II SA/Wa 1667/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 20 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. reprezentowanego przez opiekuna prawnego M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. K. reprezentowanego przez opiekuna prawnego M. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać R. K. reprezentowanemu przez opiekuna prawnego M. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie w niniejszej sprawie adwokata o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W. W toku postępowania sądowego R. K. reprezentowany przez opiekuna prawnego M. K. skierował do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni podała, że pozostaje w gospodarstwie domowym z niepełnosprawnym synem. Wnioskodawczyni ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania spółdzielczego o powierzchni [...] m2, a źródłem utrzymania rodziny jest renta rodzinna w wysokości [...] zł skarżącej, i zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...] zł wypłacany synowi. Wnioskodawczyni ujawniła, że posiada pożyczkę w banku na kwotę [...] zł z miesięczną ratą do spłaty [...] zł, ponadto opłaca czynsz w spółdzielni na kwotę ok. [...] zł, zakup leków – [...] zł, opłacenie światłą [...] zł, gazu [...] zł, opłacenie telefonu [...] zł, opłacenie kablówki [...] zł, i [...] zł tytułem ubezpieczenia mieszkania. Uzasadniając wniosek skarżąca podała, że z tak niskich dochodów nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów procesowych i kosztów związanych z ustanowieniem w sprawie profesjonalnego pełnomocnika. Wnioskodawczyni nie wykazała, że pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Do wniosku dołączyła kserokopie dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki, opłaty i wysokość uzyskiwanej renty rodzinnej. Mając na względzie powyższe zważono, co następuje: W określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Analizując akta sprawy nie ulega wątpliwości, że skarga R. K. reprezentowanego przez opiekuna prawnego M. K. mieści się w katalogu takich spraw. W rezultacie, skarżący w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniony z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249 a p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analizując przedstawioną wyżej sytuację majątkową strony referendarz doszedł do przekonania, że wnioskodawca spełnia przesłanki do uwzględnienia wniosku i przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Przy wykazanej sytuacji skarżącego i jego matki, wobec ujawnienia miesięcznego dochodu rodziny w kwocie ok. [...] zł przy jednoczesnym wyliczeniu wydatków, w sposób oczywisty nie byłby on w stanie samodzielnie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku dla utrzymania swojego i matki. Z tego względu, na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.