II SA/Wa 1669/12
WyrokWSA w Warszawie2013-01-23
Skład orzekający: Danuta Kania, Andrzej Góraj, Anna Mierzejewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pracująca za granicą może ubiegać się o zasiłek dla bezrobotnych w Polsce, jeśli ostatni okres ubezpieczenia spełniła za granicą, a jej miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego było w Polsce?Ratio decidendi
Decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej odmawiająca przyznania zasiłku dla bezrobotnych została uchylona z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie rozważył w sposób wyczerpujący wszystkich kryteriów ustalania miejsca zamieszkania zgodnie z art. 11 rozporządzenia (WE) nr 987/2009, w szczególności kryteriów sytuacji rodzinnej i więzi rodzinnych, a także sytuacji mieszkaniowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
A. L. zarejestrowała się jako bezrobotna w Polsce i złożyła wniosek o zasiłek dla bezrobotnych, powołując się na przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Okazało się, że ostatni okres ubezpieczenia i zatrudnienia spełniła w Niemczech. Marszałek Województwa odmówił przyznania zasiłku, uznając, że miejscem zamieszkania A. L. podczas pracy za granicą były Niemcy. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał tę decyzję w mocy. A. L. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej oraz stwierdzono, że decyzja nie podlega wykonaniu. Przyznano koszty pomocy prawnej udzielonej z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (sprawozdawca), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Anna Mierzejewska, Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. O. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administarcyjnego w Warszawie przez A. L. jest decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], utrzymująca w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a.", decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] odmawiającą przyznania A. L. prawa do zasiłku. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 8 ust. 2 oraz art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. nr 69, poz. 415 ze zm.), art. 61 ust. 2 oraz art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5 ze zm.), a także § 2 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009 r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (Dz. U. nr 136, poz. 1118 ze zm.) w zw. z art. 11, art. 12 ust. 1 i art. 54 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 (...) (Dz. Urz. UE L 284 z dnia 30 października 2009 r.).
W uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:
A. L. w dniu [...] listopada 2011 r. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S.
W dniu [...] listopada 2011 r. do Wojewódzkiego Urzędu Pracy w [...] wpłynął wniosek zainteresowanej o przyznanie jej prawa do zasiłku dla osób bezrobotnych na zasadach określonych przepisami o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Do wniosku załączone zostało oświadczenie dotyczące sytuacji życiowej wnioskodawczyni w trakcie zatrudnienia za granicą oraz dokumenty od [...] pracowdawcy w celu uzyskania urzędowego potwierdzenia okresów ubezpieczenia i zatrudnienia w [...].
W dniu [...] grudnia 2011 r. do WUP w [...] wpłynął dokument SED U002 potwierdzający okres ubezpieczenia i zatrudnienia zainteresowanej w [...] od dnia [...] lipca 2005 r. do dnia [...] września 2010 r.
Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Marszałek Województwa [...] odmówił A. L. prawa do zasiłku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, iż strona nie spełniła ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także nie może zostać uznana za pracownika, który podczas pracy za granicą posiadał miejsce zamieszkania w Polsce. Zdaniem organu, w świetle większości obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 rozporządzenia 987/2009, miejscem zamieszkania strony podczas jej zatrudnienia za granicą była [...].
Od powyższej decyzji A. L. wniosła odwołanie, w którym zakrestionowała rozstrzygnięcie organu I instacji i wyjaśniła, że wyjechała do [...] wyłącznie w celu poszukiwania pracy. Nigdy nie planowała pozostania za granicą na stałe. Pracując za granicą, pomagała finansowo w leczeniu ojca. Przez cały okres była zameldowana w Polsce. Wskazała, iż będąc w ciąży, od września 2010 r. przebywała w Polsce korzystając z zasiłku macierzyńskiego wypłacanego przez instytucję [...]. Dziecko urodziło się w listopadzie 2011 r. Ojciec dziecka jest również Polakiem. Podkreśliła, iż zawsze dążyła do tego aby dziecko urodziło się i wychowywało w Polsce, w pełnej rodzinie. Nadto wskazała, iż od czerwca 2011 r. nie posiada żadnych dochodów. Umowa o pracę w [...] została rozwiązana za prozumieniem stron, gdyż w ogóle nie planowała powrotu do [...].
Uzasadniając rozstrzygnięcie z dnia [...] kwietnia 2012 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej zauważył, iż zgodnie z art. 61 ust. 1 rozporządzenia (WE) 883/2004 bezrobotny ubiegający się o świadczenia z tytułu bezrobocia ma prawo do uwzględnienia, w koniecznym zakresie, okresów ubezpieczenia przebytych pod działaniem ustawodawstw innych państw członkowskich Unii Europejskiej. W myśl art. 61 ust. 2 ww. rozporządzenia, uwzględnienie okresów ubezpieczenia spełnionych za granicą może nastąpić wyłącznie pod warunkiem spełnienia przez bezrobotnego ostatniego okresu ubezpieczenia na terytorium państwa, w którym ubiega się on o zasiłek. Tymczasem ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że ostatni okres ubezpieczenia strona spełniła na terytorium [...]. W związku z powyższym, zgodnie z art. 61 ust. 2 rozporządzenia (WE) 883/2004, okres ten nie może być co do zasady uwzględniony przy ustalaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych na terytorium Polski.
Wyjątek od powyższej zasady wprowadza art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004, który stanowi, iż bezrobotny, który w okresie swojego ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek zamieszkiwał w innym państwie członkowskim niż państwo wykonywania pracy, i który nadal mieszka w tym państwie lub powróci do tego państwa, pozostaje w dyspozycji służb zatrudnienia państwa zamieszkania oraz korzysta ze świadczeń zgodnie z ustawodawstwem tego państwa tak, jakby był tam ostatnio zatrudniony.
Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że aby bezrobotny mógł korzystać, na podstawie art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia (WE) 883/2004, ze świadczeń dla bezrobotnych w państwie, w którym nie był ostatnio zatrudniony, musi on nie tylko oddać się do dyspozycji służb zatrudnienia, ale także udokumentować fakt zamieszkania w tym państwie podczas zatrudnienia w innym państwie członkowskim UE.
Następnie organ odwoławczy zauważył, iż kwestia interpretacji przepisu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 została omówiona w wydanej przez Komisję Administracyjną ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego decyzji nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 dotyczącego uprawnienia do zasiłków dla bezrobotnych osób całkowicie bezrobotnych innych niż pracownicy przygraniczni, które w okresie ich ostatniego zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, miały miejsce zamieszkania na terytorium państwa członkowskiego innego niż właściwe państwo członkowskie (Dz. Urz. UE C 106 z dnia 24 kwietnia 2010 r.). Zgodnie z ww. decyzją, art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004 może być stosowany do pewnych kategorii pracowników, którzy utrzymują bliskie związki z krajem swego pochodzenia. Nie można jednak zaakceptować tego, aby z powodu zbyt szerokiej interpretacji pojęcia miejsca stałego zamieszkania, zakres stosowania art. 65 rozporządzenia 883/2004 rozszerzono na wszystkie osoby, które mają stałe zatrudnienie w państwie członkowskim i którzy pozostawili swoje rodziny w kraju swojego pochodzenia. W myśl ust. 3 ww decyzji, do celów jej stosowania ustalenie państwa miejsca zamieszkania danej osoby następuje w oparciu o kryteria wskazane w art. 11 rozporządzenia (WE) 987/2009.
Z kolei zgodnie z art. 11 ust. 1 rozporządzenia (WE) 987/2009, przy ustalaniu miejsca zamieszkania danej osoby należy porównać czas trwania i ciągłość pobytu danej osoby w obu państwach, a także dokonać analizy sytuacji osobistej tej osoby, na którą składają się: charakter i specyfika jej pracy, jej więzi rodzinne, prowadzenie jakiejkolwiek działalności o charakterze niezarobkowym, jej sytuacja mieszkaniowa oraz państwo, w którym dana osoba uważana jest za rezydenta dla celów podatkowych. W myśl art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia dopiero w przypadku, gdy ww. kryteria nie pozwolą na jednoznaczne ustalenie miejsca zamieszkania danej osoby, należy brać pod uwagę zamiar tej osoby oraz cel jej wyjazdu do innego państwa.
Zdaniem organu odwoławczego, z treści złożonego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczenia A. L. z dnia [...] listopada 2011 r. wynika, że przed wyjazdem do [...] nieprzerwanie zamieszkiwała ona w Polsce. Okoliczność ta mogłaby sugerować, że strona nie przebywała w [...] na stałe. Jednak treść ww. oświadczenia wskazuje, że przebywała ona nieprzerwanie na terytorium [...] od lipca 2005 r. do września 2010 r., tj. przez ponad pięć lat. W tym okresie przyjeżdżała do Polski dwa razy do roku na okres siedmiu dni. Jeden pobyt trwał czternaście dni. Wymienione powyżej okoliczności świadczą, zdaniem organu, o ciągłości jej pobytu w [...]. Organ podkreślił również, że podczas pobytu w [...] A. L. była zatrudniona na podstawie umów o pracę zawartych na czas nieokreślony. Ostatnia umowa o pracę trwała ponad trzy lata. W ocenie Ministra, powyższe okoliczności oznaczają, że praca w tym państwie miała charakter stały.
Minister zauważył również, że w ww. oświadczeniu A. L. wskazała, że w okresie pracy w [...] nie podlegała w Polsce obowiązkowi podatkowemu od dochodów uzyskanych za granicą, co oznacza, że nie posiadała ona w Polsce miejsca zamieszkania do celów podatkowych (rezydencji podatkowej).
Ponadto, podczas pracy za granicą strona przekazywała środki finansowe na utrzymanie zamieszkujących w Polsce członków rodziny, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe. Jako członków najbliższej rodziny wymieniła swoich rodziców. Jednak zdaniem organu, biorąc pod uwagę, że A. L. jest osobą dorosłą, samodzielną, przebywała nieprzerwanie przez ponad pięć lat w [...], gdzie miała stałe zatrudnienie, nie można uznać, że w okresie pobytu za granicą prowadziła wspólne gospodarstwo domowe ze swoją rodziną zamieszkującą w Polsce.
Dodatkowo organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 11 rozporządzenia (WE) 987/2009, kwestia inwestowania lub wydatkowania przez zainteresowanych środków finansowych zarobionych za granicą nie została uznana za kryterium ustalania miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia 883/2004. W związku z powyższym nie można uznać, że nawet regularne przesyłanie środków pieniężnych do Polski przesądza o posiadaniu przez stronę miejsca zamieszkania w Polsce przy jednoczesnym nieprzerwanym pobycie i stałym zatrudnieniu w [...]. Również posiadanie w danym kraju miejsca zameldowania nie jest równoznaczne z posiadaniem w tym kraju miejsca zamieszkania.
Biorąc powyższe pod uwagę Minister uznał, iż w świetle przytłaczającej większości obiektywnych kryteriów wymienionych w art. 11 ust. 1 rozporządzenia 987/2009, miejscem zamieszkania A. L. podczas pobytu i pracy w [...] była właśnie [...]. Stąd też nie było konieczne odwoływanie się do kryteriów subiektywnych wymienionych w art. 11 ust. 2 ww. rozporządzenia, tj. celu wyjazdu do [...] ani zamiaru strony.
Organ powołał się przy tym na orzeczenie ETS w sprawie C-76/76 - di Paolo dotyczące wykładni art. 71 rozporządzenia (WE) 1408/71, który to przepis odpowiada co do istoty treści art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia (WE) 883/2004, w którym Trybunał stwierdził, że zamiar danej osoby powinien być oceniany w świetle obiektywnych okoliczności, a nie wyłącznie woli zainteresowanego.
Końcowo Minister zauważył, iż wprawdzie w toku prowadzonego postępowania organ I instancji nie ustalił, gdzie przebywał partner życiowy i ojciec dziecka A. L. w trakcie jej pobytu za granicą oraz czy prowadzili oni wspólne gospodarstwo domowe, jednak organ odwoławczy po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego uznał, że wyjaśnienie powyższej kwestii nie będzie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
W skardze na powyższą decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej A. L., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego. Wraz ze skargą złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 71 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez jego nieprawidłową wykładnię, która skutkowała wydaniem przez organ nieprawidłowej decyzji w okolicznościach, gdy w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego opisanego w zaskarżonej decyzji wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że skarżąca spełniła przesłanki do przyznania jej zasiłku określonego w art. 71 ust. 1 cyt. ustawy, co powinno skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji wraz z odpowiednim orzeczeniem co do dalszego biegu postępowania.
Ponadto zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, na jakim materiale dowodowym organ oparł ustalenia stanu faktycznego, który następnie posłużył do stwierdzenia przez organ, jakie normy znajdą zastosowanie do oceny sytuacji prawnej skarżącej, jakie normy zaś nie znajdą zastosowania, co sprowadziło się do ogólnikowego wskazania jedynie stanowiska organu bez przytoczenia materiału dowodowego oraz wskazania, z jakich przyczyn pozostały materiał dowodowy nie zasługuje na przymiot wiarygodności.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że organ dokonał nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, co skutkowało wydaniem nieprawidłowego rozstrzygnięcia. Organ nie dokonał w tym zakresie ustaleń poza stwierdzeniem, że skarżąca przeprowadzając się do Polski "w istocie zmieniła miejsce zamieszkania", a tym samym nie może skorzystać z dobrodziejstwa art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 883/2004. Zdaniem skarżącej, organ nie wskazał, na podstawie jakiego materiału dowodowego doszedł do takiego stwierdzenia, które miało zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie w całości. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi, organ wskazał, że została ona wniesiona z uchybieniem ustawowego terminu. Uzasadniając natomiast wniosek o oddalenie skargi, organ powołał się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Innymi słowy sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami postępowania administracyjnego.
W pierwszej kolejności Sąd zauważa, iż zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek Ministra Pracy i Polityki Społecznej o odrzucenie skargi jako wniesionej po upływie terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. uznać należy za nieuzasadniony wobec faktu, iż postanowieniem z dnia 9 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 1669/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przywrócił termin do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż skarżąca spełniła przesłanki do przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 § 1 - 4 p.p.s.a. Podkreślił, iż skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, w tym o przyznanie pełnomocnika w terminie otwartym do wniesienia skargi. Skoro skarżąca nie miała wpływu na termin, w którym Sąd rozpozna wniosek, jak również na datę wyznaczenia pełnomocnika przez okręgową radę adwokacką, to tym samym nie można jej przypisać winy za uchybienie terminowi do wniesienia skargi. Na powyższe postanowienie nie wniesiono zażalenia (art. 86 § 3 p.p.s.a.).
Przechodząc do merytorycznej oceny wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2012 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podzielając stanowisko organu I instancji Minister uznał, iż w świetle art. 65 ust. 2 i 5 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z dnia 30 kwietnia 2004 r. ze zm.) w zw. z art. 11 ust. 1 rozporządzenia (WE) 987/2009 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 (...) (Dz. Urz. UE L 284 z dnia 30 października 2009 r.), skarżąca nie może być uznana za osobę, która podczas pracy za granicą posiadała miejsce zamieszkania w Polsce, co z kolei w świetle ww. przepisów ma wpływ na uprawnienie do przedmiotowego w sprawie zasiłku.
Stanowisko Ministra należy jednak uznać za co najmniej przedwczesne, w sytuacji, gdy nie wszystkie kryteria wymienione w art. 11 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 987/2009, służące ustaleniu miejsca zamieszkania, zostały rozważone w sposób pełny i wyczerpujący. Jednocześnie, nie wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione w stopniu, który pozwalałby na jednoznaczne przyjęcie, że ośrodkiem interesów życiowych skarżącej w czasie pracy za granicą była [...].
Poza rozważaniami organu odwoławczego pozostało bowiem całkowicie kryterium sytuacji rodzinnej oraz więzi rodzinnych skarżącej – wymienione w art 11 ust. 1 lit. b) (ii) - w kontekście urodzenia przez nią dziecka oraz wychowywania go w Polsce. Okoliczności te miały miejsce w okresie zatrudnienia i ubezpieczenia skarżącej w [...], trwającego od dnia [...] lipca 2005 r. do dnia [...] września 2011 r. (Insurance record U002 - k. 32 akt admin.).
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżąca, będąc w ciąży, przebywała w Polsce od dnia [...] września 2010 r. Dziecko, którego ojcem jest obywatel polski, mieszkaniec S., urodziło się w dniu [...] listopada 2010 r. Skarżąca w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazywała na powyższe okoliczności, podkreślając, iż dążyła do tego aby dziecko wychowywało się w Polsce w pełnej rodzinie, w gronie najbliższych.
Minister jednak nie ustosunkował się do podnoszonych argumentów. Poprzestał natomiast na ogólnikowym stwierdzeniu, że wyjaśnienie kwestii relacji skarżącej z jej partnerem życiowym i ojcem dziecka (tj. ustalenie, gdzie wymieniony przebywał w trakcie jej pobytu za granicą oraz czy prowadzili oni wspólne gospodarstwo domowe), nie będzie miało wpływu na rozstrzygnięcie rozpatrywanej sprawy.
Stwierdzenie to, de facto w żaden sposób nieuzasadnione, nie zasługuje na aprobatę w sytuacji, gdy wymieniony wyżej przepis art. 11 rozporządzenia (WE) 987/2009 wyraźnie odwołuje się do kryterium sytuacji rodzinnej i więzi rodzinnych jako istotnych elementów służących ustaleniu ośrodka interesów życiowych osoby zainteresowanej. Wskazane kryterium służy niewątpliwie do ustalenia, czy skarżącą można zaliczyć do kategorii pracowników, którzy zachowali na tyle bliskie więzi z krajem pochodzenia, aby odpowiedzialność za wypłatę przedmiotowego w sprawie świadczenia spoczywała na tym państwie. Wynika to również z treści decyzji Komisji Administracyjnej ds. Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego nr U2 z dnia 12 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu art. 65 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 (...) (Dz. Urz. UE C 106 z dnia 24 kwietnia 2010 r.). W decyzji tej jednocześnie zauważa się, że ustalenie, w którym państwie dana osoba posiada miejsce zamieszkania musi być dokonywane indywidualnie dla każdego przypadku. W ocenie Sądu, oceniana decyzja nie spełnia powyższych wymogów.
Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż organ nie rozważył w sposób wyczerpujący kryterium sytuacji mieszkaniowej skarżącej z góry przyjmując, że skoro w czasie pobytu w [...] mieszkała ona w wynajmowanym mieszkaniu a w Polsce nie posiada (nie jest właścicielem, współwłaścicielem) nieruchomości, to miejscem zamieszkania skarżącej podczas pracy za granicą była [...]. Wskazać należy, ze zgodnie z art. 11 ust. 1 lit. b (v) rozporządzenia (WE) 987/2004, elementem służącym ustaleniu miejsca zamieszkania danej osoby jest jej sytuacja mieszkaniowa, zwłaszcza informacja, czy sytuacja ta ma chrakter stały. Nie chodzi tu zatem wyłącznie o to, czy dana osoba posiada tytuł prawny do nieruchomości, lecz o to, czy jej sytuację mieszkaniową można uznać za stabilną w kontekście wskazania ośrodka interesów życiowych. Organ winien zatem dokonać oceny, czy w istocie okoliczność wynajmowania mieszkania podczas pracy za granicą świadczy jednoznacznie o stałości sytuacji mieszkaniowej skarżącej skoro przed wyjazdem do [...] mieszkała ona z rodzicami w mieszkaniu w S. i była tam zameldowana na pobyt stały do dnia [...] września 2010 r. Po powrocie do kraju skarżąca nadal jako miejsce zamieszkania wskazywała ten sam adres w S. (v. oświadczenie skarżącej z dnia [...] listopada 2011 r.), co mogłoby wskazywać na ciągłość zamieszkiwania w wymienionym miejscu.
W świetle powyższych rozważań uznać należy, że zaskarżona decyzja zawiera wady dotyczące oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz braki co do wyjaśnienia istotnych w sprawie niniejszej okoliczości. W tym zakresie organ odwoławczy naruszył, wynikający z art. 7 w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, który to obowiązek jest realizowany poprzez nakaz zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. W konsekwencji tych naruszeń organ dokonał wadliwej (przedwczesnej) oceny materiału dowodowego, co legło u podstaw uchylenia zaskarżonej decyzji.
Rozpatrując sprawę ponownie organ odwoławczy w sposób wyczerpujący wyjaśni, podda analizie i oceni sytuację rodzinną oraz więzi rodzinne skarżącej w kontekście podniesionych wyżej okoliczności. Rozważy również ponownie sytuację mieszkaniową skarżącej z uwzględnieniem powyższych uwag. Następnie, zgodnie z regułami określonymi w art. 11 rozporządzenia (WE) 987/2009, w oparciu o ocenę wszystkich rozważanych kryteriów wymienionych w ust. 1 oraz w ich wzajemnym powiązaniu, dokona oceny, czy w okresie zatrudnienia za granicą skarżąca miała miejsce zamieszkania w Polsce, czy w [...]. W sytuacji, gdy powyższa ocena nie pozwoli na dokonanie jednoznacznych ustaleń w odnośnym zakresie, organ weźmie pod uwagę zamiar skarżącej, a zwłaszcza powody, jakie skłoniły ją do przemieszczenia się (ust. 2 art. 11). Wydając rozstrzygnięcie na podstawie dokonanych ustaleń organ należycie uzasadni swoje stanowisko czyniąc zadość wymogom określonym w art. 107 § 3 w związku z art. 11 k.p.a.
Biorąc pod uwagę wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzekł jak w sentencji wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na mocy art. 250 p.p.s.a. oraz § 19 i § 20 w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło