II SA/Wa 1664/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Asesor WSA Piotr Kraczowski, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję z dnia [...] maja 2006 r., którą na podstawie art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 39, poz. 353 ze zm.) odmówił M.S. przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji Prezes ZUS odwołał się do treści wskazanego art. 83, zgodnie z którym przyznanie świadczenia jest możliwe, jeżeli wnioskodawca łącznie spełnił następujące warunki: jest lub był osobą ubezpieczoną lub jest członkiem rodziny pozostałym po ubezpieczonym, nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczenia wskutek szczególnych okoliczności, nie może podjąć pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, nie ma niezbędnych środków utrzymania. W ocenie Prezesa ZUS w sprawie nie zostały wykazane szczególne okoliczności uniemożliwiające przezwyciężenie przeszkód w podjęciu zatrudnienia przez M.S. i nabyciu uprawnień do świadczenia ustawowego. Z akt sprawy wynika, że po ukończeniu pierwszej klasy [...] w roku szkolnym 1972-1973 zaprzestał on kontynuowania nauki. Całkowita niezdolność do pracy została orzeczona dopiero od dnia [...] sierpnia 1974 r., a zatem nie istniały przeciwwskazania uniemożliwiające kontynuowanie nauki lub podjęcie zatrudnienia w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Na powyższą decyzję M.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której nie zgadza się z oceną Prezesa ZUS co do braku szczególnych okoliczności, na skutek których nie uzyskał prawa do świadczenia na ogólnych zasadach. Jako szczególną okoliczność wskazuje chorobę, która ujawniła się po 18 roku życia i nie pozwoliła na wypracowanie prawa do renty w zwykłym trybie. W odpowiedzi na skargę Prezes ZUS wniósł o jej oddalenie podkreślając, iż początek całkowitej niezdolności do pracy został ustalony od sierpnia 1974 r., jednak wówczas skarżący nie kwalifikował się do otrzymania renty - bowiem nie pracował do tej daty, ani też nie uczył się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności zaskarżonej decyzji z prawem obowiązującym w dacie jej wydania. Innymi słowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, a jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga rozpatrywana w aspekcie tych podstaw zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 39, poz. 353 ze zm.) będący materialnoprawną podstawą decyzji wydanych w tej sprawie przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych stanowi, że ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nieprzekraczającej odpowiednich świadczeń przewidzianych w ustawie. Do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. W rozpoznawanej sprawie orzekający organ przyjął, że M.S. nie spełnia jednej z wymienionych w powołanym przepisie przesłanek, a mianowicie, że nie wykazał szczególnych okoliczności, które spowodowałyby, że nie spełnia on warunków wymaganych do uzyskania prawa do renty w zwykłym trybie. Organ wskazał, iż po ukończeniu pierwszej klasy [...] w roku szkolnym 1972-1973 r., nie kontynuował on nauki. Natomiast od dnia [...] sierpnia 1974 r. został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy. We wskazanym okresie nie istniały przeciwwskazania uniemożliwiające kontynuowanie nauki lub podjęcia zatrudnienia w celu zapewnienia w przyszłości uprawnień do świadczenia z ubezpieczenia społecznego Należy zgodzić się z organem, że w dacie powstania niezdolności do pracy skarżący nie był objęty ubezpieczeniem społecznym, jednakże z faktu tego nie można w ocenie Sądu wyprowadzić wniosku, iż brak uprawnień do świadczenia ustawowego nie został spowodowany szczególnymi okolicznościami. Zauważyć bowiem należy, iż pomimo orzeczonej całkowitej niezdolności do pracy M.S. pracował poczynając od 1975 r. i przez 8 lat i 9 dni podlegał ubezpieczeniu społecznemu. Powyższe zdaniem Sądu oznacza możliwość sanowania braku okresu ubezpieczeniowego przed datą powstania niezdolności do pracy. W konsekwencji okoliczność tę należy traktować jako szczególną w rozumieniu art. 83 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwłaszcza biorąc pod uwagę rodzaj choroby skarżącego. Ponadto podnieść należy, iż organ w żaden sposób nie ustosunkował się do twierdzeń skarżącego, iż jego stan zdrowia uniemożliwiał mu kontynuowanie nauki i utracił pojęcie pracy po roku szkolnym 1972-1973. Powyższe wskazuje, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 83 wyżej wymienionej ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy i podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. A ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dlatego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w wyroku. Na podstawie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.