ciężką, przewlekłą chorobę wnioskodawcy lub innej osoby uprawnionej do wspólnego zamieszkiwania, Organ, rozpatrując wniosek skarżącej o zamianę zajmowanego lokalu na lokal o większej powierzchni z mieszkaniowego zasobu [...] badał, czy wnioskodawczyni spełnia przesłanki, określone § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d uchwały, z zastrzeżeniem § 5 ust.2 pkt 3 i ust. 3a oraz § 8 ust. 3 ww. uchwały, uzasadniające zakwalifikowanie do zawarcia umowy zamiany. Zgodnie z przepisem § 8 ust. 1 pkt 1 lit. d ww. uchwały, w ramach mieszkaniowego zasobu mogą być dokonywane zamiany lokali z inicjatywy najemcy, jeżeli celem zamiany jest uzasadniona poprawa warunków mieszkaniowych, poprzez zamianę na lokal o większej powierzchni mieszkalnej lub użytkowej, jeśli spełnione są kryteria określone w § 4, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 pkt 3 i § 5 ust. 3a. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z § 8 ust. 3 uchwały - przy rozpatrywaniu wniosków o zamianę uwzględniane są wyłącznie wnioski złożone przez osoby zamieszkujące w lokalu za zgodą właściciela. Skarżąca występując z wnioskiem o większy lokal mieszkalny, uzasadniała swoją prośbę potrzebą poprawy warunków mieszkaniowych swojej rodziny, chorobą matki (czerniak skóry) oraz swoją niepełnosprawnością. Jednak po zbadaniu okoliczności sprawy organ prawidłowo uznał, że W. K. nie spełnia przesłanek koniecznych do przyznania jej tytułu prawnego do większego lokalu socjalnego. Analizując przesłankę poprawy sytuacji mieszkaniowej rodziny skarżącej trzeba po pierwsze zważyć, że nie może być brany pod uwagę fakt zamieszkiwania matki skarżącej w jej mieszkaniu, ani choroba jej matki. Matka skarżącej przebywa bowiem w lokalu bez zgody właściciela, więc nie mogą być brane pod uwagę fakty, że jest ona chora oraz że po jej wprowadzeniu się mieszkanie przestało spełniać normy mieszkaniowe (jest za małe dla 3 osób). Organ ani Sąd orzekający nie może akceptować sytuacji, gdy dla uzyskania większego mieszkania do lokalu wprowadza się kolejna osoba- bez zgody właściciela. W ten sposób każda rodzina, do której mieszkania - bez zgody Miasta - wprowadziłaby się kolejna osoba, znalazłaby się w trudnej sytuacji mieszkaniowej i zyskiwałaby roszczenie o przydział większego lokalu. Stosownie do przepisu § 8 ust. 3 cyt. uchwały przy rozpatrywaniu wniosków o zamianę uwzględniane są wyłącznie wnioski złożone przez osoby zamieszkujące w lokalu za zgodą właściciela. Tylko takie osoby (i ich potrzeby) powinny też być brane przez organ pod uwagę podczas rozpoznawania wniosków. Co do niepełnosprawności skarżącej- nie jest kwestionowane, że ma ona orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności ze względu na upośledzenie narządu ruchu i choroby neurologiczne. Zajmowany przez nią obecnie lokal jest dostosowany do jej potrzeb, co więcej, z akt administracyjnych wynika, że skarżąca wręcz nalegała na przyznanie jej tego konkretnego lokalu, jako zaspokajającego jej potrzeby jako osoby niepełnosprawnej (zamieszkującej z córką). Z akt sprawy wynika, że trafnie ocenił Organ, że nie uległy zmianie okoliczności związane z sytuacją zdrowotną skarżącej, w tym związane z jej niepełnosprawnością, potrzebą stałej opieki, na podstawie których uzyskała ona obecnie zajmowany lokal. W myśl przepisu § 8 ust. 3 cyt. Uchwały, przy rozpatrywaniu wniosków o zamianę uwzględniane są wyłącznie wnioski złożone przez osoby zamieszkujące w lokalu za zgodą właściciela (jak już zaznaczono), a sposób skonstruowania tego przepisu § 8 nie wskazuje na bezwzględny obowiązek zawarcia umowy zamiany lokalu pomimo spełnienia przesłanek określonych przepisem. Sąd podziela konstatację organu, że faktem powszechnie znanym jest, że zasób mieszkaniowy [...] jest ograniczony i z tego powodu podlega racjonalnemu gospodarowaniu. Na organie nie ciąży żaden obowiązek zapewnienia warunków mieszkaniowych również matce skarżącej, a sama skarżąca ma z pomocą Miasta zaspokojone swoje i córki potrzeby mieszkaniowe. Na marginesie tylko dodać należy, że zajmowany przez skarżącą lokal znajduje się w ścisłym centrum [...], w doskonałej (i jednej z najdroższych) lokalizacji, z nieograniczonym dostępem do wszelkich udogodnień miejskich (tramwaje, metro, autobusy) i wszystkich istotnych dla każdego mieszkania placówek (szkoły, przedszkola, uczelnie wyższe, przychodnie, urzędy, sklepy, banki, zakłady pracy). Stawianie przez skarżącą we wniosku o zamianę lokalu kolejnych, wysokich, wymagań, wobec miasta, nie znajduje żadnego uzasadnienia. W związku z powyższym uchwała jest prawidłowa i zasadna, dlatego Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło