II SA/Wa 1668/14
WyrokWSA w Warszawie2015-03-19
Skład orzekający: Olga Żurawska – Matusiak, Danuta Kania, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego jest ważna, jeśli odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji nie zostało podpisane przez stronę?Ratio decidendi
Rozpoznanie odwołania, które nie zostało podpisane przez stronę, stanowi rażące naruszenie art. 63 § 2 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak podpisu uniemożliwia indywidualizację osoby wnoszącej podanie i wywołanie skutku prawnego. W związku z tym, zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.Stan faktyczny
K. M. złożył skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej, która utrzymała w mocy decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając, że funkcjonariusz otrzymał pomoc finansową na budowę domu, co zgodnie z ustawą o Straży Granicznej wyklucza przydział mieszkania. Skarżący w odwołaniu podniósł, że nie odmówił przyjęcia lokalu, a jedynie zwrócił uwagę na złożony wniosek o dofinansowanie. Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu, uznając przyczyny odmowy za subiektywne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kpa i ustawy o Straży Granicznej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, oraz zasądził od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego K. M. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak, Sędziowie WSA Danuta Kania, Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2015 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przydziału lokalu mieszkalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego K. M. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. na podstawie art. 61 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267), umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przydziału K. M. lokalu mieszkalnego nr [...] w W. przy ul. [...]
W odwołaniu od powyższej decyzji K. M. podniósł, iż w odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego, w żaden sposób nie odmówił przyjęcia przedmiotowego lokalu, a jedynie zwrócił uwagę na okoliczność złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania na budowę domu. W związku z tym stwierdził, że dalsze jego prowadzenie jest bezzasadne, gdyż w myśl art. 92 ustawy o Straży Granicznej nie przydziela się mieszkania funkcjonariuszowi, który otrzymał pomoc finansową na zakup mieszkania lub budowę domu. Wniósł o podjęcie umorzonego postępowania z jednoczesnym jego zawieszeniem do czasu rozpatrzenia wniosku o wypłatę dofinansowania.
Komendant Główny Straży Granicznej decyzją nr [...] z dnia [...] Lipca 2014 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, art. 92 ust. 1 i 3 oraz art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1999 r. o Straży Granicznej (Dz.U. z 2011 r., nr 116, poz. 675 ze zm.), w związku z § 2, § 4, i § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21czerwca 2002 r. w sprawie przydziału opróżnienia lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych (Dz.U. Nr 99, poz. 898 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, że w sprawie decydująca jest jedynie bezsporna okoliczność przydzielenia funkcjonariuszowi przedmiotowego lokalu mieszkalnego w W., który był w odpowiednim stanie technicznym i sanitarnym oraz spełniał przysługujące stronie normy zaludnienia. Stwierdził też, że wskazane w odwołaniu przyczyny odmowy przyjęcia lokalu mieszkalnego są subiektywne i nie mogą przesądzać o zgodności lub niezgodności z przepisami decyzji administracyjnej realizującej prawo funkcjonariusza do lokalu mieszkalnego.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. M. zarzucił jej:
a) obrazę art. 138 § 2 Kpa poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej pomimo tego, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości bądź znacznej części,
b) obrazę art. 101 ust. 5 w zw. z art. 92 ust. 1 i art. 93 ustawy o Straży Granicznej w związku § 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 czerwca 2002 r. w sprawie przydziału, opróżnienia lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej, polegającą na niezasadnym, wbrew jego woli, przydziale lokalu mieszkalnego,
c) obrazę art. 7 i 77 Kpa poprzez brak wyjaśnienia aktualnego stanu faktycznego sprawy oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sytuacji, gdy zasadnicze elementy materiał dowodowego zostały zebrane w oparciu o wniosek złożony przed kilkoma laty.
Z uwagi na powyższe zarzuty wniósł o jej uchylenie w całości oraz uchylenie utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego i rozpoznania, a nadto zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko oraz prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. w tym 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) dalej "Ppsa" sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż podniesiono w jej zarzutach.
Jak stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa, Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.
W niniejszej sprawie wystąpiła przyczyna określona w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "Kpa", skutkująca stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.
Bezsporna jest bowiem okoliczność, iż odwołanie od decyzji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej nie zostało przez skarżącego podpisane. Potwierdził to Komendant Główny Straży Granicznej, który odpowiadając na wezwanie Sądu, w piśmie z 30 października 2014 r. podał, że "strona złożyła niepodpisane odwołanie tylko 1 egzemplarzu, który to egzemplarz, został przesłany do WSA."
Zgodnie z przepisem art. 63 § 1 Kpa, podanie (żądanie, wyjaśnienie odwołanie, zażalenie) mogą być wnoszone pisemnie, telegraficznie lub za pomocą dalekopisu, telefaksu, poczty elektronicznej albo za pomocą formularza umieszczonego na stronie internetowej właściwego organu administracji publicznej umożliwiającego wprowadzenie danych do systemu teleinformatycznego tego organu a także ustnie do protokołu. Podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od, której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (art. 63 § 2). Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który sporządził (art. 63 § 3 zd. 1).
Od spełnienia tego minimum wymagań formalnych uzależnione jest uznanie skuteczności prawnej tej czynności prawnej. Niespełnienie powyższych wymagań uniemożliwia ustalenie zasadniczych elementów dla prowadzenia postępowania w sprawie, a mianowicie podmiotu, który żąda władczego rozstrzygnięcia o prawach lub obowiązkach. Bez wskazania osoby, od, której podanie pochodzi, jej adresu i podpisu, nie jest możliwa indywidualizacja osoby, która żądanie złożyła, podpis warunkuje bowiem, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnoszącej podanie. Brak podpisu strony, przy równoczesnym braku podpisu osoby przez nią umocowanej, gdy nie zostanie usunięty, uniemożliwia tym samym wywołanie skutku prawnego wniesionego poddania.
Zatem rozpoznanie odwołania, które nie zostało przez stronę podpisane, rażąco narusza art. 63 § 2 i 3 Kpa. Jako rażące naruszenie prawa uznaje się bowiem w orzecznictwie oraz w doktrynie naruszenie przepisu niepozostawiającego wątpliwości co do jego rozumienia. Rażące to więc oczywiste, wyraźnie, bezsporne. Innymi słowy rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku, którego pozostają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Zaistniałej sytuacji Sąd nie mógł odnieść się do zarzutów skargi dotyczących meritum sprawy.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 2 Ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, orzekł jak w sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 Ppsa, a o kosztach w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 2 Ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło