II SA/Wa 1669/16

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Lucyna Picho po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku postanawia: 1. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. 2. przyznać E. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego o którego wyznaczenie zwrócić się do Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. W toku postępowania skarżąca E. K. zwróciła się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W oświadczeniu wskazała, że pozostaje w gospodarstwie domowym z matką i córką. Źródłem dochodu rodziny jest renta rodzinna matki w wysokości [...] zł, córka studiuje i nie uzyskuje dochodu. Wnioskodawczyni ujawniła, że opłaca czynsz za mieszkanie w kwocie [...] zł i opłaty za media w [...] zł. Wnioskodawczyni ujawniła, że nie posiada majątku, uzasadniając wniosek podała, że choruje, i z powodu choroby jest całkowicie niezdolna do pracy. Do wniosku strona dołączyła dokumenty potwierdzające jej sytuację dochodową i stan zdrowia. Wnioskodawczyni nie ujawniła, że pozostaje w stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że w określonych sprawach przepisy prawa zwalniają skarżących od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Tymi kosztami są opłaty sądowe oraz zwrot wydatków. Oznacza to, że skarżący we wskazanych w ustawie postępowaniach sądowoadministracyjnych nie mają obowiązku uiszczać kosztów sądowych (wpisu i opłaty kancelaryjnej) oraz wydatków. Natomiast wydatki za stronę zwolnioną od kosztów sądowych z mocy prawa wykładane są z części budżetu sądu administracyjnego, w zakresie tego zwolnienia. Sprawy o których mowa, wymienia enumeratywnie art. 239 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej p.p.s.a.). I tak w myśl przepisu art. 239 § 1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., zmienionego ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) i mającego zastosowanie w rozpoznawanej sprawie na podstawie art. 2 tej ustawy, nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych. Nie ulega wątpliwości, że skarga E. K. dotyczy decyzji wydanej w przedmiocie ubezpieczeń społecznych. W rezultacie, skarżąca w granicach niniejszej sprawy jest z mocy prawa zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych. Ponieważ w niniejszej sprawie nie istnieje obowiązek ponoszenia przez skarżącą kosztów sądowych, rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne (art. 249a p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 262 powołanej ustawy, przepisy o przyznaniu prawa pomocy, w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego, mają odpowiednie zastosowanie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Stosownie zaś do art. 245 § 1 i 3 tej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie radcy prawnego. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego skarżąca wykazała, że pozostaje w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do uwzględnienia wniosku. Wnioskodawczyni i pozostające z nią we wspólnym gospodarstwie domowym osoby, co prawda uzyskują stałe miesięczne dochody – renta rodzinna matki skarżącej, jednak są to niewysokie świadczenia, zatem po odliczeniu niezbędnych wykazanych wydatków pozostała kwota w sposób oczywisty nie wystarczy na samodzielnie opłacić kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny. Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e i 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono, jak w sentencji.