II SA/Wa 1664/07

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. K. z dnia 8 października 2007r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi I. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2007r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nadaniu stopnia nauczyciela mianowanego postanawia: 1. oddalić wniosek w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. ustanowić w niniejszej sprawie dla I. K. radcę prawnego w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. I. K. wnioskiem z dnia 8 października 2007r. zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym tj. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z treści wniosku uzupełnionego złożonymi, w wykonaniu wezwania Sądu, dokumentami źródłowymi wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z matką i pełnoletnią, uczącą się córką i osiąga w nim dochód miesięczny w łącznej wysokości 1.314,02 zł netto. Z kolei źródłem tego dochodu jest kwota wynagrodzenia skarżącej (kopia zaświadczenia wydanego przez pracodawcę – [...] dnia 9 października 2007r. - w aktach). Dodatkowo, w rubryce 11 formularza wniosku, skarżąca doprecyzowała swoje oświadczenie dotyczące podanych dochodów stwierdzając, iż choć jej matka jest emerytką i otrzymuje w Federacji Rosyjskiej świadczenie emerytalne o równowartości ok. 70 USD, to do Rosji wyjeżdża tylko raz do roku, nie posiada dochodów w Polsce, zamieszkuje wraz ze skarżącą, a tym samym pozostaje na jej utrzymaniu. Uzasadniając konieczność przyznania prawa pomocy wskazała tez, że dochód osiągany w kwocie netto wynoszącej 1.314,02 zł daje w rozbiciu na każdego członka rodziny kwotę 438 zł, a po opłaceniu czynszu tak skarżąca, jak i osoby pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają w zasadzie bez środków do życia. Ponadto ze złożonych do akt dokumentów źródłowych wynika, że wydatki związane z tytułu najmu lokalu mieszkalnego, w okresie ostatnich dwóch miesięcy, wyniosły każdorazowo 210,97 zł, a do pozostałych wydatków w gospodarstwie zaliczają się: koszty zużycia paliwa gazowego – co najmniej 39,66 zł w dwumiesięcznym okresie rozliczeniowym, koszty energii elektrycznej – wg rozliczeń prognozowanych w przedziale od 32,44 zł – 64,22 zł w danym okresie rozliczeniowym oraz opłaty za telefon – wg faktur za okres od 1 stycznia 2007r. do 30 września 2007r. co najmniej 65 zł w miesięcznym okresie rozliczeniowym. W myśl zaś art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako ppsa), prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W pierwszej kolejności należy rozpoznać wniosek w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Otóż, stosownie do treści art. 239 pkt 1 lit. "d" ppsa, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych. Do tej kategorii spraw zalicza się także sprawa ze skargi I. K., ponieważ przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o nadaniu stopnia nauczyciela mianowanego, a więc akt administracyjny ściśle dotyczący praw i obowiązków ze stosunku pracy. Należy podkreślić, że zwolnienie to ma charakter ustawowy, co oznacza, że strona skarżąca działanie organu w tej kategorii spraw nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych już od momentu wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego (wniesienia skargi) poprzez cały tok tego postępowania zarówno przed sądem pierwszej instancji – wojewódzkim sądem administracyjnym – jak i przed sądem II instancji – Naczelnym Sądem Administracyjnym. Tym samym, w sytuacji ustawowego zwolnienia Sąd nie wydaje w tym zakresie odrębnego orzeczenia, bowiem skutek w postaci zwolnienia od kosztów sądowych nastąpił już w momencie wniesienia skargi, a w konsekwencji złożony w tym właśnie zakresie przez stronę wniosek podlega oddaleniu. Dlatego na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ppsa, postanowiono, jak w pkt 1 sentencji. Odrębnie natomiast należy rozpoznać wniosek w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. W tym zaś zakresie sytuacja materialna skarżącej, przy uwzględnieniu wysokości osiąganego dochodu w rozbiciu na każdego z członków jej rodziny (poniżej 500 zł miesięcznie) w zestawieniu z ponoszonymi comiesięcznymi wydatkami uniemożliwia, zdaniem Sądu, poniesienie przez nią kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym należy uznać, że zostały spełnione przesłanki obligujące Sąd do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono, jak w pkt 2 sentencji.