II SA/Wa 1668/17

PostanowienieWSA w Warszawie2017-11-09

Skład orzekający: Referendarz sądowy Paulina Paczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sprawie, w której strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, należy umorzyć postępowanie w przedmiocie wniosku o zwolnienie od tych kosztów i czy można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata?
Ratio decidendi
W przypadku, gdy strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku o zwolnienie od tych kosztów staje się zbędne, co uzasadnia umorzenie postępowania w tym zakresie. Jednocześnie, strona korzystająca z ustawowego zwolnienia może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku dla swojego utrzymania.
Stan faktyczny
Skarżący M. D. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Skarżący utrzymuje się z zasiłku stałego MOPS w kwocie 530 zł, nie posiada majątku, a jego wydatki (wynajem pokoju, leczenie, ubezpieczenie) znacznie przekraczają dochody. Jednocześnie skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" PPSA.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił przyznać M. D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata oraz umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Paulina Paczkowska po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. D. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. przyznać M. D. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, 2. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący M. D., zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na urzędowym formularzu PPF, z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Jego miesięczny dochód wynosi 530 zł z tytułu zasiłku stałego MOPS. Jako zobowiązania i stałe wydatki skarżący wskazał opłatę za wynajęcie pokoju 400 zł, koszty leczenia – 300 zł, ubezpieczenie 70 zł. Skarżący ponadto oświadczył, że posiada zadłużenie alimentacyjne. Do wniosku skarżący załączył decyzję z MOPS o ustaleniu od 1 lipca 2017 r. wysokości zasiłku stałego na kwotę 534 zł miesięcznie oraz kartę informacyjną ze szpitala psychiatrycznego potwierdzającą problemy zdrowotne skarżącego i konieczność leczenia. Jednocześnie skarżący wniósł o ustanowienie jako pełnomocnika adwokata D. M., z uwagi na fakt, że pełnomocnik ta jest zaznajomiona z materiałem dotyczącym sprawy (adw. D. M. została ustanowiona pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego w poprzednio toczącym się postępowaniu). Mając na uwadze powyższe zważono, co następuje: Odnośnie do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie, stosownie do treści art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia opłat sądowych. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie M. D. korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a § 1 p.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący domaga się również ustanowienia na jego rzecz adwokata. Zgodnie z art. 262 p.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować np. tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego, w niniejszej sprawie M. D. wykazał, że spełnia przesłanki warunkujące przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Nie jest on bowiem w stanie ponieść we własnym zakresie kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym. Sytuacja materialna i zdrowotna skarżącego jest trudna. Jest on osobą samotną. Utrzymuje się jedynie z zasiłku z pomocy społecznej w kwocie 530 zł. Wnioskodawca nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone. Z tego względu, na podstawie art. 249a w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" oraz art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło